Ahzab 52 ve cariye ayetleri gerçekten eş değiştirme ve köleliği mi meşrulaştırıyor?

Ahzâb 52'yi “eş değiştirme ayeti” diye sunmak doğru değil. Ayet, Hz. Peygamber'e (sav) bundan sonra yeni kadınlarla evlenmesini ve mevcut eşlerini başka eşlerle değiştirmesini yasaklayan bir sınırlama getiriyor. “Eş değiştirme” ifadesi de modern anlamdaki partner değişimi değil, nikâh bağlamında eşlerin değiştirilmesi anlamındaki bir ifadedir.

Cariyelik konusunda ise tarihî gerçeği inkâr etmeye gerek yok: Klasik İslam hukukunda savaş esirliği ve milk al-yamīn diye bir hukukî statü vardı ve kadın esirlerin bu statüye girmesi mümkündü. Fakat “cariye = +18 köle” demek, klasik hukukî kategoriyi modern bir cinsel obje kavramına indirgemektir.

Ayrıca bir kadının Müslüman olması klasik fıkıhta otomatik olarak o anda statüsünün sona ermesi anlamına gelmeyebiliyordu; bu da ayrı bir fıkıh meselesidir. Dolayısıyla burada gerçekten tartışılabilecek tarihî bir mesele var. Fakat bundan “Ahzâb 52 eş değiştirmeyi meşrulaştırıyor” sonucu çıkmaz.

En dürüst yaklaşım, İslam'da klasik dönemde kölelik kurumunun bulunduğunu inkâr etmek değil; bunun hangi hukukî bağlamda bulunduğunu, hangi sınırlarla düzenlendiğini ve Kur'an'ın azadı nasıl teşvik ettiğini incelemektir.

En zoruma giden de ne biliyor musun? Köle ve cariye sahiplerine ceza vermek için yani ellerindeki cariyeyi köleyi alıp ceza kesmek için yazdıkları ayeti sanki kölenin cariyenin iyiliği içinmiş teşvik ediyormuş gibi sunmaları çok sinirimi bozuyor. Kadına hiçbir şekilde değer vermeyen bu inancın inanırlarının yarısı kadın, diğer uyuz olduğum nokta da bu.