Yol uzun erzak az ölümden sonrasına ne kadar hazırsın?

Ve ben bu hakîkati bir teşbîh ve temsil ile kuşatmak istiyorum. Maksat nefsimle beraber, diğer insanlara uzaktan bir şehri göstermek değil, o şehrin sokaklarında gezdirmektir.

Bak bütün herkesle beraber görüyoruz ki, önümüzde duran bir dar-ağacı bulunuyor, ve şâhit oluyoruz ki bazen sırayla bazen de rast gele dar-ağacına çıkarılıyorlar ve hiçbir kimsenin ne o dar ağacına gitmemeye gücü yetiyor nede o dar ağacını ortadan kaldıramıyor nede kabir kapılarını kapatamıyor.

Aksine arkamızdan gelen dehşetli bir düşman olan ecel vardır. Sağımızda ve solumuzda durdurulamaz ve kaçılmaz iki asker kolumuzdan tutmuşlar bizi dar-ağacına doğru götürüyorlar. Hem göğsümüzde, kalbimizde ve omuzlarımızda dehşetli yaralar vardır onların sancıları ve ağrılarını çekiyoruz, ve bizim gittiğimiz yolun kenarında, sarhoş ve dîvâne insanlar bulunuyor, masalarında ise her türden yiyecek, içecekler ve her türlü zevkler ve eğlenceler onlarda bulunuyor ve bizi davet ediyorlar, gel arkadaş nereye gidiyorsun, boş ver o ince şerleri düşünmekle meşgul olma ve dünyanın bütün zevklerinden ve lezzetlerinden tatmalısın bu dünyaya bir kez geliyoruz boş ver sen aklını çıkar at hayvan ol kurtul. Diyorlar ve ne yazıkki çok bedbahtlar bu teklifi kabûl ediyor ve hayvan olmayı mâkul görüyor...

Zamanın en büyük mânevî hastalığı hissiyatın körleşmesidir.

“Bizlerin, mânevî saraylarının kapısında iki dehşetli bekçi durur: biri Nemrud, diğeri Firavun'dur (II. Ramses’tir.)”

Nükte de işâret edilen mânâ şudur ki, "nemrud" enaniyet (kibir ve gurur) yön ve sıfatımıza bakar. "firavun" ise nefis ve dünyevî lezzetlere bakar.
O mânevî saray ise insanın hayat amacı ve vazife-i fıtratıdır, tevekkül, tefekkür ve sultân-ı ezelî’ye tam inkiyad içinde saadet-i dâreyndir.

“Bütün herkesten en-evvel benim zâlim nefsim, firavun'dan daha katmerli bir firavundur, bunu kabul ettim amennâ”.