Aile Yapısı ve Aile İçi Sosyal İzolasyon!

Aile hayatı kişinin karakter ve ruhsal gelişiminde en büyük etkendir. Aile içi yapının problemli olması bireyin psikolojisi için çok ağır darbeler anlamına gelebilir. Bu bence daha çok çocuğu veya kardeşi olanlara hitap ediyor. Kesinlikle bunu öğüt verme amacıyla yazmıyorum, sadece vurgulamak için. Uzatmadan konuya geçeyim.

1. Aile Yapısı: Karı ve Koca

Ana baba ve çocuklarının meydana getirdiği en küçük topluluktur. Bu topluluktaki en temel öğe erkek ile kadındır. Eğer ilişkinizde mutsuzsanız ve tartışma yaşıyorsanız bunu çocuklarınızdan saklamanız gibi bir şey söz konusu değil. Hissederler ve siz de bir şekilde açık edersiniz. Aranızdaki problemleri çözmeye çalışın ve problem çıkarmaktan kaçının. Gerekirse terapi alın. Basit şeyler için birbirinizi üzmeyin. Bu geniş zamanda sizden çok çocuklarınızı yıpratacaktır. Siz atlatabilirsiniz ama onlar hayatları boyunca bunun izini taşıyacaktır.

1. "Tartışma" kelimesinin gerçek anlamı ile tartışın, kavga etmeyin.

Tartışmak, fikir alışverişi yapmak demektir. Eşiniz sizden farklı bir bireydir ve hiçbir konuda sizinle aynı fikirde olmak zorunda da değildir. Onun fikirlerine saygı duymak zorundasınız ama benimsemek zorunda değilsiniz. Kaldı ki o da size bir fikri benimsetmeye çalışmamalı... Fikir ayrılığına düşüyorsanız sert tepki vermeyin. Sert tepki vermeniz eşinizin fikir değiştirmesine değil, gergin bir ortama neden olacaktır.

Bir taraf bir hata yapmışsa bu hatanın neden dolayı meydana geldiğini sorgulayın ve konuşun. Suçlayıp bağırıp çağırmak bir şeyi çözmeyecektir. Tabi bu aldatmak veya fiziksel şiddet gibi ağır şeyler için geçerli değil. Mesela alkole karşı olan bir kişinin eşi eğer partnerinden gizli bir şekilde alkol almışsa ona kızmak yerine bunu neden yaptığını sorarsa ortam gerilmeyecektir. Tabi bir lafı söylemenin de bin bir türlü hali vardır. Artık olan olmuştur, kişi bağırıp çağırırsa o alkol yeniden içilecektir. Çünkü problemin temeline inmek yerine yıkıcı bir eylem tercih edilmiştir ve sorun her ne ise varlığını devam ettirir. Bu da bir sonraki içki şişesinin eve girmesi demektir.

2. Özür dilemesini bilin

Özür dilemek bir yenilgi veya eziklik değil (olamaz da). Haksızsanız özür dileyin. Karşınızdaki özür dileyince de bunu bir galibiyet-yenilgi meselesine dönüştürmeyin. Karşınızdaki insana değer verin. Onu hatalarıyla kabul ettiniz ki bir aile kurdunuz (ya da kuracaksınız). Kişiyi kişi yapan şeyler arasında onların yaptığı hatalar da vardır. Hiç kimse ölümsüz değil, birbirinizi kırmayın. Özür diledikten sonra problemi çözmeye odaklanın.

3. Sorunları kesinlikle ertelemeyin

Sorunların ertelenmesi demek ilişkilerin çürümeye terk edilmesi demek. Sorunlardan kaçmayın, kaçmak hiçbir şeyi çözmez. Araya soğukluk girmesine neden olur. Bu arkadaşlık ilişkilerinde de geçerli. Sorunların üstüne gidin ve çözmeden bırakmayın. Huzur varsa huzursuzluk da vardır. Amaç huzursuzluğu minimize ederek huzuru mutlak suretle yüksek seviyede tutmak değil midir? Siz hayatınızı birleştirdiğiniz veya birleştirmek istediğiniz kişiyle bir araya gelmişsiniz. Bu artık birbirinizin sorumluluğudur. Her ne kadar ayrı birey de olsanız ilişkiye başlamanız demek birbirinize karşı aldığınız bir sorumluluktur. Sorunları çözmeniz de sorumluluğunuzdur. Bundan kaçmamanız gerekir.

