Psikopat Bir Katil Mi, Aciz Bir Yalancı Mı? Amerikan Sapığı Analizi

İzleyicilerin kafasında ciddi soru işaretleri bırakan Amerikan Sapığı filminin en detaylı analizi karşınızda. Umarım bu yazı sonunda kafanızdaki soru işaretleri kalkar.

Öncelikle filmi izleyen herkesin aklında şu soru oluştu: Patrick gerçekten bir katil mi yoksa bütün herşeyi kafasında kuran bir akıl hastası mı?
Bunu anlamamız için öncelikle Patrick'in kişiliğini bilmemiz gerekiyor.

Patrick'in Kişiliği

Rutin Ve Düzen
İlk olarak Patrick zihinsel olarak sağlıklı birisi değil. Patrick için rutin ve düzen onun olmazsa olmazı. Bazı sahnelerde bunu net bir şekilde görebiliyoruz. Örneğin, sekreter dedektifin suyunu tam masaya koymak üzereyken çok hızlı bir şekilde bardak altlığı çıkarması masasında bardak izi görmeyi istememesinden kaynaklanıyor. Bir diğer sahnede ise sekreter tam kaşığı masaya koyacakken istemsizce tepki gösteriyor.

Yalan Söylemek
Patrick için yalan söylemek bir rutin halinde. Bazen sıkışınca bazen de normal hayatta kendisinin önemli birisi olduğunu karşı tarafa hissettirmek için belli başlı yalanlara başvuruyor. Örneğin, dedektif ile konuşurken dedektif onu sıkıştırınca acil olarak çıkması gerektiği yalanına başvuruyor. Çamaşırhane sahnesinde yine aynı yalana başvuruyor. Ama Patrick hazırlıksız olarak yakalandığı anlarda çok kötü yalan söylüyor. Örneğin sekreter dedektifin geldiğini söylediğinde ona Öğle yemeğinde olduğunu, söylemesini istiyor. Sekreter ise saatin daha çok erken olduğunu ve bunun kötü bir yalan olduğunu söylüyor.

Narsist Kişilik Bozukluğu
Patrick bir akıl hastası ve bunu gizlemeye çalışıyor. Ve bu hastalığı çok ileri seviyede yaşıyor. Bu hastalığı yaşıyan kişilerdeki özellikler:
-Kıskançlık, bencillik, ilgi odağı olmayı istemek, başka insanlardan faydalanmak, kendilerini büyük görmek, lüx olmayı istemek, yüksek kademeli insanlar ile sosyalleşmeyi istemek.
-Sürekli övgüye ihtiyaç duymak, bulundukları her ortamda hakimiyeti kendilerinin kurmasını istemek.
Fark ettiniz değil mi? Bu özellikler Patrick ile çok uyumlu. Bir diğer özelliği ise kendisini ilahi bir tanrı gücünde görmesi. Örneğin, aynaya bakarak böbürlenme ve kendini sürekli güçlü görmesi buna çok iyi bir örnek.
Bir diğer özelliği ise kendini insanüstü bir varlık olarak görüyor.

İktidar Ve Hakimiyet Sahip Olmak
Patrick olduğu her yerde hakimiyete sahip olmak istiyor. Örneğin, evine çağırdığı kadınlara nasıl hareket etmeleri gerektiğini söyleyerek kendi üstünlüğü kurmak istiyor.
Bir diğer sahnede ise kadınların öğrenmek istememesine rağmen kendi işinden bahsedip kendi kademesine karşı tarafa söyleyerek kendinin, ne kadar üstün birisi olduğunu göstermeye çalışıyor. Ama kendisinin üstünlük kuramadığı durumlarda terleme ve kontrolsüzce davranışlar baş gösteriyor. Örneğin, dedektif ile yemekteyken sürekli göz temasında bulunması ve yemeğe çok fazla tuz atması gibi kontrolsüz davranışları görebiliyoruz.

