Bir Hayalin Peşinde: Tekneyle Dünya Seyahatine Çıkan İlk Türk Denizci Sadun Boro

Bu Bencem'de dünya seyahatine çıkan ilk Türk denizci olan Sadun Boro ve onun yolculuğundan kısaca bahsetmek istiyorum.

Çocukluğumu onun seyahat anı serisini okuyarak geçirdim. Denize olan sevgimin ilk tohumları onun sayesinde atıldı diyebilirim. Kitaplarını her elime alışımda hikayeleriyle bütünleşir her anını yaşıyormuş gibi büyük bir keyifle okurdum.

Kaç defa o teknede olmak istedim, sayısını ben bile unuttum.

Sadun Boro kimdir?

1928'de İstanbul'da doğan Boro'nun çocukluğu Caddebostan'da tekneleri seyrederek ve tahtadan yaptığı sandalları suda yüzdürüp gelecekte kendi teknesine sahip olma hayalleriyle geçer. Hayalini liseye geçtiği ilk yıl gerçekleştirir.

Biraz kendi birikimiyle biraz da babasının yardımıyla ilk yelkenlisini satın alır. Kış süresince okula devam edip yaz tatilinde teknesine atladığı gibi o koy senin bu körfez benim diyerek önceleri Caddebostan sahilleri ve Adalar ile başlayan seyahatleri sonraları Marmara Denizi ve Ege'ye açılarak devam eder.

Galatasaray Lisesini böyle ufak tecrübelerle geçiren Boro İngiltere'ye Manchester Üniversitesine Tekstil Mühendisliği okumak için gider.

Orada tanıştığı bir İngiliz denizci Portsmouth'tan Yeni Zelanda'ya gidecek gemisi için gereken üç mürettebattan birinin kendisi olmasını ister, başvuruyu yapar ve kabul edilir.

Bu ilk seyahat sonrası yurda dönerken kararını vermiştir, hayatını ev ve ofis arasında tüketmek yerine denizci olacaktır. O özgür ruhludur, Boro denizlere aittir denizler de ona.

Gene işe gelmedin diye suratını asan müdür yok. Ne yetişecek sıkıntılı bir randevu ne dört duvar arasında çalışma! Hey Allahım ne güzel günlerdir o günler..

Döndükten sonra dünya seyahati hayalini gerçekleştireceği tekneye sahip olmak için para biriktirebileceği kısa süreli bir işe girer. 1958 yılında Alman eşi Oda ile tanışır. Hayalini korkarak paylaşır ancak büyük destek görür. Teklif Oda'ya da cazip gelmiştir.

1963 yılında omurgası Salacak'ta kızağa konan 10.5 m.lik Kısmet adlı tekne iki deniz seyahati boyunca toplamda 5 yıl tüm gün ve daha sonraları da zaman zaman onların yuvası olacaktır.

Fakat bu seyahati karşılayacak kadar maddi imkanlara sahip değillerdir, sponsorluk için hangi kapıyı çaldılarsa yüzlerine kapanır. Yardım Hürriyet Gazetesi'nden gelir ancak bir şartla; yaşadıklarını anı olarak yazacak ve gazetelerinde yayınlanmasına izin verecektir. Boro hemen kabul eder.

1964 yılı Temmuz ayında Kısmet denize indirilir. Seyahat öncesi hayatlarını da birleştiren çift yolculuk hazırlığına başlarlar.

Caddebostan'dan Vira Bismillah!

22 Ağustos 1965'te yelkenleri Caddebostan'da basan çiftin Akdenizdeki rotaları Çanakkale, Pire, Korint Kanalı, Messina, Capri, Napoli, Bonifacio, Cartagena, Cebelitarık ve Tanca'dır.

Akdeniz seyahati boyunca geri dönmeyi bile düşündürecek kadar talihsizlik yaşarlar. Pire yakınlarında tekne 2 kez kayalara oturarak alttan yara alır. Bir sefer de neredeyse alabora olacak kadar fırtınaya tutulurlar. Ancak;

Neptün'ün sınavından başarıyla geçtik. Atlantik için izin kopardık ve hazırız.

Diyebilecek kadar dayanıklı ve cesurdurlar.

Ver elini Atlantik

2 Kasım 1965'de Tanca'dan demir alıp önce Avrupa kıtasını sonra da Afrika'nın kuzeybatısını arkalarında bırakıp okyanusa açılırlar. Rota Kanarya Adaları'dır.

Kanarya'da teknelerine küçük bir üye katılır. Bir denizci arkadaşlarının hediyesi olan Miço adını verdikleri şirin bir kedi. Miço, Yeni Hebrid'li yemyeşil gözlü siyah denizci bir annenin teknede dünyaya gelen kara nedir bilmeyen yavrusudur.