4. Evlilik bir detaydır, garanti belgesi değildir

Evlenmeniz partnerinizi asla kaybetmeyeceğiniz ve onu garantiye aldığınız anlamına gelmez. 30 sene sonra biten ilişkilerin varlığı bariz... Eğer destansı aşklara sahip olmak istiyorsanız evlenmeden önce nasılsanız öyle davranın. Birbirinizden ve çocuklarınızdan başka kimseniz kalmayacak (iğrenç ama gerçek).

5. Sınırlarınızı bilin

İlişkinizde ne kadar samimi olursanız olun, ne kadar mükemmel bir ilişkiniz olursa olsun en nihayetinde ikiniz de ayrı bireylersiniz. Kesişim kümelerinde kesişim bölgesi ilişkinizi temsil etsin. Bu bölgede yalnız kararlar alamazsınız. Bir yere giderken eşinizin bunu bilmeye hakkı var, özeliniz olur ama ondan saklı bir özeliniz olmamalı (geçmiş bazıları için istisna olabilir) ve birbirinize sırtınızı dayayabilmelisiniz. Yani güven mutlaka var olmalıdır. Kesişmeyen taraf ise kendinize özel alanlardır. Kendi arkadaşlarınızla yine vakit geçirebilmelisiniz. Evlendiniz veya ilişkiye başladınız diye 7/24 beraber olmanız beklenemez. Aksi halde de sağlıklı bir ilişkiden söz edilemez.

Eğer kesişim bölgesi çok az ise ilişkide sorumsuzluklar ve ilgisizlikler baş gösterir. Bu da aile içi izolasyona sebebiyet verebilir.

2. Aile Yapısı: Çocuklar

Aşkın meyveleri olan çocuklar, dünyaya ilk göz açtıklarında sadece sizin kucağınızda güvende hissederler. Yeni doğanların bilinçleri tam olarak gelişmemiştir. Bu bilinç sizlerin varlığıyla şekillenir. Siz de savunmasız olan bebekleri hayatta tutarsınız. Bu "Ebeveyn-çocuk" ilişkisinin tohumlarıdır. Size anne-baba demelerinin ve anne-baba sevgisini beslemelerinin temelinde bunlar yatar. Kimse doğum sırasında annesinin yüzünü görüp de onu benimsemez. Sizi besleyip büyüten kişiyi anneniz olarak algılarsınız. Kimin genetik anneniz olduğunu kendi başınıza anlamanız ne mümkün?

1. Terbiye vermek

Şiddet ile terbiye vermek etkili gibi gözükse de can yakmak iyi bir fikir değildir. Dayak ile bir şeyi öğretmeye çalıştığınızda korku aşılarsınız. Korku ile beraber öfke de verirsiniz. Öfkeyi sizden çıkaramayacağı için bunları başkasına (genelde arkadaşlarına) yöneltir. Arkadaşları da bu öfkeyi alır, kendi öfkeleriyle beraber başkasına yöneltmek zorunda kalır. Devamlı uygulanan şiddet korku ve öfke gibi negatif duygulara zemin hazırlarken çocuğun psikolojisini de sarsar veya onu şiddete karşı duyarsızlaştırır (dayak arsızı dedikleri).

2. Saygı ve Hakkını Savunma

Hakkını savunma ile saygı duyma arasındaki sınırı da ona öğretin. Kişi hakkını savunmalıdır ama bu savunma kişiyi saygısızlığa götürmemeli... Kimse kimseyi sevmek zorunda değildir ancak saygı bir zorunluluktur. Ona saygının önemini söyleyin. Saygı haklı insanı bile haksız duruma düşürür. Tatlı dil her zaman yılanı deliğinden çıkarmadı mı (en azından çoğu zaman)?