Zenginliği Yüceltme, Fakirleri Aşağılama
Patrick Wall Street'te büyümüş birisi ve Wall Street'i temsil eden bir kişiliğe sahip. Bu onun değil büyüdü, çevrenin kişiliği. Patrick'te bunu temsil ediyor. Filmin adının Amerikan Sapığı olmasıda Amerikan kelimesinin Wall Street'i temsil etmesi, Sapık kelimesinin ise Patrick'in kişiliğini temsiz etmesinden kaynaklanıyor.

Sahne Analizleri

Hayal mi Gerçek mi?
Patrick bulunduğu ortamda işler istediği gibi gitmeyince aslında nasıl gitmesini stediğini zihninde hayal ediyor. Örneğin, masaj sahnesinde masör hiç konuşmuyor ama kendisine iltifat edilmesini istediği için zihninde masörün ona iltifat ettiğini hayal ediyor ve bu onun kişiliğini besliyor.

Bedenini Kutsallaştırma
Patrick bedenine çok değer veriyor. Hiçbir bakımdan çekinmiyor. Herşeyi en kalitelisinden kullanıyor, giyiyor ve yapıyor.
Bakım rutinini en ince ayrıntısına kadar paylaştığı sahnede bunu daha iyi görebiliyoruz.

Beslenen Ego
Sekreterin ona iltifat ettiği sahnelere dikkat ederseniz, sekreter dışarı çıkıyor. Patrick egosunu besleme ve yüceltilme beklentisini alamadığı için kafasında sekreterin ona iltifatlar ettiğini hayal ediyor.

Karmaşık İlişki Ağı Ve İki Yüzlülük
Nişanlısı ile yemeğe giden Patrick yemek sırasında nişanlısının onu en yakın arkadaşı ile aldattığını görüyor ama birşey demiyor. Çünkü o da nişanlısını en yakın arkadaşının nişanlısı ile aynı sofrada aldatıyor. Patrick Luis'i ahmak olarak görüyor. Çünkü Luis nişanlısını aldatmıyor. Ama Patrick'in, nitelendirmesinin asıl nedeni Luis'i gay olması. Patrick, kendi seviyesindeki insanlarla zenginliğin gereksiz olduğu, dünya barışının sağlanması ve dünyadaki sorunlar hakkında konuşuyor ama bunlar aslında onun hiç umurunda değil. Burda çok güzel bir gönderme var. Aslında burda Patrick politikacıları ve onların iki yüzlülüğünü temsil ediyor.

Tehditler
Patrick üstünlük kuramadığı herkesi bir tehtid olarak görüyor. Örneğin çamaşırhane sahnesinde Uzak Doğulu kişilere üstünlük kuramadığı için onlara bağırıyor. Hemen sonrasında içeri giren kadının kendisini sevdiğini ve hayran olduğunu görünce onu kullanmak istiyor ve tüm işleri ona yüklüyor.

Trump Takıntısı
Patrick restoranda, yoldayken ve daha bir çok yerde Donald Trump ve eşini gördüğünü söylüyor. Patrick Trump'u, idol olarak görüyor. Onun olduğu seviyeyi zirve olarak görüyor. Çünkü Trump bugün bile hala Amerika'nın en zengin iş adamlarından biri.

En Büyük Tehdit: Paul
Paul, Patrick ve arkadaşlarından daha üst kademede. Bu yüzden Patrick ile istediği gibi alay edebiliyor. Patrick ise Paul'a üstünlük kuramadığı için yanında bişey yapamıyor. Paul gittikten sonra artık hakimiyet Patrick'e geçiyor. Ve arkadaşlarının yanında kaybettiği itibarı geri kazanmak için yeni Kartını çıkarıp gösteriyor. Övgüler almaya başlayınca itibarı yavaş yavaş yerine geliyor. Ama arkadaşları daha güzel kartlar çıkarıyor. Patrick burda büyük bir darbe alıyor. En sonda Paul'un karı hepsininkinden daha güzel olunca Patrick'in itibarı yerle bir oluyor

Arka Sokak
Patrick yerle bir Olan itibarı kurtarmak ve egosunu beslemek için arka sokaklarda olan bir fakir adamı görüyor. Ona üstünlük kurarak egosunu toparlıyor. Daha sonra ise adamı bıçakladığını görüyoruz. Ama aslında o konuşmayı yaptıktan sonra oradan gitti. Cinayet sahnesi Patrick'in aslında yapmak istediği şeyin hayali.

