Sonsuza kadar takılıp kalacağınız bir yaş seçebilseydiniz, bu hangi yaş olurdu?

İnsan hayatında, belli fizyolojik ve psikolojik özelliklerin ağırlaştığı dönemler vardır. Psikologlar bu özellikleri dikkate alarak insan hayatını çeşitli dönemlere ayırarak her dönemi kendi belirgin özelliklerine, tutum ve davranış çeşitlerine göre tasnif etmişlerdir. Ancak insan hayatını kesin yaş çizgileriyle sınıflandırmak şüphesiz mümkün değildir. Zira kalıtım, beslenme, fiziki çevre (mesken-iklim) ve sosyo-kültürel ekonomik şartlar (sosyal çevre) bireyin gelişimini etkileyen önemli faktörlerdir. Bunlar bireyin gelişimini etkileyen faktörler olduğu için, bu değişkenlere bağlı olarak kişiden kişiye bazı farklılıklar görülebilir.

Anormal gelişme ve duraklamalar gösteren kimseler bir yana bırakıldığında bu dönemler ve yaş sınırları şöyledir (Peker, 2003, s. 105; Holm, 2004, s. 83):

YAŞ (k/e) DÖNEM

0-2 Bebeklik

Çocukluk

2-6 İlk Çocukluk

6-11k/13e Son Çocukluk

Ergenlik

11-15/13-17 İlk Ergenlik (Delikanlılık (kızlar içinde söylenebilir mi?))

15-21/17-22 Son Ergenlik (Gençlik)

21-40 Yetişkinlik

40-60 Orta Yaş

60- Yaşlılık

Bu dönemler, Allah inancı, dini duygu, düşünce ve tutumlar açısından da birbirinden farklı bazı özellikler taşır. Sosyal bilimler, yetişkinlik yıllarını bazı alt dönemlere ayırma konusunda tam bir fikirliği içinde değildir. Burada sıralanan dönemler ya da gelişim aşamaları biyolojik ve sosyal faktörlere bağlı olarak bireysel anlamda değişebilen izafi (göreceli) sınırlardan ibarettir.

İnsan hayatı boyunca çeşitli alanlarda değişime uğrar: bunu fizyolojik olarak (organların gelişmesi ve neticede yıpranması), zihinsel entelektüel alanda (insan için karekteristik bir nitelik taşır) ve toplumsal alanda (bireylerin olgunlaşma sürecinde belirleyicidir) görmek mümkündür. İnsan hayatı boyunca süren gelişimi birbirinden farklı faktörlere bağlıdır. Bu noktada en belirleyici öneme sahip olanlar her şeyden önce –salt biyolojik anlamda- doğuştan gelen yeteneklerdir. Ancak gelişme ve olgunlaşma, büyük ölçüde çevreye yani iç grupta başka bir ifadeyle bireyin üyesi olduğu ve kendini özdeşleştirdiği sosyal grupta elde ettiklerine de bağlıdır (Çocuk fıtrat üzerine doğar…).

İnsan, dünyada yaşadığı hayatıyla ilgili anlamlandırma sistemlerine ihtiyaç duyduğu gibi, varoluşun taleplerine karşı olumlu ve olumsuz yüzleşmeye yönelik de birtakım anlamlandırma sistemlerine ihtiyaç duyar. Özellikle zihinsel ve toplumsal gelişim, bireysel dini tutumda belirleyicidir (Holm, 2004, s. 84).

Biz burada yetişkinlik yıllarını ilk, orta ve son yetişkinlik yılları olmak üzere üçe ayırarak ilk iki dönemi incelemek istiyoruz.

İLK YETİŞKİNLİK DÖNEMİ:

Sosyal bilimciler bu dönemi kronolojik olarak 18 yaşından 40 yaşına kadar süren bir yaş dönemi olarak kabul etseler de Levinson gibi bu devreyi daha küçük birimlere ayıranlar da vardır (Köylü, 2004, s. 54). Ergenlik döneminin sonlarından orta yaşlılık döneminin başlangıcına (40 yaşa) kadar olan yılları kapsayan 20-40 yaş arasını ilk yetişkinlik dönemi olarak ele alacağız.

20-40 yaş arası olarak kabul ettiğimiz ilk yetişkinlik dönemi, insan hayatının hemen hemen her yönden insan hayatının en yoğun olduğu dönemlerden birisi olduğunu söyleyebiliriz.