Çocuklar zorbalığı nereden öğreniyorlar?

Sosyal öğrenme kuramına göre (Bandura, 1977), bireyler başkalarının davranışlarını gözlemleyerek ve bu davranışların sonuçlarını analiz ederek öğrenirler. Bu, çocuklar için çok daha güçlü bir mekanizmadır. Ebeveyninin sosyal medyada birine küçümseyici yorum yaptığını gören, öğretmeninin sınıfta bir öğrenciyi alenen eleştirdiğini izleyen ya da bir televizyon programında konukların birbirine saygısızca yaklaştığına tanık olan bir çocuk, bu davranış kalıplarını model olarak alabilir. Yani çocuklar, sadece sınıfta değil; evde, sosyal medya algoritmalarında ve medyada büyürken zorbalığı adım adım öğrenir.

Araştırmalar, yetişkinlerin dijital ortamlarda — özellikle sosyal medyada — sıklıkla zorbalık eğilimleri sergilediğini gösteriyor. Yapılan bir araştırmaya göre (Barlett et al., 2021), sosyal medya kullanıcılarının %27’si hayatlarında en az bir kez dijital zorbalığa maruz kaldıklarını, %18’i ise başkalarına zorbalık yaptıklarını itiraf ediyor. Hakaret içeren yorumlar, dışlayıcı kampanyalar, aşağılama, hedef gösterme gibi davranışlar yetişkin zorbalığının dijital tezahürleri arasında yer alıyor. Bir başka çalışmada (Nilan et al., 2020), politik tartışmaların yapıldığı televizyon programlarında ya da magazin içeriklerinde alay, aşağılama, küçük düşürme gibi zorbalık biçimlerinin normalleştirildiği ve bu içeriklere maruz kalan gençlerin, benzer davranışları taklit etmeye meyilli olduğu bulunmuştur.