Markus'ta Kim?
Bildiğiniz gibi Paul Patrick'e Markus diyor. Markus Patrick'in, idol aldığı iş arkadaşı. 'aynı kuaföre gidiyoruz ama benim saçım onunkinden daha iyi' cümlesi ile idol aldığı Markus'a karşı üstünlük kuruyor. Bu takıntısını bilen Paul Patrick'e Markus diyerek onunla alay ediyor. İş arkadaşları garipsemiyor çünkü arkadaşları Patrick'in bu takıntısını biliyor.

Restoran Ve Paul'un Ölümü
Bu kısımlar tamamen Patrick'in hayali. Patrick restoranda Paul'a üstünlük kuruyor. Örneğin, Dorsia restoranın aşağılaması ve İvana Trump'un geldiğini söyleyerek Paul'u getirdiği restoranın lükslüğünü belli ediyor. Bunun ardından ise Paul Patrick'in övmeye başlıyor. Tabiki bunlar Patrick'in hayali. En sonda Paul'un Patrick'in aşağılaması ile bir sonraki cinayet sahnesine zemin hazırlıyor.
Patrick tehdit olarak gördüğü Paul'u zihninde öldürüyor. Ve anlaşılan tam bu sırada Paul haber vermeden yurtdışına gitmiş ki Patrick'in dedektif ile olan ilişkisi başlıyor. Zaten o gece aslında Patrick'in, dedektif ile yemekte olduğunu görüyoruz.

Uyku Tulumu
Patrick'in ilk başta dışarı bir torba çıkardığını görüyoruz. Kanlar süzülen bu torbayı aslında Patrick öyle hayal ediyor. Çünkü o sırada sadece normal bir uyku tulumu çıkarıyor. Zaten öyle bir durum olsaydı görevlinin kanı fark etmemesi mümkün olmazdı. Hemen sonraki sahnede yerde kan olmadığını görüyoruz. Hemen sonrasında Patrick'i tanıyan iki kişi gelip uku tulumunu soruyor. Burda ise Patrick o torbayı ceset torbası gibi hayal ederken o iki kişinin, kurduğu hayali bozmasın, istemeyen Patrick hemen onları geçiştirip oradan taksi ile uzaklaşıyor.

Bir Garip Ev
Patrick Paul'un sözde evine giriyor. Ve buranın kendi evinden çok daha güzel olduğunu söylüyor. Ama görüyoruz ki Patrick'in evi çok daha güzel.Ayrıca Paul gibi üst segmentte birinin böyle bir evinin, olamayacağınıda biliyoruz. Zaten bir sonraki sahnede Patrick evin parka baktığını söylüyor. Ama evin yakınında park dahi yok. Kısacası Patrick kurduğu hayalde ev ile alakasız cümleler kuruyor. Eşyaların yerlerini adı gibi biliyor. Binanın dışından çekilen sahnede binanın ışığının açık olduğunu görüyoruz. Patrick ise içeri girdiğinde ışıklar kapalı. Kadınları eve çağırdığı sahnede ise evin kendisinin oluğunu söylüyor.

