Mavi Dövmeli Kadın Olive Oatman

Ben sizlere mavi dövmeli ve iki kez esir düşmüş olan Olive Oatman'dan bahsedeceğim bu yazımda.

Olive Oatman çenesindeki mavi dövmesinden dolayı gizemli bir kadın olarak tanınır. Yavapai yerlileri tarafından henüz çok küçük yaşlarda kaçırılır. Daha sonraları ise Mohave Yerlileri arasında yaşamaya başlar. Bu esaretten kardeşinin Olive'yı kurtarması ile son bulur.

Hayatının bir parçası, hayatta kalmak ve insanın gücü üzerinde konuşmaya adamıştır.

Aranızda belki de Oatman'nın hikayesini duyanlar olmuştur. Kahramanımızın sakin bir yüzü, bende gerçekten merak uyandırdı. Ama fotoğraflarına dikkatlice baktığım zaman, gözleri ve en önemlisi de vahşi kabile dövmesi, onun genel görünüşü ile çelişiyor.

Açıkçası, bu portre, alımlı, iyi eğitim almış bir 19. yüzyıl hanım efendisinden daha fazlasını içeriyor.

Olive Oatman, hayatının dönüm noktasında iken iki trajedi birden yaşadı. Önce ailesini Yavapais yerlilerinin saldırısında kaybetti. Daha sonra da, Mohaves Yerlilerinden, yani ikinci ailesinden koparıldı.

Olive Oatman, kendi zamanının herhangi bir kadınlarından biri kesinlikle değildi. Hayatında çok büyük bir travma geçirmiş birisi idi. Hayatta kalmaya ve her türlü olumsuzluklara karşı, kaderine uyum sağlamaya çalışmak ile yükümlü bir karaktere sahipti. Olive, nasıl hayatta kalacağını bir şekilde bulmuştur.

Ve onun hayranlık uyandıran hayatı, Margot Miffin tarafından yazılmış olan Oatman Kızlarının Esareti (Captivity of the Oatman Girls - 1856) ve Mavi Dövme : Olive Oatman'ın Hayatı (The Blue Tattoo : The Life of Olive Oatman) kitaplarında dile getirilmiştir.

Tüm bunların yanı sıra Olive'nin hayatı hakkında konuşulmayan bir şey daha var. Olive Oatman, Mohave Yerlileri ile yaşadığı zamanki kadar kendini hiç bir zaman özgür hissetmemesi. Ölümünden yaklaşık olarak 100 yıl sonra, küçük bir şehir, onun anısına, adını taşımaya başlamış.

Bu genç kızın, Amerikan Yerlileri ile yaşadığı ve ilginç bir şekilde, hayatının en mutlu zamanlarını geçirdiği yer de burası olmuştur.

Colorado'un kurak ama çok görkemli manzarasında 1850'li yıllardayız.

Çok uzaklarda, taşlı bir yol ve bu taşlı yolun üzerinde hayvanları ile, arabaları ile, tek başların yeni dünyaya yerleşmek için büyük umutlar ile yola çıkan yerleşimci karavanı görüyoruz. Ancak bu yeni dünya denilen yer, hali hazırda meşru sahipleri tarafından mesken tutulmuş bir yer.

Onların, kendi topraklarını bu işgalci dış güçlere de kolay kolay bırakmayacakları aşikar ortada idi.

Colorado'nun kurak ama muhteşem manzarasında, 1850'li yıllardayız.

Çok uzaklarda, taşlı bir yol üzerinde hayvanları ile, arabaları ile, tek başlarına ve yeni dünyaya yerleşmek için büyük umutlar ile yola çıkan yerleşimci karavanı.

Yeni dünya dedikleri yer, hali hazırda meşru sahipleri tarafından mesken tutulmuş. Onların, kendi topraklarını bu işgalci dış güçlere öyle kolay kolay vermeyecekleri ise aşikar.

Bu "işgalci dış güçler" arasında Oatmanın ailesinde vardı.

Onların, ruhani lideri olan Pastor James C. Brewster'in fanatik fikirlerin tarafından yönetilen Mormonlar grubuna dahil olan bir aile ide Oatman. Bu kervanı, kaçınılmaz olarak da felakete sürükleyen "ileriye doğru yürümek" düşüncesi olacaktı.

Bu topraklar hakkında hiçbir şey bilmiyorlardı ve uyarıları da kesinlikle dinlemeyi reddediyorlardı. Fikirleri o kadar katı ve inançları o kadar kördü ki, yerleşmek istedikleri arazinin zaten bir sahibi olduğunu da anlamadılar.

Sahipleri vahşi ve oldukça şiddet yanlısı bir kabile olan Yavapai'lerdi.

Yavapai Kızılderilileri, keşif yapmakta olan tüm öncüleri öldürdü. Daha sonra da, iki kızı köle olarak almaya karar verdiler. 14 yaşında olan Olive Oatman ile 8 yaşındaki kız kardeşi Mary Ann. köle olarak alırlar. İki kız kardeş geçirdikleri şoktan sonra, bu iki kızkardeşin hayatında ne yazık ki pekte bir iyileşme olmadı.

