Demokratik yönetim biçiminden memnun musunuz?

İyi bir yönetim biçimi, yalnızca yönetenin kim olduğu değil, yönetimin hangi amaca hizmet ettiğiyle de belirlenir. Bence yönetimlerin amacı, ortak iyiyi gerçekleştirmek olmalıdır. Demokrasi, şayet çoğunluğun çıkarına değil de, çoğunluğun anlık heveslerine ve tutkularına teslim oluyorsa, buna bozulmuş yönetim biçimi denir. Yani oklokrasiye, yani kitlelerin duygu taşkınlığına dayanan kötü bir demokrasiye dönüşürdü. Yazıda tam olarak bu vurgulanıyor. Cahil kitlelerin, demagoglar tarafından yönlendirilmesi... Mesela Aristoteles der ki; "böyle bir durumda halk kendi erdemini kullanamaz. Çünkü erdem, bilgi ve akıl yürütmeyle mümkündür, cehaletle değil..." Bu yüzden aydınların, yani daha bilgili ve erdemli olanların müdahalesini desteklemeleri Aristotelesçi mantıkta da şaşırtıcı olmazdı. Hatta o "politeia" adını verdiği karma bir yönetimi överdi. Hem halkın, hem de erdemli elitin dengede olduğu bir düzeni...

Dolayısıyla aydınların 1960 darbesini, "daha akıllı ve erdemli yöneticiler" gelsin diye desteklemesi, bu açıdan gerçeklendirilebilir olurdu. Çünkü ortak iyiyi sağlamak için zaman zaman bu tür düzeltici müdahaleler yapılabilir. Fakat burada ince çizgi de şu... Aristoteles de asla halkı tamamen saf dışı bırakmak istemezdi. Sadece eğitimsiz kitlenin manipüle edilmesine karşı önlem alınmasını savunurdu. Eğer darbe sonrası amaç gerçekten ortak iyi olmuşsa ve halkın eğitilmesi, daha bilinçli yurttaşlar yetiştirilmesi hedeflenmişse ben de buna buna sıcak bakardı. Ama eğer bu müdahale sadece aydınların kendi iktidar hırsıyla yapılmışsa, o zaman buna o dönemde ben de karşı çıkardım. Çünkü bu sefer yönetim tiranlığa ya da oligarşiye kayardı. Konuya Aristotelesçi akılla bakmaya çalıştığım için, aydınların o dönemdeki tutumunu, niyetlerine ve sonucuna göre eleştirir ya da onaylardım. Baştaki tespiti ise doğru doğru bulurum. Cehalet demokrasiyi yozlaştırabilir ve demagoglar eliyle tehlikeye sokabilir. Asol çözüm halkı eğitmek ve erdemli yurttaşlar yetiştirmektir.