Mimari projede sirkülasyonun tasarım kurgusunu domine etmesi projeyi güçlendirir mi zayıflatır mı?

Mimari projede sirkülasyonun (dolaşım/movement) tasarım kurgusunu domine etmesi, genellikle projeyi güçlendirir, ama bu tamamen nasıl domine ettiğine bağlıdır. Dengeli ve bilinçli yapılırsa büyük bir avantaj olur; aşırıya kaçılırsa veya işlevselliği hiçe sayarsa zayıflatabilir.

Güçlendirici durumlar: Sirkülasyonu bilinçli olarak “deneyim” veya “mekânsal anlatı” haline getirmek. Kullanıcıyı şaşırtan vistalar, sürpriz mekânlar, dramatik merdivenler, ışık oyunları veya kolajvari geçişler yaratmak. Modern sonrası birçok ikonik yapıda (örneğin atriumlu veya expressed circulation’lı binalarda) sirkülasyon, binayı “yaşanır” ve unutulmaz kılıyor.

Zayıflatıcı durumlar: Sirkülasyon o kadar ön plana çıkıyor ki, ana işlevler (oturma, çalışma, sergi vb.) eziliyor, mekânlar daralıyor, kullanıcı konforu bozuluyor veya “her yer koridor gibi” hissi veriyor. Bu durumda proje fonksiyonel olarak başarısız olur.

Örnekler için.. http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=388&RecID=3326

Eğer koridorlar, merdivenler sırf şekil olsun diye abartılıp asıl odalardan çalıyorsa proje patlar, insanı darlar. Ama yok o yollarda yürümek mekanın havasını değiştiriyor, insana keyif veriyorsa o zaman proje efsane olur. Yani mesele yolun kapladığı alan değil, sana ne hissettirdiği