Ağaç dikmek istiyorum, ne yapmalıyım?

Merhaba, Öncelikle sorunuz için teşekkür ederim. Ağaç dikmeden önce böyle bir soru sormak gerçekten çok önemli. Doğaya bir katkı sunmadan önce bu katkının gerçekten yararlı olup olmadığını iyice öğrenmemiz gerekiyor. Zira bu durum sokakta bir dilenciye para vermekten farkı olmayabilir. Bir yere para harcayarak bir destekte bulunabilirsiniz. Fakat o maddi desteğin nereye gittiğine dair bir fikriniz yoksa bu tür konularda suiistimal edilme olasılığınız çok fazladır. Ne yazık ki bu konuda güven vermeyen kurum ve kuruluş sayısı çok fazla.

İzninizle öncelikle ağaç dikimi ile biraz bilgi vermek istiyorum. Çünkü burada birkaç önemli nokta var. Bunlardan bir tanesi “Ağaç nereye dikilecek ve ileriki yıllarda bu ağaçlara bakım yapılacak mı?” sorusu çok önemlidir. Nitekim yolu Afyon, Ankara , Konya gibi bozkır habitatına sahip alanlardan geçenler mutlaka dikilen ağaçların büyümediği, hatta kuruduğu “X Hatıra Ormanı” tabelaları görmüştür. Ne yazık ki ülkemizde buna benzer çok fazla başarısız ağaç dikim girişimleri olmuştur. Bu durumun böyle olmasının ormancılık açısından pek çok teknik sebebi vardır. Kimi yerde ağaç dikmeden önce 3- 5 sene bazı çalı türleri dikmeniz gerekebilir. Kimi yerde ise toprak, yağış rejimi gibi etkenler ağaç dikimi için hiç uygun olmayabilir.

Tüm bunların yanında bozkır bir habitatın ağaçlandırılması yerine göre doğaya çok fazla zarar verebilir. Hatta bazen bir ormanın yok edilmesinin ekosisteme verdiği zarar kadar doğaya zararı olabilir. Örneğin sadece bozkır ekosisteminde yaşayan ve uçabilen en iri kuş türlerinden birisi olan toy kuşu ağaçların olduğu bir yerde yaşayamaz. Çünkü onun havalanarak uçması için tıpkı uçak gibi uzun düzlüklerde koşması gerekir. Toy gibi bozkırı tercih eden onlarca hayvan ve bitki türü vardır. O habitata yapılacak müdahale ağaç dikmek bile olsa o canlıların yaşam ortamını ortadan kaldıracaktır.

Son olarak eğer doğal bir alana ağaç dikmeyi planlıyorsanız, o bölgeye ait olmayan yabancı bir türü dikmemenizi tavsiye ederim. Eğer bu ağaç ülkemizin ağacı değilse ve istilacı bir ağaç türü ise kısa zamanda bölgedeki tüm ağaç türlerinin yerini kaplayarak doğaya çok büyük zarar verebilir.

Sorunuza geri dönersek ağaç dikimi için orman işletme müdürlükleri ve onlarla birlikte çalışan kurumlarla irtibata geçmek önemli. Dikeceğiniz ağacın dikildiği bölgeye uyum sağlayıp gelişmesi ve o bölgenin doğasına zarar verip vermeyeceğini sorgulamanızı öneririm. Ayrıca konuyla ilgili çalışan bilim insanı veya orman mühendislerinden de destek alabilirisiniz.

İleri Okuma Tavsiyesi: Anadolu Manzaraları / Hikmet Birand;
Alıç Ağacı ile sohbetler / Hikmet Birand;
Alıç Ağacının Gölgesinde Anadolu Bozkırları / Tuna Ekim-Mutlu Kart Gür