Sizce velayeti bana mı verirler eşime mi?

Merhabalar,

Velayet kime verilir?

Velayet, çağdaş hukuk sistemlerinde anne ile babaya tek başlarına yahut birlikte kullanabilecekleri bir hak ve görev olarak verilmiştir. Soybağına dayanan velayet, ergin olmayan çocuklar üzerinde veyahut ergin olup kısıtlananlar üzerinde hem kişisel hakları hem malvarlığı hakları üzerinde kullanılan yetkileri kapsamaktadır. Boşanma davalarında en çok karşılaştığımız soru velayetin kime verileceğidir.

Velayete ilişkin karar tesis edilirken nelere dikkat edilir?

• Çocuğun birlikte yaşadığı ebeveyni ile anlaşıp anlaşamadığı,
• Şiddet olgusunun bulunup bulunmadığı,
• Barındığı evde kendine ait bir odasının/yaşam alanının bulunup bulunmadığı,
• Birlikte kalınan aile üyeleri var ise anneanne babaanne dede gibi onlarla anlaşıp anlaşmadığı,
• Eğitim hayatının gidişatı,
• Giyinme-sağlık gibi ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı hususlarında inceleme yapılarak kanaate varılmaktadır.

Bu sebeple eğer müşterek çocuk anne ile kalmaktan mutlu ise ve bu onun sosyal gelişimini olumlu yönde etkiliyor ise geçici velayet ile velayetin anneye verilmesi mümkün olacaktır.

Müşterek çocuğun sosyal görüşmeci/psikolog/pedagog ile görüşmesi neticesinde elde edilecek rapor ile anne ve babanın sosyal ve ekonomik durumu değerlendirilerek çocuğun üstün yararı gözetilerek hakim tarafından velayete ilişkin karar verilecektir.

Anlaşmalı boşanma davalarında tarafların velayet hususunda karar vermeleri gerekmektedir. Burada yine hakim tarafından müşterek çocuğun üstün yararı gözetilecek olup ayrıca duruşmada taraflara her konuda anlaşıp anlaşmadıkları, iradeleri ile protokolü imzalayıp imzalamadıkları sorulabilecektir. Müşterek çocuğunuzun yaşı küçük olup anneye bağımlı olması, anne şeftaline muhtaç olması gibi hususlarda gözetilerek bu hususta tarafınıza soru yöneltilebilecektir. Eğer müşterek çocuğunuzun velayetini eşinize bırakır iseniz müşterek çocuk ile ilgili konularda temsil yetkisini eşinize vermiş olursunuz. Mahkeme kararı ile sizin müşterek çocukla kişisel ilişki kurmanıza karar verilecek olup belirli gün ve saatlerde hukuki olarak çocuğunuzu görme hakkına sahip olacaksınız.

TMK m. 347'de "Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş hâlde kalırsa hâkim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir" düzenlemesi mevcuttur. İlgili maddede çocuğun bedenen ve zihnen gelişiminin zedelenmesi halinde koruma amacıyla bir aile yanına yahut kuruma yerleştirilmesi düzenlenmiştir. Bu halde velayet yine anne/babada kalacak ancak çocuk koruma amacıyla aile yanından alınacaktır.

TMK m. 348'de ise; Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi, ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması, hallerinde velâyet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanacağı düzenlemesi bulunmaktadır.

Dolayısıyla sizin ve eşinizin mevcut bilgi ve belgelere göre müşterek çocuğa karşı velilik görevinin gereği gibi yerine getirilmediğinin tespiti halinde velayetin her iki taraftan alınması ve müşterek çocuğa vasi atanması ihtimali de gündeme gelecektir.