Görücü usulü evlilik mi daha mutlu eder yoksa sevgili olup evlenmek mi?

Türk halkı çok gerikafalı ve muhafazakar olduğu için severek evlenmeyi hep çok kötü gösteriyorlar, görücü usulünü dayatıyorlar. Görücü usulü evlenenlerin romanlardaki gibi mutlu olduğunu, severek evlenenlerin düşman olduğunu zannediyorlar. Bi kere görücü usulünde aracılar eş adaylarını ballandıra ballandıra anlatır, aşırı kusursuz gösterirler çünkü evlenmelerini çok isterler. Bu yüzden görücü usulü evlilikte yalan çok yaygındır. Kendileri bulamadıklarından dolayı da görücü usulü tanışanlar eldekini kaçırmamak için evlenene kadar rol yapabilir.

Âşık olarak evlenmek ilişkiyi daha güçlü ve mutlu kılar. Katlanmak zordur çünkü duygu yoktur. Sevmeden evlenen, sevme işini şansa bırakır; çünkü sevme ihtimali olduğu gibi sevmeme ihtimali de var. Görücü usulünde samimiyet yoktur. Görücü usulü evliliklerin hiçbirisi evlilik değildir, hepsi mutsuzdur. Severek evlenip mutsuz olanlar da var; hepsi mutlu değil. Zaten her evlilikte sorunlar ve kavgalar olur ama severek evlenenlerde daha azdır. Görücü usulü evlenmeyen ama tanışarak evlenen herkes severek evlenmiyor; eşini kendisi bulup mantık evliliği yani menfaat evliliği yapanlar da var. Tanışarak evlenip de mutsuz olanlar genelde mantık evliliği yapıyor; menfaatlerini alınca da eşlerine katlanmak istemiyorlar. Duygu olmayınca, sevgi olmayınca insanın sorunlara katlanası gelmiyor. Yani görücü usulü evlenmeyen herkes severek evlenmiyor.

Pısırık, asosyal, kendisi bulamayan, beceriksiz insanlar için en uygun yöntem görücü usulüdür. Ben öyle birisi olmadığım için görücü usulü evlenmem.

Bir de romanlardaki gibi mutlu olacaklarını zannederek evleniyorlar, çünkü görücü usulü çok abartılıyor. Birbirini sevmeden, aşık olmadan, bir şey hissetmeden evlenirlerse ya zamanla eşlerini sevmezlerse? “Zamanla sevilir” diyorlar ama garantisi ne?

Bir de şöyle bir şey var: görücü usulü evlenen erkek aldatır, çünkü sevmediği kadınla seks yapmaktan sıkılır ve sevmediği için ona üzülmez, acımaz; dolayısıyla aldatır. Dindarsa imam nikahıyla, değilse imam nikahı olmadan aldatır.

Aynı zamanda da en tehlikeli yöntem, çünkü görücü usulünde kimse kimseyi tanımıyor, aracılar bile birbirini tanımıyor. Mesela bekâr bir erkek varsa birisi o kişiyi başkasına söylüyor, o da etrafında tanıdığı yoksa başka birine söylüyor. Ağızdan ağıza araştırma yapılarak bulunuyor. Yani sizin sandığınız gibi görücü usulü demek aile çevresinden, ailenin bizzat tanıdığı biriyle evlenmek demek değil. Görücü usulü evliliklerin daha mutlu olduğu da Türk halkı safsatası ve taraflı istatistiklerdir. Neredeyse hepsi mutsuz; erkek karısına en başında âşık olmadığı için eşini çok sevmez ve devamlı kök ailesine ezdirir. Evlenmek için evlendiklerinden dolayı eş olamazlar çoğu; aileler yüzünden ve eşleri anlatıldığı gibi çıkmadığından sorunlar yaşar. Katlanmaya neden olacak bir sevgi ve aşk geçmişi olmadığından dolayı da severek evlenenler gibi sorunları alttan almazlar. Asla eşleriyle anlaşamazlar; birbirlerine alışık olmadıkları iki yabancı oldukları için sevişmeleri de zor olur. Ama severek evlenenler iki yabancı değil; onlar sevdikleri için en başından birbirlerine alışıyorlar ve birbirlerini arzuluyorlar. Bu yüzden severek evlenen kadınlar eşlerinden kaçmıyor. Görücü usulü evlenenlerin boşanmayanları da geleneksel tipler oldukları için boşanmazlar; “Sabredene Allah çok mükâfat verir” diye, “El âlem ne der?”, “Boşanınca geçimsiz derler” diye, aileleri destek olmaz diye boşanmazlar.

