Dini bir sitede “Alevilik ve Nusayrilik tarikattır. Üyesi çok olduğu için mezhep sanılır” tarzında bir yazı okudum. Bu doğru mu?

Selam. Öncelikle hiçbir mezhebi muarızlarından okumamanızı tavsiye ederim. Yani, Bir Aleviye Sünniliği.. Bir Sünniye Aleviliği sormamalı.. Aleviye Aleviyi, Caferiye Caferiyi, Hanefiye Hanefisi sormalısınız ve bir kişinin görüşüyle yetinmemelisiniz. Günümüzde mezhepçilerin-fitnecilerin attıkları iftiraların ve ektikleri düşmanlık tohumlarının bir sonu yoktur.

Sanırım Şiiliğe kısaca bir bakmışsınız ama bunun için Caferilik com, ehlader, gibi sitelere bakmanızı, iletişime geçmenizi tavsiye ederim. wikishia sitesinden de araştırma yapabilirsiniz.

Konu ile ilgili yazıda mezhepler derken itikadi-inanç mezhepleri mi yoksa içtihadi-fıkıh mezhepleri mi kastedilmiş bilmek lazım.

İtikad yani inanışta Şiilik; İsna Aşeriyye (yani 12 İmam İnancına sahip kimseler) ve İsmaili gibi farklı gruplar vardır ki çoğunluğu 12 İmamcıdır.

Fıkıhta ise Şiilik; Caferi ve Zeydi gibi dallara ayrılır. Çoğunluğu Caferidir. Ve Caferilikte esas, hükümleri 1000 yıl önce yaşamış birisine göre değil, yaşayan birisine sormaktır. Yani ya kendin onlarca yıl araştırıp müçtehid olacaksın ve Kuran, Hadis ve akıldan yola çıkarak fıkhi hükümlere varacaksın. Ya da yaşayan birisi senin yerine bunu yapacak, Fıkıh Risalesi (İlmihal kitabı) yayımlayacak. O yüzden yaşayan ve sayıları 100'e varmayan Ayetullah dediğimiz kimseleri takip ederler fıkhi meselelerde. Onda bile inanç esasları konusunda Ayetullah'a gitmek yanlış görülür. Yani, Allah, Peygamber, Ahiret vb temel inanışlar konusunda Şiiler-Caferiler taklit olmaz demişlerdir. Herkes kendi araştırıp bunlar hususunda inançlarına karar vermeli. Sonrasında, ayrıntı-detay hususunda Ayetullahları takip edebilirler denmiştir.

Özetle, sünniler 10 asır önce içtihad yapmış alimlerden bazılarını (dört tanesini) takip ederler. İçtihad kapısı kapandı derler. Şiiler ise hayır, herkes kendi araştırmalı içtihad yapmalı ve araştıramıyorsa çağdaş, kendi zamanında araştıran birisini takip etmeli demişlerdir. Dolayısı ile Caferilikte-Şiilikte yaşayan onlarca alimden en bilgili gördüğün birisini takip etmek gerekir. Yani ne kadar Ayetullah varsa o kadar mezhep vardır.

ALEVİLİK ve NUSAYRİLİK'e gelince, bunlar FIKHİ mezhepler değildir. NUSAYRİLİK itikadi mezheptir. Fıkıhta Nusayri İmamları Caferi fıkhına uyarlar. ALEVİLİK ise itikatte yani inanışça 12 İmamcılardır, Şii-Caferilerle aynı yani. Ama bazı farklılıklar vardır ki özellikle Bektaşilik sufi-kültürel eklemelerle değişime uğramıştır.

Kevser Yayıncılık sitesinde Alevi Dedelerin ve Türkiyeli Caferi Alimlerin yazdıkları kitaplara bakıp daha geniş araştırma yapabilirsiniz.