Palu Ailesinin Avukatının Yaptığı Savunma "Gerçek Sebep Bu mu?" Dedirtti: Psikolojide "Gaz Lambası" Manipülasyonu ve Acı Sonuçları

Yaklaşık bir yıl önce Atv'nin en sevilen reality programı 'Müge Anlı ile Tatlı Sert'te ortaya çıkan bir aile ve aile içinde yaşanılan olaylar herkesi dehşete düşürmüştü. Uzun süre Türkiye gündeminde 'Palu ailesi' konuşulmuş, artık hayatımıza karmaşık, enteresan ve karanlık olayların döndüğü durumlarda 'Palu ailesi olayı' benzetmesi olarak literatüre girmişti.

Hepsi tutuklu olarak yargılanan ve 17 Eylül 2019 günü, yani dün Kocaeli adliye sarayında 3. duruşmaya çıkan sanıkların tutukluluk halinin devam etmesine karar verilirken, halen hiçbiri eniştenin etkisinden kurtulup gerçekleri anlatmadı. İnsanın içinden 'ne enişteymiş be' demek geçmiyor değil hani. Nasıl etkisi altına aldıysa artık, ayrı ayrı koğuşlarda tutulmalarına rağmen halen etkisi devam ediyor. Gerçekler anlatılmıyor.

Ancak ilginç gelişme şu ki, olayların başı enişte Tuncer Ustael'in psikolojik ve fiziksel şiddet ile etkileyip suça teşvik ettiği diğer aile fertlerinin genç avukatı olan Kocaeli Barosundan Alper Bayrak çok ilginç bir savunma yaptı. Zaten bugün bu yazıyı yazma sebebim bu savunmada bahsi geçen çok ilginç psikolojik vaka. Yani;

En karanlık zihinlerin bile rahatsız olacağı psikolojik işkence yöntemi: Gaslighting ya da 'Gaz Lambası' Manipülasyonu

Genç avukat olayı gerçekten çok iyi bir yerden yakalamış ve daha önce yapılan testlerde 'Akıl sağlığı yerindedir' raporu verilen enişte dışındaki aile bireylerinin, Tuncer Ustael'in 'narsist kişilik bozukluğu' olduğu ve tüm aileyi 'gaz lambası' ya da 'gaz lambası ışığı' adı verilen manipülasyon yöntemiyle etkisi altına aldığını savunmasında belirterek bilimsel gerçekleri ortaya koymuş. Peki nedir bu 'gaz lambası' yöntemi veya diğer adıyla 'Gaslighting'?

Bu psikolojik vakanın daha önce filmi de çekilmiş olup 'Gaslighting' adını Ingrid Bergman’ın gerçeklik algısını sorguladığı 1944 tarihli filmden alıyor.

Bu filmde bir gaz lambası var. Kadına zarar vermek isteyen bir erkek kendisini çok seven ve sonsuz güvenen kadına bu yöntemi uyguluyor. Elektriğin olmadığı o dönemlerde akşam eve gelen kadın gaz lambasının daha az yandığını fark ediyor. Oysa bu gazı azaltan erkek. Bunu bilinçli yapıyor. Kadın 'gaz lambası neden az ışık veriyor' dediğinde ise 'Öyle bir şey yok. Gayet iyi. Sen hayal görüyorsun' diyerek onu etkilemeye başlıyor. Her akşam aynı şeyi yapıyor. Gazı kısıyor. Işık az geliyor ve kadın ışığı az gördüğünü söylediğinde ise 'Yok öyle bir şey. Sen hastasın hayal görüyorsun' diyor.

Bu şekilde devam eden süreçte kadın aklını yitirdiğini düşünüyor. Öz güvenini ve öz saygısını kaybediyor. Ben hastayım diye düşünmeye başlıyor ve bu etkiyle artık kişi ne derse ona inanmaya başlıyor. Çünkü kendinin hasta olduğu, hayal gördüğünü ve doğruyu göremediğini düşünüyor. Bu manipülasyona adını veren 1944 yılı yapımı film de erkek kadının gerçeklik duygusunu alıp mücevherlerine el koymaya çalışıyor.

Bu psikolojik vakanın en sinsi olmasının sebebi sevdiğiniz ve güvendiğiniz insandan gelip sizi savunmasız yakalaması

İnsanın olduğu her yerde psikoloji vardır. Psikolojinin olduğu her yerde ise sorun da vardır. Bu önemli konu takdir edersiniz ki çok daha detaylı ve derin. Ancak yüzeysel ele alarak hayatımızın bir bölümünde 'acaba bende de oldu mu' düşüncesi ile sorgulama yapmamıza neden olabilir.

Sadece bilerek değil, bilmeden de karşıdakine 'gaz lambası' manipülasyonu yapılacağı da bir gerçek olup özellikle terör örgütlerinin eleman bulma ve onları yönlendirme aşamasında, intihar eylemcisi yaratmak istediğinde bu yöntemi en acımasız haliyle uyguladıkları da bir gerçek.

İşte Kocaeli barosundan Palu ailesinin (enişte hariç) savunmasını yapan genç avukat Alper Bayrak mahkeme heyetine bu manipülasyonu sunuyor. Enişte Tuncel Ustael'in kayınvalidesi, onun çocukları üzerinde bu yöntemle ciddi bir etki oluşturup suça teşvik ettiğini, gerçeklik duygularını kaybettirdiğini belirtiyor. Bana çok mantıklı geldi. Savunma sonucunu 3 ay sonraki mahkemeden merakla bekliyor olacağım.

Türkiye'de ve Türk televizyon tarihinde yaşanmış en garip ve en esrarengiz olay ne dense akla ilk gelen vakadır 'Palu ailesi'. Sosyolojik, felsefi, dini ve psikolojik boyutları her ne kadar magazinsel tarafının gerisinde kalmış olsa da zaman geçtikte ortaya çıkan tespitler, savunmalar ve daha ortaya çıkmayan gerçekleriyle çok konuşulmaya devam edecek gibi..

Nostaljik olarak görüp çok sevdiğim gaz lambası deyinde, aklıma artık Tuncel Ustael'in geleceği gerçeğini unutmaya çalışarak;

Sevgiyle. :)