Evleneceğin kişiyi başkasının seçmesi ezikliktir. Evlenirken sana da fikrinin sorulması senin seçtiğin anlamına gelmez; sen sana seçilen hakkında karar verirsin. Aile zaten evladına eş seçmez, kendine gelin damat seçer, yani çocuğunun istediği gibi değil, kendi istediği gibi birisini seçer. Bu sebeple de görücü usulü evlenenler mutsuz oluyor.

Tamamen tesadüflere şansa ve başkalarının seçimine bırakılmış bir evlilik mutluluk getirmez.
İki kişinin ömür boyu birlikte yaşayacağı bir ilişki, birkaç sohbetle ya da aracıların aktardığı yüzeysel bilgilerle kurulamaz. Sevgililer kadar uzun, detaylı ve tanımaya yönelik vakit geçirmezler. Bu yöntem, geçmişten kalan alışkanlıkların modern hayatın ihtiyaçlarına uymadığı, hatta çoğu zaman zarar verdiği bir evlilik modelidir. Her şeyden önce görücü usulünde iki taraf birbirini tanımıyor. Aracılar da çoğu zaman gerçekten tanımaz; sadece duyduklarını aktarır. Böyle bir evlilik, insanların birbiriyle uyumlu olup olmadığını öğrenme şansını ortadan kaldırır. Eş seçimi, bir insanın verebileceği en önemli karardır ve bunu başkalarının filtrelerinden geçirerek yapmak hatadır. Bir insan hayat arkadaşını, en yakını olacak insanı, yoldaşını, diğer yarısını seçerken nasıl olur da işini bu kadar şansa bırakabilir?

Aşık olarak evlenmedikleri için birbirlerine tahammülleri de yoktur, çünkü evlenmek için evlenirler. Severek evlenenler gibi eşlerini sevdikleri, onlarla bir yaşam kurmaya ihtiyaç duydukları için, bir hayat arkadaşına ihtiyaç duydukları için değil.

Evlilik, sorunlarla dolu uzun bir yolculuktur; arka planda sevgi ve gönüllü bağlılık olmadığı zaman en ufak problem bile ilişkiyi sarsar. Görücü usulü evliliklerde erkek çoğu zaman eşine yeterince bağlanamaz, çünkü kalbi daha en baştan o ilişki için atmamıştır. Bu nedenle eşini ailesine karşı korumakta zorlanır; gelin çoğu zaman aile baskısı altında kalır. İlişkide eşitlik, saygı ve ortak yaşam kuralları gelişmez; sadece herkesin kendi ailesinin doğruları vardır.
Bir başka problem de cinsellik alanında ortaya çıkar. İki kişinin birbirini tanımaması, duygusal yakınlığı olmaması, bedenlerini de tanımalarını zorlaştırır. Arzu, istek ve çekim zamanla oluşabilir belki ama çoğu durumda oluşmaz. Sonuç: iki yabancının aynı evde, aynı yatakta zoraki birliktelikler yaşaması. Severek evlenen iki yabancı gibi hissetmez ve öyle yaşamaz.