Peki kimin bu ev? Ev aslında Patrick'in daha önceden günlük yaşantısında gördüğü, boş bir ev. Kurduğu hayalin istediği gibi olması için o evi hayal ediyor. Yan o evin ne Paul ile ne de Patrick ile hiç bir alakası yok. Dikkat ettiyseniz Patrick bu anları roman anlatır gibi anlatıyor. Çünkü aslında kurduğu hayali bize anlatıyor. Muhtemelen Patrick bunları anlatırken evinin yatağında uzanıyordu.

Bu Katilcilik Oyunu Neden?
Madem Patrick katil değil, neden bunları hayal ediyor. Çünkü bu özellik narsist kişilere uygun bir özellik. Zaten Patrick'in arkadaşları ile konuşurken bir seri katili anlattığını görüyoruz. Yani içinde gerçekten öldürme isteği var. Ama yapamıyor çünkü kalıplarının dışına çıkamıyor. Onun en fazla yapabildiği şey evine çağırdığı kadınlara hafif fiziksel zararlar verebilmek. Ve şunuda ekliyelim. Patrick her ne kadar hayal dünyasında olan biri olsada kurduğu hayallerin gerçek olmadığını biliyor.

Dedektif Tedirginliği
Dedektif Gelince Patrick neden telaşlandı?
Çünkü Patrick kurduğu hayallerin gerçek olmadığını bilmesine rağmen Paul'un bir andan ortadan kayboluşu ona bir an 'gerçekten bu hayal ettiklerim oldu mu?' düşüncesini oluşturuyor. Sonra gerek olmamasına rağmen dedektife Paul'un uyuşturucu kullandığını ve eşcinsel olduğunu söylüyor. Çünkü tehdit olarak gördüğü Paul'un gerçek olmamasına rağmen itibarını zedelemek için bunları diyor. Zaten daha sonra Patrick'in kendisinin uyuşturucu kullandığını görüyoruz.

Dedektif Korkusu
Dedektifin sorgulama sahnesinde Patrick hakimiyetine alamadığı dedektifin tehdit olarak görüyor. Ve egosunu kurtarmak için hayal dünyasına geçiş yapıyor. Dedektifin Patrick'e övgülü cümleler kullanması aslında Patrick'in hayali. Artık kendi hayal dünyasında olduğu için soru soran taraf kendisi oluyor. Bununla birlikte baştaki 'hayal ettiklerim gerçekten oldu mu?' düşüncesinin yanlış olduğunu, anlayınca rahatlıyor. Ama egosunu zedelememek için şüpheleri üstüne çekmeye devam ediyor.

Ciddiye Alınmama
Arkadaşları Patrick'in dengesiz tavırlarını, bildiği için onu ciddiye almıyorlar. Patrick yıkılan itibarını kurtarmak için hayal gücünü
devreye sokuyor. Aam hayal gücünde bile katil olamayacak kadar amatör olduğunu bize gösteriyor. Onlarca insanın bulunduğu ortamda sözde katil kimliğini gizlemek için eldiven takıyor. Ve Luis'i boğduğunu hayal ediyor. Ama Luis bu hareketini yanlış anlıyor. Çünkü Luis gay olduğu için Patrick'i nde aynı düşüncede olduğunu sanıyor. Bu hareketi gören Patrick'in yüzünde ki çaresizliği ve ciddiye alınmadığını görünce adete gözlerinin dolduğunu görüyoruz. Ama itibarını kurtarmak için hayal dünyasına girip cinayeti işliyor. Ayrıca bu itibarını kurtarmak için eve çağırdığı kadınlarda öldürdüğünü düşünüyor. Ama aslında öyle bir şey hiç olmadı.

Yıkılan İtibarı Kurtarma Çabası
Patrick kendinin katil olduğu düşüncesine inandırmak için şüpheleri üstüne çekiyor. Ve itibarını sarsan Paul'un eşi ile ilişkiye girerek yıkılan itibarını kurtarıyor. Bir başka sahnede ise bardak kadınla konuşurken Patrick cinayet araştırma işini yaptığını söylüyor. Kadın ise küçük bir saygısızlık yapıyor. Patrick'in kafasında yıkılan itibarını düzeltmesi için kadını öldürmesi gerekteği düşüncesi hakim olamaya başlıyor. Ve Patrick kadını öldürdüğünü hayal ediyor. Bu şekilde kendini tatmin ediyor.