3. Cinsiyetler Eşittir

"O kız, olmaz" veya "O erkektir, yapar" gibi cümleler çocuğa zarar vermiyor gibi gözükse de onun karakter gelişiminde iyi rol oynamayacaktır. Bu cümle ile cinsiyet ayrımına itersiniz. Çocuk erkekse kendi cinsiyetini üstün görebilir ve karşı cinsi rahatsız edici tavırlar sergilemeye eğilimli hale gelebilir. Aynı şekilde kız ise böyle bir tutumdan rahatsız olarak saldırgan bir tavra bürünebilir. Cinsiyet ne olursa olsun bir üstünlük söz konusu değildir ve olamaz.

4. "Millet ne der?"

Neden evlendiniz ve neden çocuk yaptınız? Dünya üzerinden kaç tane çift bu soruya 3. bir şahıs için evlendiğini veya çocuk yaptığını söyler? Hanginiz karşı komşu istedi diye evlendiniz veya sırf lise arkadaşınız istedi diye çocuk yaptınız? Muhtemelen hiç biriniz bunu yapmadı. O zaman elalemin ne diyeceği de sizi ilgilendirmesin. Ne yazık ki herkes kendinde birilerini yargılama yetkisi varmış gibi davranır. Siz bir ailesiniz ve aile içinde yaşananlar ve verilen kararlar aile içinde olan özel olaylardır. Elalemin burnunu sokmasına izin vermeyin. Vereceğiniz kararların sonuçlarına da o "elalem" değil, siz katlanacaksınız. Onların çenelerini kapatmayı bilin, yoksa hep konuşurlar ve size de akıl verirler. Onlar her zaman sizden daha zeki olduklarını düşünür. Hayatta ne kadar başarılı olursanız olun onlar her zaman sözde sizden daha zekidir.

5. Sosyal izolasyona kesinlikle meydan vermeyin!

Aile içi sosyal izolasyonun sonu çok ağırdır. Kişi ya ağır bir psikiyatrik rahatsızlık geçirir ya da kendini öldürür. Bu durumda çok büyük ihtimalle bir intihar girişimi olacaktır. 2. Ana başlığın altında da açıkladığım gibi çocuklarınız en çok size güvenir, çünkü ilk önce sizi tanımışlardır. Sadece size değil, sadakatinize, sevginize ve desteğinize de güvenir. Eğer bir şekilde aranıza izolasyon girerse (eşinizle tartışmanızdan dolayı veya değil) çocuğunuz aile arayışını arkadaş çevresinde arar. Bunun sonu kötüdür. Dışarıdaki insanların neredeyse hiç biri aile kadar güvenilir olmaz ve bilinçli veya bilinçsiz çocuğunuzun yıpranmasına neden olacak olaylara zemin hazırlanır. Eğer intihar uyarısı alırsanız bunu göz ardı etmeyin. Dikkat çekmek için yapıldığını bile düşünseniz bu yine ciddidir. Zamanla ölüm amacı güdebilir. Şiddet de işin içindeyse bu ayrı bir problemdir.

Eğer kişi intihar etmezse veya intihardan sonra hayatta kalmışsa sizde bulamadığı aile hayatını dışarıda veya evlilikte arayabilir. Bunun olmasını isteyeceğinizi sanmıyorum.

6. Yürümeyen bir evliliği çocuklarınız için sürdürmeyin

Boşanma seviyesine gelmişseniz her şeyi denemişsinizdir. İlişkiniz devam edebilecekse zaten partneriniz kendini düzeltme yoluna gidecektir. Ama ikiniz de yürümeyen ve yürümeyecek olan ilişkiyi çocuklarınız için sürdürmeyin. Kimse problemsiz bir evliliği sonlandırmaz. 1. ana başlıkta da açıkladığım gibi aranızdaki gerginliğiniz çocuklarınıza kesinlikle yansır. Boşanma evresine gelmiş bir evlilikte çok fazla sorun vardır ve siz bu evliliği sürdürerek çocuklarınıza da iyi bir hayat yaşatmazsınız. Ya sorunları çözün ya da bu işi bitirin. Çocuklarınız da bu sürece alışacaktır.