Sizce Cevabı Olmayan Soru Var Mı?

İyi de doğru olsun, yanlış olsun her cevap insanı bir noktaya getiriyor. Genelde yanlış cevaplar insanı doğru bir noktaya getirir çünkü bilirsin, hata yapmadan çözümün ne olduğunu bulamazsın. Burada doğru nedir, yanlış nedir, bu göreceli kavramı soruya entegre etmek nedir gibi sorular da işin içine giriyor ama her şey bakış açısına bağlıysa, bence sorular bizim kurtarıcımız. Mesela düşünsene maymundan farkımızın olmadığı zamanları, işe düşünmeyi keşfetmekle başladık. O günden bu güne kat ettiğimiz yola bak, o zamanki adama uçağı anlatsan anlayacak kapasitesi olmazdı. Peki ya şimdi? Fark etmediğimiz kapasitelerdeki sorular bence asıl kilitler, önemli olan o soruları nasıl bulacağımız. Hatta cevap bulmaktan bile daha önemli.

Filozoflar sadece sormadılar ki, her filozof bir soruyu ayrı ayrı ele aldı. Ayrıca felsefenin birçok dala katkısı da olmuştur. Dediklerinize katılıyorum fakat bence yanlış cevaplar bile insanı bambaşka bir noktaya götürebilir ve bu sayede çığır açabilir. Misal ele alalım, maymunlar neden uçuyor gibi bir soru sormuş olsun birisi. Bu soruya göre maymunların neden uçtuğunu sandığını düşünecektir, bu sayede de uçmadığını fark edecektir. Bu birinci bakış açısı. İkinci adam da aynı soruyu sormuş olsun, maymun neden uçuyor diye. O da maymunun uçuşu ile kuşun uçuşu arasında bir bağlantı geliştirecek ve aradaki farklar sayesinde belki de yürümeye yeni bir anlam kazandıracaktır çünkü bakış açısı en başından normal bir açıdan daha değişik.

Çok doğru yönlerden ele alıyorsunuz ama toplum zaten geneli yansıttığından ve genelden de aykırı düşünce ve davranışlar çıkamayacağından, yani parlak fikirler hep genelin dışında kaldığından bir saçım nasıl olmuş gibi bir soruya elbette hayatı değiştirecek kadar faydalı bir yanıt gelmesi düşüktür veya zaten parlak bir zekaya sahip birisi bu soruyla uğraşamayacak kadar meşgül olduğundan bunu kafasına takmaz ama bir de her soruya aynı incelikle yaklaşan, zamanı bol olan birisini düşünün. Bu kişi hangi soruyu ele alırsa alsın, farklı bakış açısı geliştirmesi yüzünden o soru basit bir duruma indirgenmeyecektir, elinde işlenecek ve parlatılacaktır. Bu kişi saçım nasıl sorusuna sorunun dokunmak istediği noktalara uygun bir cevap verirse, bu soruyu basit olmaktan çıkarmaz mı? Bir de kelebek etkisi dediğimiz bir durum var ki, o da basit bir cevabın bile o insanın hayatını etkileyebilecek olmasıdır. Mesela saçım nasıl sorusu hangi noktalara dokunuyor? Bir toplum tarafından kabul görme isteği, kendini güzelliğe ve dolayısı ile iyi hissettirecek olanlara ait olma isteği, saçı hakkında başkalarının görüşlerini alarak kendisini kıyasladığı durum/kişiler ile arasındaki farkları ortaya çıkarması, belki de yaşamın zorluklarından kaçmak için basit bir soruya sığınma ihtiyacı. Bu liste uzar gider, listenin her bir maddesi ise kendi içinde yeni sorular doğurur.

Asıl ben teşekkür ederim böyle bir beyin fırtınası için, bana birçok şey kattınız. Soruların en güzel yanı da bu sanırım, yani farklı bakış açılarını tanımak bize fazladan alan kazandırır ve orayı nasıl doldurduğumuz ise hayatımızın gidişatında büyük rol oynar. Bence mucize, tamamen insanın hayatta neler yapabildiği ile ilgilidir. Yani bir deneyde kendisini şanssız gören ve şanslı gören bir kesime bir kafede oturup beklemeleri söylenmiş ve tabi ki de kafe kapısının önüne para atılmış. Şanssız görenler yanından geçip gitmiş ve günlerini her zamanki gibi "tekdüze" geçirdiğini söylerken, şanslı görenler parayı almış ve sorulduğunda, günlerini her zamanki gibi "yeniliklerle" geçirdiklerini söylemişler. Şans bence zihnimizin fırsatları yakalayabilme kapasitesi ile ilgili, şanssız birisi elbette buna inandığından hiçbir fırsata alıcı gözüyle bakmaz veya kaçırır. Mucize de insanlar arasında bu şekilde işler. Yine de insan hayret etmeden duramıyor, homo sapiens dönemindeki insanlardan bu çağa, bu düşünceye gelmek oldukça heyecan uyandırıcı. İlerleyen zamanlardaki çağı hayal bile edemiyorum.

Evett ve dünyada o kadar potansiyel, ihtimal, keşfedilmeyi bekleyen ve üzerine düşünülmek için kıyıda köşede duran şey var ki. Sanki her santim kendisinden büyük şeyleri fısıldıyor. Tek bir soru bile ne kadar çok soruya kapı aralıyor, bu koca dünyada ise sınırsız sayıda soru varmış gibi geliyor. Sorular bir yerden sonra tıkansa bile, ki bence bu olmaz ama diyelim ki oldu mesela bu durumda en başa döndük, bu sefer bu sorular sayesinde kendimizi geliştirdiğimiz kişilik ile geliştirmeden önceki kişiliğimiz ve bakışlarımız farklı olduğundan o soruya karşı daha farklı yaklaşmaya ve belki de o tıkanıklığı giderecek bir yol geliştirmeye başlarız. İnsan beyni de böyledir, nörol ağlar oluşturur, beynin bir yerinin hasar görmesi durumunda büyüleyici bir şekilde farklı bağlantılarla o hasarı telafi etmeye çalışır. İnsan içinde koca bir evrendir derler ya, koca evrenin içindeki insanları da hesaba katınca imkansız gelmiyor hiçbir şey. Dediğiniz gibi, sadece köpüklerden bile baloncuk evren teorileri geliştirilebiliyor ve bunun gerçekliği üzerine teorik fizik çalışmaları yapılabiliyor.

Evet cidden ben de çoğu zaman sabahlıyorum skfjkd ama işte, bu hayatta herkesin işleyiş gösterdiği alanlar farklıdır ve dediğiniz gibi bu bağlantı düzeni oluşturuyor. Size de iyi akşamlar dilerim beyefendi 👋