Her Canlının Dünya Üzerinde Önemli Bir Rolü Vardır!
Birçoğunuz şimdiye kadar kelebek etkisini belki yüzlerce kez duydu. Ama bu sistem içinde ne kadar önemli bir rol aldığının farkında değil. Hayatınız boyunca kendinizi değersiz, işe yaramaz hissetmiş olabilirsiniz. Ama farkında olmadan yaptığınız bir davranış, bir hareket dünyanın mutlak sonunu ertelemiş olabilir. Aldığınız kararlar ve yaptığınız seçimler kendi hayatınızı değiştirebileceği gibi, tüm dünyayı da değiştirmeye neden olabilir. Şimdi "nasıl böyle bir şey olabilir?" diyenleri yazımla baş başa bırakıyorum...
Kelebek etkisi teorisi
Edward N. Lorenz tarafından ortaya atılan teoridir. Bu teoriyi ise hava durumu hesaplamaları yaparken bulmuştur. 0.506127 değeri ile hesap yapan Lorenz, daha sonra bu değeri 0.506 olarak yuvarlayarak kullanmaya başlar. Görünüşte binde bir kadar olan bu fark işlem sonucunda çok büyük değişikliklere neden olmuştur. Kısacası çok küçük değerler bile sonucu büyük oranda değiştirmektedir. İlk başlarda kaos teorisi olarak adlandırılsa da sonrada kelebek etkisi adını almıştır. Kaos teorisi denme sebebi ise çok küçük bir etkinin zamanla çok büyük kaoslar yaratabileceğini, ya da büyük kaosları engelleyebileceğini düşünmekten kaynaklanır.
Kelebek etkisine örnek
Evet gifte gördüğünüz şey küçük bir etkinin nasıl büyük bir sonuca döndüğüdür. Bu domino taşları sadece kendinden %50 daha büyük olana etki ederek en sonda bulunan devasa taşı düşürüyor. Yani başlangıçtaki 5 milimetrelik taş, en sondaki 45 kiloluk taşın devrilmesine neden oluyor. Bu teorinin kelebek etkisi adını almasına neden olan şey ise de tam olarak budur. Kelebeğin kanat çırpışını en baştaki 5 milimetrelik taş olarak kabul edersek zamanla bu etki bir fırtına ya dönüşebilir ya da tam tersine devasa bir fırtınayı durdurabilir.
İnsan hayatındaki seçimlerin ve davranışların dünyaya etkisi
Günümüzden birkaç örnek vereyim şimdi sizlere...
Hitleri öldürmemek büyük bir hata mıydı?
Bu seçimi Henry Tandey yaptı. Birinci dünya savaşının sonlarına doğru bir İngiliz askeri olan Henry yaralı bir Alman askerini savunmasız olduğu için öldürmek istemedi. Evet bu kişi milyonların hayatını kaybettiği ikinci dünya savaşının başlamasında en büyük etken olan Hitler'in ta kendisiydi. Acaba milyonların ölümüne sebep olan Hitler'i o gün öldürseydi bu kadar insan ölür müydü ya da Hitler hayatta kalıp bu savaşın başlamasına sebep olmasaydı, ileride daha büyük bir yıkıp olabilir miydi?
Atom bombasının etkisi
Bu örnekte size atom bombasının tarihinden bahsedeceğim. 2 Aralık 1942’de ilk reaktör çalıştırılmıştır. Daha sonra elde edilen güçle üretilen bu bombalar bir kaç denenmiş fakat insanlığın üstüne hiç atılmamıştır. 6 Ağustos 1945'te dünya tarihinin ilk kurbanı Hiroşima olmuştur. Hiroşima'ya atılan bu atom bombası 20 bin ton dinamite eş değer bir güçte patladı. Ve yüz binlerce kişi hayatını kaybetti. Peki atom bombası kullanılmasaydı günümüzde neler değişebilirdi bir düşünün bakalım. Belki de ilk atom bombası günümüzde yapılmış olsaydı dünyanın sonunu bile getirebilirdi. Çünkü günümüz için 20 bin ton dinamite eş değer etkiye sahip bomba çok komik kalıyor. Öyle ki etkilerini gören ve bunun insanlık dışı olduğuna ikna olan ülkeler ellerinde bombaları yok etmiştir. Bunlar içinde en bilindik örnek ABD'dir. Hiroşima'ya atılandan yaklaşık 600 kat daha büyük etkisi olan bomba günümüzde imha edilmiştir. Bu tarih bile çok eskide kalmakta. Günümüzde üretildiğini düşünürsek Hiroşima'ya atılanın 2000 belki 3000 katı büyüklükte bir bomba üretilebilir. Ve bunun nasıl bir etki yaratacağını kimse tahmin bile edemez. Kısacası küçük bir atom bombası atılmasaydı yüz binler yerine günümüzde milyarlarca insan ölebilirdi.
Peki ya sen?
Yolun ortasında duran taşı kenara koyarak ileride kansere çare bulacak kişinin babasını kurtarmış olamaz mısın? Bir taş ile bir kazayı önledin ve o kazanın gerçekleşmemesi demek yüz binlerce insanında hayatının kurtulduğu anlamına gelebilir.
Ya da bir öğretmen olarak özenle yetiştirdiğin öğrencin ileride çok büyük bir icat ile insan hayatını kolaylaştırabilir. Olaylara böyle bakınca çok imkansız olasılıklarmış gibi gelse de gerçeklik payı her zaman vardır. Öyle ki bir kelebeğin kanat çırpışı dünyanın diğer ucunda fırtına çıkmasına neden olabiliyor. Bir gün içinde sergilediğiniz davranışları, hareketleri, seçimleri değerlendirirseniz eğer dünya üzerinden her an ne kadar büyük değişiklikler yaptığınızı görebilirsiniz. Ya da başkasının yapacağı kaos etkilerini fark etmeden yok etmiş olabilirsiniz. Bu yüzden dünya üzerinde hiçbir şey anlamsız değildir. Her şeyin bir amacı mutlaka vardır. Ve tesadüfler dünyasında yaşamadığımızın en büyük ispatı da bu gibi durumlardır. Artık yapacağınız bir iyiliğin ya da kötülüğün var olan düzende nelere sebebiyet vereceğini biliyorsunuz. Seçimlerinizi yaparken, karar alırken iki kez düşünün ve hiçbir zaman kendinizi küçük, değersiz görmeyin...
Varlığının Bu Dünyada Ne Kadar Önemli Olduğunu Merak Edenler İçin: Kelebek Etkisi
Güzel bence ama yaptığımız iyilik her zaman iyi sonuç vermeyebiliyor, sizin de Hitler örneğinde bahsettiğiniz gibi. Bu arada günümüzde niye milyarlarca insanı öldürecek bomba yapsınlar ki, o milyarlarca insanı sömürmek dururken 😄
En İyi Cevaplar