Atlantik macerasına da yine büyük bir fırtınayla başlarlar. Sonraları işleri yaver gidip ticaret rüzgarlarını arkalarına alıp tam 30 gün boyunca kara yüzü görmeden okyanusu aşıp Panama'ya gelirler.

Panama'dan Pasifik Okyanusuna

Randevu sistemiyle çalışan kanalı uzunca bir bekleyişten sonra geçince 25 Mart 1966 günü Pasifiğe yelken açarlar. Rotaları artık Galapagos Adaları, Markiz Adaları, Tahiti, Tonga, Fiji, Yeni Gine, Torres Boğazı, Endonezya, Singapur ve Seylan Adası'dır.

Gezdikleri yerlerin güzelliği Boro'nun kendine has anlatımıyla birleşince hayalgücünüzü öyle bir güzel çalıştırıyor ki oralarda olmak istiyorsunuz.

Oda Hanım teknede ekmek pişirirken..

Yelkeni bile kendi elleriyle dikip onarırlar.

Uzun yolculukta tek eğlenceleri, tek keyifleri ellerinde kahveleri ile havuzlukta oturmaktır.

Aksilikler Pasifik'te de devam eder, balinalara ve bir ticaret gemisine çarpmaktan zor kurtulurlar. Tayfuna ve Boraya yakalanırlar. Torres Boğazında mercan resifleri onları hayli uğraştırır. Defalarca motor problemi yaşarlar.

Singapur'da Oda'nın kansere yakalandığını öğrenirler. Oda ameliyat için Türkiye'ye döner, 2 ay süren ayrılıktan sonra Boro Seylan'da iken tekrar kavuşurlar.

Aksiliklerin yanında festivallere katılmak, yerlilerle hediye alış verişi, yamyam kabilelerince ağırlanmak, çeşitli davetlere çağrılmak ve insan eli değmemiş olağanüstü güzellikteki koyları ziyaret gibi güzel olaylar da yaşarlar.

Kızıldeniz, İsrail ve eve dönüş

2 sene süren okyanus seyahati Mart 1968'de Kızıldeniz'e varmalarıyla son bulur. 1.5 ayda Kızıldenizi aşıp Mayıs ayında İsrail'e gelirler ve 15 Haziran1968'de İstanbul'a varır ve büyük bir merasimle karşılanırlar.

Sonrasında 9 senelik yerleşik bir hayat sırasında kızları Deniz doğar ve 8 yaşına geldiğinde denizlerin çağrısına karşı koyamaz ve 1977-79 yılları arasında hep birlikte aynı tekne ile Karayipler ve Amerika'nın doğu kıyılarını gezerler. Kızları eğitimini teknede kitaplardan tamamlar.

1980'de yurda döndükten sonra Bodrum'a yerleşirler ve Kısmet'i 30 yıl daha yazlık evleri olarak kullanırlar. 2010'da tekneyi Rahmi Koç müzesine bağışlarlar.

Sadun Boro 5 Haziran 2015'de Marmaris'deki hastanede hayata gözlerini yumar.

Seyahatlerinin özelliği ve çıkarılacak dersler

Bu seyahatlarin en büyük özelliği hiçbir teknolojinin olmadığı her türlü hesabın geleneksel usulle yapıldığı ufak bir tekne ile dünyayı dolaşan ilk Türk denizci ve gerek yazıları, röportajları ve gerekse çıkardığı kitaplar ile kendisinden sonra gelen Haluk Karamanoğlu, Osman Atasoy, Rahmi Koç, Özkan Gülkaynak, Ekrem İnözü ve daha birçok denizciye yol gösterici, cesaret verici birer kaynak ve rehber olması.

Çıkarılacak en büyük ders ise bir çiftin 3 sene boyunca her türlü sıkıntıya birlikte göğüs gererek ufacık bir alanda olağanüstü uyumlu hayatları, zor şartlarda bile şikayet etmeyip birbirlerine destek vererek amaçlarına ulaşabilmek adına hayallerinin peşinden gitmeleri.

En ufak bir sıkıntıda atarlanıp ilişkilerini bitiren günümüz gençlerinin örnek alması gereken nitelikte bir hayat.

Çocukken okuduğum o kısa seri kitapçıkları yıllar sonra hayli kalın iki kitap olarak görünce dayanamayıp aldım. Siz de bulursanız alın, tavsiye ederim. Kendinizi bambaşka büyülü bir dünyada bulacaksınız.

Sevgiyle kalın, mutlu olun..