Öncesinde rızamızın olmadığı, içine doğduğumuz bu gerçeklik nedir? biz kimiz? herkes kim?

Bu, oldukça derin bir soru ve birçok felsefi, dini ve bilimsel tartışmayı içinde barındıran bir konu. "Öncesinde rızamızın olmadığı, içine doğduğumuz bu gerçeklik nedir?" ve "Biz kimiz? Herkes kim?" gibi sorular, varoluşun anlamını, insanın evrendeki yerini ve özgür irade gibi kavramları sorgular. Bu tür sorular, hem kişisel bir yansıma hem de evrensel bir sorgulama olarak insanlık tarihi boyunca önemli düşünürlerin zihinlerini meşgul etmiştir.

Bir yandan, insanlık bir yandan da evrenin büyük ve karmaşık yapısının parçası olarak, "ne" olduğu sorusuna yanıt arar. İşte bu sorulara farklı açılardan yaklaşabileceğimiz bazı perspektifler:

1. Varoluşçu Perspektif (Varoluşçuluk)
Varoluşçuluk, özellikle 20. yüzyılda popülerleşmiş bir felsefi akımdır ve insanların varlıklarının özünün "önceden" belirlenmediğini, ancak kendi seçimleri ve eylemleriyle anlam kazandığını savunur. Jean-Paul Sartre gibi varoluşçu düşünürler, insanın dünyaya “önceden” gelmiş olduğu için bir amaca veya anlamla doğmadığını, ancak yaşamı boyunca kendi anlamını yaratmak zorunda olduğunu söylerler. Yani, insan doğası, baştan belirlenmiş bir "öz"e sahip değildir. Hayat, sürekli bir seçim yapma sürecidir ve bu da bize bir anlam yükler.

Sartre'ın bir sözüne değinecek olursak: "İnsan önce var olur, sonra kendini tanımlar." Bu, bizim doğduğumuzda herhangi bir anlam veya amaç taşımadığımızı, ancak zamanla kendi kimliğimizi oluşturduğumuzu belirtir. Dolayısıyla, "biz kimiz?" sorusunun cevabı, aslında yaşam boyunca edindiğimiz deneyimlerle şekillenir.

2. Dini Perspektif
Farklı dinler, insanın varoluşunu farklı şekillerde açıklar. Örneğin, Hristiyanlık ve İslam, insanın Tanrı tarafından yaratıldığını ve bir amacı olduğunu savunur. İslam'da insanın bu dünyaya bir sınav için gönderildiği ve nihayetinde bir ahiret hayatının olduğu vurgulanırken, Hristiyanlıkta da Tanrı'nın sevgisi ve insanın Tanrı'ya yakınlaşma amacından bahsedilir.

Budizm ise, daha çok varoluşun geçici doğası üzerine odaklanır ve insanların doğdukları dünyada acı çekmelerinin temel nedeninin arzu ve bağlanma olduğunu söyler. Bu acılardan kurtulmanın yolu, arzulardan vazgeçmek ve aydınlanmaya ulaşmaktır.

Dini perspektifler, "biz kimiz?" sorusuna bir "tanrı tarafından yaratılmış ve belirli bir amacı olan varlıklar" olarak yanıt verirken, insanın doğuştan sahip olduğu değerler ve yaşamın amacı üzerine yoğunlaşır.

3. Bilimsel Perspektif: Evrim ve Biyoloji
Evrimsel biyoloji açısından, insanlar, milyonlarca yıl süren evrimsel süreçlerin sonucunda var olmuştur. İnsanların "ne olduğu" sorusunun cevabı, biyolojik olarak “zihinsel ve duygusal kapasiteye sahip bir primat türü” olmalarından kaynaklanır. Yani, biz insan olarak evrimsel bir süreçte, diğer hayvanlarla ortak atalara sahip bir türüz. Evrim, doğal seleksiyonla şekillenen bir süreçtir ve bu süreç, insanları bugünkü haline getirmiştir.

Evrimsel bakış açısıyla, "biz kimiz?" sorusu, biyolojik bir varlık olarak, evrimsel adaptasyonların ve çevresel faktörlerin bir ürünü olduğumuzu anlatır. Bu, doğrudan "amaca" dair bir açıklama yapmasa da, insanın hayatta kalma ve çoğalma eğilimi ile şekillendiğini gösterir.

4. Toplumsal ve Kültürel Perspektif
Toplumsal olarak, insan kimliği ve "biz kimiz?" sorusu, içinde büyüdüğümüz toplumun, kültürün, geleneklerin, normların ve aile yapısının etkisiyle şekillenir. Her birimiz, yaşadığımız coğrafya, aldığımız eğitim, sahip olduğumuz sosyal sınıf gibi faktörlerle kimlik ediniriz. Bir yanda evrensel insan deneyimlerinden bahsedilirken, diğer yanda kişisel ve toplumsal kimlikler devreye girer.

Birçok insan, kendisini toplumsal bağlamda tanımlar: "Ben bir öğretmenim", "Ben bir öğrenciyim", "Ben bir anne ya da babaım", "Ben bir vatandaşım" gibi roller üzerinden kendine anlam yükler. Dolayısıyla, kim olduğumuzu, aynı zamanda toplumsal ilişkiler ve roller üzerinden de tanımlarız.

5. Psikolojik Perspektif
Psikoloji de kimlik ve varoluşla ilgili önemli bir alanı kapsar. İnsanlar, yaşamları boyunca kişisel gelişim süreçlerinden geçerler. Erik Erikson’un "Psiko-sosyal gelişim aşamaları" teorisi, insanın kimliğini zaman içinde geliştirdiğini, sosyal ilişkiler ve içsel çatışmalar yoluyla kişiliklerinin şekillendiğini anlatır. Psikolojik olarak, insanlar bir anlam arayışı içindedirler. Bu anlam arayışı, insanın kendisini tanıması, toplumda bir yer edinmesi ve dünyadaki rolünü keşfetmesiyle ilgili bir süreçtir.

6. Sonsuz Sorgulama ve Anlam Arayışı
Son olarak, bazen bu tür sorular (kim olduğumuzu ve neden var olduğumuzu sorgulamak) daha varoluşsal bir düzeyde gerçekleşir. İnsanlar, bazen hayatın anlamı konusunda bir boşluk hissi yaşarlar. Bu, doğuştan gelen bir arayış olabilir. Felsefi olarak, bazı düşünürler bu arayışın, insanın evrende yalnız olma korkusu ve anlam arayışından doğduğunu söylerler.

Sonuç:
"Biz kimiz?" sorusunun cevabı, kesin bir yanıtı olmayan, birçok farklı perspektiften yaklaşılabilen bir sorudur. Bireysel olarak kim olduğumuzu ve bu dünyada ne işlevimiz olduğunu sorgulamak, insan olmanın özüdür. Evrensel bir düzeyde baktığımızda, biz sadece evrende birer noktayı temsil eden varlıklarız. Ancak bu, aynı zamanda kendimizi tanımak, anlam yaratmak ve yaşamımıza bir değer katmak için sonsuz bir fırsat da sunar. Bu soruların cevapları, belki de hiç bitmeyecek bir keşif süreciyle şekillenir.