Görücü usulü evlilik, adı hâlâ masum bir “tanıştırma” gibi dursa da özünde bireyin iradesini, özgürlüğünü ve kişisel mutluluğunu hiçe sayan bir düzenin kalıntısıdır. Sert konuşmak gerekirse: İnsan hayatı, iki ailenin pazarlık masasında kararlaştırılacak kadar ucuz değildir.
Her şeyden önce, görücü usulü evlilik insanı bir “projeye” dönüştürür. Seni tanımadan, hayallerini bilmeden, bir ömür ne istediğini anlamadan sadece “uygun” olduğun için birileriyle eşleştirirler. Bu sistemde sevgi yoktur; beklentiler, gelenek baskısı ve “el alem ne der” korkusu vardır. İnsan, eş değil, bir kalıbın içine zorla sokulan nesne hâline gelir.

En tehlikelisi ise görücü usulünün çoğu zaman rıza ile baskı arasındaki çizgiyi belirsizleştirmesidir. “Biz sadece tanıştırıyoruz” cümlesi, çoğu kişide geri adım atma hakkının olmadığı bir psikolojik baskıya dönüşür. İnsan istemediği biriyle hayat kurmak zorunda kalıyorsa bu ne gelenektir ne kültür: Bu düpedüz özgürlüğün gaspıdır.

Evlilik, iki insanın gönüllü, bilinçli ve karşılıklı saygıya dayalı bir birliktelik kurma kararıdır. Görücü usulü evlilik ise bu kararı başkalarına devretmektir. Kendi hayatının kaptanı olman gerekirken seni başkalarının rotasına mahkûm eder.

Zaten İslamcı, pasif, pısırık, asosyal ve beceriksiz olmayanlar bu yönteme başvurmaz ve ihtiyaç duymaz.

Kısacası:
Görücü usulü evlilik yanlış çünkü insanı pasif bir obje hâline getirir, özgürlüğü yok sayar, baskıyı normalleştirir ve kişisel mutluluğu gelenek uğruna feda eder. Bu çağda kimsenin hayatı, başkalarının seçimine teslim edilecek kadar değersiz değildir. Özetle, görücü usulü evlilik modern dünyanın beklentilerine ve insanların duygusal ihtiyaçlarına uymayan, yanlış ve sakıncalı bir yöntemdir. İnsanlar kendi hayat arkadaşlarını kendileri seçmeli; ömürlerini tanımadıkları birine emanet etmemelidir. Evlilik kader değil, iki bilinçli insanın özgür iradeyle aldığı bir karardır; başkalarının yönlendirmesiyle değil.

Görücü usulü evlilik = romanlardaki ve filmlerdeki gibi mutlu olmak gibi gösterilse de gerçekler çok farklı. Görücü usulü evlenenler birkaç görüşmeye göre ne çıkarsa bahtına mantığında evlendikleri için mutsuz oluyorlar. Birkaç sene arkadaş gibi ve iki yabancı gibi yaşıyorlar. Toplum muhafazakâr olduğu için görücü usulü evliliği hep daha iyi gibi gösterir ama eski kuşaklar görücü usulü evlenmişler; hepsi mutsuz, eşlerinden şikayet etmek için fırsat kolluyorlar. Görücü usulü evlenmek çok saçma. Neden bir şey hissetmeden birinin bize seçtiği biriyle evlenelim? Evliliğe senin karar verip vermemen, senin seçtiğin anlamına gelmez; sen sana seçilenlerden seçersin. Evlilik için yapılan birkaç görüşmeye göre hayat arkadaşı seçilmez. Bu cahil cesaretidir. “Ben beceriksiz ve pısırığım bu yüzden kendim bulamadım.” demektir.
Görücü usulü evlilik ev arkadaşlığıdır; tutkulu sevişme, oynaşma, romantik vakit geçirme yoktur bu evliliklerde. İnsanlar hâlâ çocuk gibi anne babalarını daha çok severler; eşleri hayatlarının merkezinde değildir çünkü bunlara sebep olan duygu yoktur.