Anneme karşı çok saygısız olan küçük kardeşe ne yapılmalı?

Nazım, anlattıkların aslında birçok ailenin yaşadığı ama kimsenin açıkça konuşmak istemediği bir duruma benziyor. Senin kızgınlığın çok doğal, çünkü annene yapılan saygısızlık insana kendi canından yapılmış gibi dokunur. Fakat burada şunu bilmek lazım: 10. sınıf dönemi hem hormonal hem psikolojik olarak en sert yaşlardan biri. Asi tavır, öfke, kopma, odasına kapanma, telefon bağımlılığı… bunların hepsi sebebi olmayan davranışlar değil ve çoğu zaman içten içe bir sıkışmışlığın, öfkenin, değersizlik hissinin veya aile içinde kendini ifade edememenin dışa vurumu oluyor.

Bu çocuğa “ne yapılmalı?” sorusunun cevabı ceza değil. Çünkü bu yaştaki biri cezaya sadece daha fazla öfkeyle karşılık verir. Ama tamamen serbest bırakmak da çözüm değil. Asıl ihtiyaç, güvenli bir sınır çizmek ve o sınırın sebebini anlatabilmek.

Senin annen korktuğu için ses etmiyor diyorsun. Bu, kardeşine “benim öfkemi kimse durduramaz” mesajı veriyor. Yani çocuk aslında güçlendiğini sanıyor ama içten içe aslında kimsenin ona yön göstermediği bir boşlukta savruluyor. Bu da agresif davranışı artırıyor.

Evde yapabileceğiniz en etkili şey şu olur: Bir akşam sakin bir zamanda — öfkeliyken değil — onunla birebir konuşmak. Üç kişi birden değil, bir kişi. Mesela sen konuşabilirsin ama saldırmadan. “Bak, senin hakaret etmen beni sinirlendirdiği kadar üzüyor da. Annemiz hak etmiyor bunu. Bu davranışın nedenini anlamaya çalışıyorum” gibi yargılamayan, ama sınır koyan bir tonda. Çocuğa “niye böylesin?” dersen kapanır. Ama “Bir şey seni yoruyor mu? Senden bu kadar öfkeli davranmayı beklemiyoruz, merak ediyorum” dersen kapı aralanır.

Telefon konusunu da tamamen yasaklamak yerine bir düzenleme getirmek önemli. Mesela akşam 1 saat ortak alan, 1 saat ekran kapalı ders saati gibi. “Bu kural hepimiz için” dersen kabul etme ihtimali yükselir.

Bir de şunu açıkça söyleyeyim: Bu düzeyde hakaret, yemek yememe, odadan çıkmama ve sosyallikten tamamen kopma bazen depresyon, öfke kontrol bozukluğu veya internet bağımlılığı belirtisi olabilir. O yüzden okul rehber öğretmeni ya da bir çocuk–ergen psikoloğuna danışmak ciddi anlamda fayda sağlar.

Sen de kendi payına yapabileceğinin en iyisini yapmış olursun: Onu dinle, ama annene saygısızlık konusunda kesin bir sınır koy. “Annemize böyle konuştuğunda araya girerim, çünkü bu doğru değil” demen bile çok etki eder.

İstersen onunla konuşacağına dair bir metin bile hazırlayabilirim, nasıl söylemen gerektiğini adım adım yazarım.

Dövmeyeceksin.

O tarz insani sürgün edeceksin birak hayat onun * ... koysun.