İtibarın Sarsılışı
Dedektif ile yediği 2. yemek Patrick'in hayali değil, çünkü kontrol kendisinde değil. Dedektifin sorularına çelişkili cevaplar vererek şüphe çekmek istiyor.ama dedektif şahitlerden aldığı bilgiyi Patrick'e söylüyor. Yani dedektif Patrick'e 'şahitlerden aldığım bilgiye göre Paul'un kaybolduğu gece sen arkadaşların ile yemekteymişsin' diyor. Yani Patrick'in cinayet işlemediği ortaya çıkınca Patrick adeta yıkılıyor. Kendini bir ezik gibi hissediyor. Ve bu düşünceden kurtulmak için hayal gücünü devreye sokuyor. Kadınları eve çağırdığını ve onları öldürdüğünü düşünüyor.

Gerçekliğini Ele Geçiren Hayal Dünyası
Patrick olayları iyicene abartıyor. Bir kediyi bankamatiğe sokmaya çalışmak, bir kadın ve bir polisi öldürmek gibi kurgular düşünüyor ve hayal ediyor. Daha sonra tek kurşun ile patlattığı polis arabasını hayal ediyor. Ama öyle fantastik hayaller kuruyor ki gerçek hayatta mümkün olmayacak tek kurşun ile araba patlatma kurgusuna bir an kendisi bile şaşırıyor.

Düğüm Noktaları
Patrick cesetleri sakladığını hayal ettiği evin satıldığını görüyor. Ve itibarı büyük şekilde sarsılıyor. İtibarını bir nebze yerine getirmek için sekreterin telefonda bağırıp çağırıyor.

İlginç Defter
Sekreterin Patrick'in defterlerinde önce sadece normal notlar görürken ilerledikçe şiddet dolu çizimlerini görüyoruz. Yani Patrick kurgularını ve düşüncelerini bu defter ile bir nebze dışarı aktarmaya çalışmış.

Avukat Sahnesi
Finalde avukat Patrick'i aşağılayan sözler söylüyor. Daha sonra oradan ayrılmak istiyor ve gerçekte ayrılıyor. Ama Patrick sarsılan itibarını kurtarmak için zihni ona bir şans tanıyor. Aslında ezik Patrick karakteri değil Davis olduğuna kendini inandıraraj ezikliğini üstünden atmaya çalışıyor. Yani avukatın Patrick'e Davis dediği anlar Patrick'in hayal gücünden ibaret. Ama bunu söylediğinde kendisinin katil olmadığına kabul etmiş olacak. Bu yüzden bu ikilem arasında çaresiz kalan Patrick'in mimikleri oradaki çaresizliğini, mükemmel bir şekilde anlatıyor. Daha sonra zihni bu, ikilem arasında yine Patrick olmayı seçiyor. Ve avukata Patrick olduğunu ve katil olduğunu, söylüyor. Tabiki bunlar sadece Patrick'in zihninde oluyor. Aslında avukat oradan çoktan ayrılmıştı.

İtibarını Arkadaşı Kurtarıyor
Arrık çaresizlik içindeki Patrick ne yapacağını bilmezken televizyonda bir adamın programı gösteriliyor. Patrick'in arkadaşı televizyondaki adamın yalancı olmasına rağmen çok, havalı olduğunu, söylüyor. Patrick ise yalancı olduğu için kendisinin de havalı olduğu, düşüncesini oluşturarak itibarını kurtarıyor. Bunu anladığı an yüzü tekrardan gülüyor. Çünkü kurtuluş yolunu buldu. 'O bir yalancı, ama çok havalı' düşüncesi onu düştüğü çukurdan kurtardı....