Dini inancınız var mı?

Eğer eşya kendi nefislerine (kendilerine) isnad edilirse, her bir zerreye bir uluhiyet (ilahlık) lâzımdır. Meselâ: Ayasofya'nın bânisi (ustası) inkâr edildiği takdirde, her bir taşı bir Mimar Sinan olması lâzım geliyor. Öyle ise kâinatın Sâni'a (Sanatkâr'ına) olan delaleti, kendi nefsine olan delaletinden daha vâzıh (açık), daha zahir (görünür), daha evlâdır.
Öyle ise, kâinatın inkârı mümkün olsa bile, Sâni'in (Sanatkâr'ının) inkârı mümkün değildir...
(Mesnevi-i Nuriye, s.72)

Hem nasıl bütün kalblere, insan ise her nevi ulûm (ilimleri) ve hakikatları bildiren, hayvan ise her nevi hâcetlerinin (ihtiyaçlarının) tedarikini öğreten bütün ilhamat-ı gaybiye, bir Rabb-i Rahîm'in vücudunu ihsas eder ve rubûbiyetine işaret eder.
Öyle de: Gözlere kâinat bostanındaki manevî çiçekleri toplayan şuâat-ı ayniye gibi zahirî (görünen) ve bâtınî (görünmeyen) bütün duyguların, ayrı ayrı âlemlere herbiri birer anahtar olmaları, yine o Sâni'-i Hakîm, o Fâtır-ı Alîm, o Hâlık-ı Rahîm, o Rezzak-ı Kerim'in vücub-u vücudunu ve vahdet ve ehadiyetini (varlığını ve birliğini) ve kemal-i rubûbiyetini güneş gibi gösterir.
(Sözler, s.658)

Şu kâinattaki mevcudatın birbirine teavünü (yardımlaşması), tecavübü (cevap vermesi), tesanüdü (destek olması) gösterir ki; umum mahlukat (yaratılmışlar) bir tek Mürebbi'nin terbiyesindedirler, bir tek Müdebbir'in idaresindedirler, bir tek Mutasarrıf'ın taht-ı tasarrufundadırlar, bir tek Seyyid'in hizmetkârlarıdırlar. Çünki zemindeki zîhayatlara (canlılara) levazımat-ı hayatiyeyi emr-i Rabbanî ile pişiren Güneş'ten ve takvimcilik eden Kamer'den (Ay'dan) tut, tâ ziya (ışık), hava, mâ (su), gıdanın zîhayatların (canlıların) imdadına koşmalarına ve nebatatın (bitkilerin) dahi hayvanatın imdadına koşmalarına ve hayvanat dahi insanların imdadına koşmalarına, hattâ a'zâ-yı bedenin birbirinin muavenetine (yardımına) koşmalarına ve hattâ gıda zerrâtının hüceyrat-ı bedeniyenin (bedendeki hücrelerin) imdadına koşmalarına kadar câri olan bir düstur-u teavün ile, camid (ruhsuz) ve şuursuz olan o mevcudat-ı müteavine, bir kanun-u kerem, bir namus-u şefkat, bir düstur-u rahmet altında gayet hakîmane (bilgece), kerimane (cömertçe) birbirine yardım etmek, birbirinin sadâ-yı hâcetine cevab vermek, birbirini takviye etmek, elbette bilbedahe (apaçık) bir tek, yekta, Vâhid-i Ehad, Ferd-i Samed, Kadîr-i Mutlak, Alîm-i Mutlak, Rahîm-i Mutlak, Kerim-i Mutlak bir Zât-ı Vâcibü'l-Vücud'un hizmetkârları ve memurları ve masnuları olduklarını gösterir.
(Sözler, s.661)

اَلَّذ۪ٓى اَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ
(O herşeyi en güzel şekilde yaratandır.) sırrınca: Herşeye, o şeyin kabiliyet-i mahiyetine göre kemal-i mizân ve intizâm (mükemmel ölçü ve düzgünlük) ile biçilip hüsn-ü san'at (güzel sanat) ile tertib edilip, en kısa yolda, en güzel bir surette, en hafif bir tarzda, istimalce en kolay bir şekilde, (meselâ kuşların elbiselerine ve her vakit tüylerini kolayca oynatmalarına ve istimal etmelerine bak) hem israfsız hikmetli (faydalı) bir tarzda vücud vermek, suret giydirmek, eşya adedince diller ile bir Sâni'-i Hakîm'in (bir Bilge Sanatkâr'ın) vücub-u vücuduna şehâdet ve bir Kadîr-i Alîm-i Mutlak'a (sonsuz ilim ve kudret sahibine) işaret ederler.
(Sözler, s.664)

Evet şu kainat kitabının bütün hurufu (harfleri) ve bütün noktaları, efrâden (tek olarak) ve terekküben (birleşerek) Zât-ı Zülcelal'in (Allah'ın) vücud ve vahdetini (varlığını ve birliğini), elsine-i mahsusaları (kendine özel dilleri) kıraat ile
وَ اِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ
yi (hiçbir şey yoktur ki O'nu övüp tesbih etmesin.) tilavet ediyorlar. Cemi' zerrat-ı kâinat (kainatın bütün zerreleri) birer birer zât ve sıfât ve saire vücuh (şekiller) ile hadsiz imkânat mabeyninde mütereddid iken (sonsuz imkanlar arasında tereddütte iken); birdenbire bir ciheti (yönü) takib, muayyen bir sıfatla ittisaf, mahsus bir keyfiyetle tekeyyüf ederek hayretbahşa hikemi (faydaları) intac ettiğinden (netice verdiğinden), Sâni'in (Sanatkâr'ının) vücub-u vücuduna (varlığının zorunluluğuna) şehadetle avalim-i gaybiyenin (görünmeyen alemlerin) enmuzeci olan latîfe-i Rabbaniye (kalp) içinde ilân-ı Sâni' eden misbah-ı imanı ışıklandırıyorlar.
Evet bir nefer (asker), nefsinde ve takımında ve bölükte, taburda ve orduda gibi; her bir zerre de, kendi başıyla zât, sıfât, keyfiyetindeki imkânat cihetiyle Sâni'i ilân ettiği gibi, tesavir-i mütedâhileye benzeyen mürekkebat-ı müteşabike-i mütesaide-i kâinatın (kainatın yükselen ve birbirine girift birleşik maddelerinin) her bir makamında ve her bir nisbetinde ve her bir dairesinde, her bir zerre, muvazene-i cereyan-ı umumîyi (genel akışın dengesini) muhafaza; ve her nisbetinde ve her takımında ayrı ayrı vazifeyi îfa ve hikmeti intac ettiklerinden Sâni'in kasd ve hikmetini izhar (gösterdikleri) ve vücud ve vahdetinin âyâtını (varlığının ve birliğinin delillerini) kıraat ettikleri (okudukları) için Sâni'-i Zülcelal'in berâhini (Allah'ın varlığının delilleri), zerrâttan (zerrelerden) kat kat ziyade (fazla) olur.
(Mesnevi-i Nuriye, s.247)

Bir köy muhtarsız olmaz. Bir iğne ustasız olmaz, sahibsiz olamaz. Bir harf kâtibsiz olamaz, biliyorsun. Nasıl oluyor ki, nihayet derecede muntazam şu memleket hâkimsiz olur?
(Sözler, s.49)

Dilerim bunlar düşünmene yardımcı olur. Kolay anlayabilmen için bazı yerlerini açıklayarak yazmaya çalıştım. En azından 1 kez okumanı isterim. Bazı cümleler uzun ama okumaya değer.

Neden böyle bir şey istiyorsun?