Erkekleşerek Özgürleşen Kadınlar: Arnavutluk'ta 500 Yıllık Gelenek ve Kadın Doğup Erkek Gibi Yaşayanların Akılalmaz Hikayeleri

Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte çıkarılan yasalar ile çok uzun yıllar önce hakları ulu önder Atatürk'ün haklarını verdiği Türk kadınlarıyız çok şükür. Her ne kadar eksikler veya uygulamada yanlışlar olabilse de ülkemizde artık kadın gücü ve kadın hakları son derece iyi bir konumda olduğu aşikar. Ama ne yazık ki herkes bizim kadar şanslı değil. 3 milyon nüfuslu küçük bir Balkan ülkesi olan Arnavutluk'ta 15. yüzyıldan beri süregelen bir gelenek ile hayatları kararmış bir topluluk var ki bugün onların hikayesini yazmak istedim.

Okuduklarınıza inanamayacağınız bir konu var bugün KizlarSoruyor'da. Hikayeleri hüzünlü, şaşkınlık verici ve...

Dahasına hemen başlayalım.

Yeryüzünde gördüğümüz her şey, kadının eseridir.

..diyen Mustafa Kemal Atatürk ne güzel söylemiş. Amerikalı yazar Henry Miller ise

Kadınlar ile ilgili yapılabilecek üç şey vardır. Onu sevebilir, onun için acı çekebilir ya da onu edebiyata çevirebilirsin..

... sözleriyle erkekler açısından bir gerçeğe dem vurmuş. Yeryüzünde gördüğümüz her şeyin bir kadının eseri olduğu gerçeğiyle sevilesi, onun için acı çekilesi ve duyulan hisle edebi eser yapılası kadınlardan olmak, yani dünyaya kadın olarak gelmek şahsi kanaatimce şanstır.

İşte bu şanslı kesimden olup kadın olarak doğsa da bunu yaşamayan, yaşayamayan ve 500 yıllık bir gelenekle, toplum baskısıyla, kanunların yetersizliğiyle erkek olmak zorunda kalan 'bir kesim' Arnavut kadınları ya da 'erkekleri...' Bu çetrefilli olayın hikayesi ise enteresan. Nasıl mı?

O aslında bir kadın

Kuzey Arnavutlukta bulunan bir bölgede, ailedeki erkek bireylerin ölmesi sonucu miras gitmesin diye kadın olarak doğup erkek gibi yaşayan ve adlarına da 'Yeminli bakireler..' dedikleri bir topluluk bulunuyor

Yani olay cinsiyetini beğenmeyip ameliyatla erkek olma mevzusundan çok başka olarak, tamamen toplumsal şartlar gereği oluşan bir durum

Bu seçim aslında zorunlu bir seçim de sayılıyor. Miras kanunları gereği baba öldükten sonra kalan tüm varlığı erkek evlada verildiği için eğer ailede erkek birey yoksa evin kadın olan bireyi yemin ederek o vakitten sonra erkek gibi yaşamaya başlıyor.

Erkek gibi giyiniyor. Erkek gibi davranıyor. Erkek gibi konuşuyor ve erkek gibi yaşıyor. Tabi ki isimlerini erkek ismi olarak değiştirerek. Tek şart 'Yemin etmiş bakire biri olmak..' Zaten onlara o yüzden 'Yeminli bakireler' deniyor

Kırsal kesimde çiftçilikle uğraşan tatlı amcalar olarak gördüğümüz tüm beyefendiler aslında birer 'Kadın..'

Erkek kıyafetleri giyerek (pantolon), oy kullanarak, silah taşıyarak, saat takarak, sigara içerek, mal mülk alıp satarak, kadınlıklarını unutup erkek olarak özgür oluyorlar. Bir yerde erkek olmak onların ödülü gibi bir durum ya da toplum baskısı ve kanunların yetersizliği bunu mecbur kılmış.

NYTimes'ta yayınlanan makaleye göre sayıları oldukça az kalan 'Yeminli bakireler' toplumda da erkek muamelesi görüyorlar. En son sayıya göre sadece 40 kişi kalsalar da yüzlerce yıllık bir geleneğin belki de son temsilciliğine devam ediyorlar

Bunun tam anlamıyla nedeni ise ne yazık ki ataerkil bir topumun kadına dayattığı 'zorunlu' bir gelenek

Sayıları çok azalan ve onlara 'Yeminli bakireler' dedikleri kadın doğup erkek gibi yaşayan insanlar diyelim ki yemini bozdu ve kadın olmaya karar verdi. Cezası ölümmüş. Amma velakin süre gelen yıllar içinde bu ceza uygulanmaz olmuş.

Bu gördükleriniz gerçekten inanılmaz fotoğraflar. Öyle değil mi?

Arnavutluk artık Balkanların en önemli ülkelerinden biri. Yasalar değişti. Artık erkekler ve kadınlar eşit haklara sahip. Amma velakin o dönemlerde bu geleneğe belki de zorunlu uyanlardan olan 72 yaşındaki bu amcamız ise kendisiyle röportaj yapıp makalesine ekleyen gazeteciye aynen şunları söylüyor..

O zamanlar, erkek olmak daha iyiydi, çünkü bir kadınla bir hayvan aynı şekilde muamele görüyordu... Artık Arnavut kadınlar erkeklerle eşit haklara sahip, hatta daha da güçlüler. Bence bugün kadın olmak çok hoş bir şey..

Bugün KizlarSoruyor'da içinde hüzün barındıran bir insan hikayesi vardı. Kadınlıklarını toplumsal baskılar ve ataerkil yapı nedeniyle bırakmış, erkek gibi yaşayan, erkek gibi düşünen, erkek dibi davranan, erkek gibi davranan kadınların hikayesi ve inanılmaz fotoğraflar vardı. Benim gördüğüm ne bir kadın ne bir erkek, kırışmış yüzler ve mutsuz insanlardı sadece.

Sevgiyle..