"Beyaz adamdan" ölesiye nefret eden yerlilerin, nerede ise bir yıla yakın kötü muamelesine, açlık sınavlarına ve sürekli olarak aşağılamalarına göğüs germeye çalıştılar.

Ancak, komşu bir kabile sayesinde bu iki kız kardeşin bir anda kaderleri değişti.

Bu kabilenin adı Mojave idi. Bir rehine takası yaparak, kızları kurtarma kararı almışlardı. İki esir kız için birkaç atı gözden çıkardılar. Anlaşma sona erdiği zaman, Olive ve küçük kız kardeşi yeni bir hayata başladılar.

Bu sefer, onların maruz kaldığı işkenceden tamamen farklı bir hayata da adım atmış oldular.

Espanesay ve Aespaneo aileleri tarafından evlat edinildiler. Artık yeni evleri, buğday tarlaları ve kavak ormanları ile dolu, verimli bir araziydi burası.

Her gece dost canlısı bir arkadaşın evinde uyuyabileceği bir yerde olmak, kardeşlere bir nebze olsun umut vermişti.

Yeni topluluk ile olan birlikteliklerini göstermek için, kardeşlere geleneksel bir dövme yapıldı bu kabile tarafından.

Bu dövme ile, Mojave kabilesi ile olan birliktelikleri, bir dini sembol aracılığı ile, öbür dünya da bile garanti altına alınıyordu.

Aradan geçen birkaç yıl içinde, Olive kaybettiği ailesinin yasını tutarken, yeni ailesine de alışmaya başlamıştı. Ancak, çok zor zamanlar yaşadılar kardeşi ile birlikte. Aralarında Olive'in kız kardeşi Mary Anne'ninde olduğu bir çok çocuk, yıllar süren kuraklığı neden olduğu açlıktan dolayı hayatını kaybetti.

Olive, kız kardeşinin kendi inancına göre gömmek için izin alıp, yaban çiçeklerini yetiştirdiği bahçenin bir köşesinde, kardeşini son yolculuğuna uğurladı.

Olive Oatman, Yuma Kalesinden bir haberci Mojave kasabasına geldiği zaman yaklaşık olarak 20 yaşlarında idi.

Beyaz bir kadının burada yaşadığını öğrenen haberci, onun kendisine teslim edilmesini istedi.

Ancak, genç kızın Mojave halkı tarafından asla bir esir olarak görülmediğinin altını da çizmek gerekir. Olive, ne zaman isterse Majove'yi terk edebileceğini zaten çok iyi biliyordu. Ama Olive'in, medeniyet denen beyaz adama geri dönmek gibi bir isteği hiç yoktu.

Hayatı güzeldi ve Olive burada çok mutlu idi.

Yine de, Olive'nin dönmesini isteyen kişinin, küçük kardeşi Laurence olduğunu öğrendiği zaman fikrini değiştirdi. Olive, Laurence'nin, yıllar önce Yavapai saldırısında öldüğünü düşünüyordu. Mojave'den ayrılıp, kardeşinin yanına dönmeye karar verdi.

Onun için çok zor bir karardı ve yıllar sonra bundan da pişman olacaktı.

Ve böylelikle "mavi dövmeli kadın" olarak da anılmaya başlandı. Beyaz medeniyetin, üzerini örtmeye çalıştığı Victoria elbisesi, çenesindeki dövmeyi saklayamazdı. Ancak, herkesin bildiği bir şey ise, kollarında ve bacaklarında da farklı dövmeler olması idi.

Ama bu izler, Colorado güneşinin ışığını bir daha hiç görmediler.

Medeniyete dönüşünden sonra, her şey Olive Oatman için çok hızlı bir şekilde gelişmeye başladı. Yaşadıkları hakkında kitaplar yazıldı. Kitabın telif haklarından elde edilecek gelirin bir kısmı kendisine teklif edildi. Buradan sağladığı kazanç ile, üniversite öğrenimini tamamlayıp, erkek kardeşinin eğitimin de sağladı.

Daha sonra, Amerika Birleşik Devletleri Üniversitelerinde, Yavapai ve Mojave ile olan deneyimleri üzerinde dersler vermeye de başladı.

Kitabın anlatmış olduğu hayat ve insanların Olive'in üniversitelerde anlattıklarından duymak istedikleri, Kızılderililerin ne kadar vahşi, cahil ve insanlık dışı olmaları ile ilgili olan kısımları idi. Baskı altında kaldığı için Olive, beyaz medeniyetteki yeni hayatında hayatta kalmak için yalan söylemek zorunda kaldı.

1865 yılında zengin bir çiftlik sahibi ile evlendi. Bu çiftlik sahibi, Olive'den sadece tek bir şey istedi. Oda geçmişini unutmak, üniversite derslerini de geride bırakıp, dövmesini bir peçe ile örtmek.

Olive tüm bunlara razı oldu. Sanki hayatında hiçbir şey yaşanmamış gibi, her şeyden vazgeçti. Belki de hayatının en büyük kölelik yıllarını kabul etmiş oldu. Artık yeni bir dövmesi vardı Olive'nin.

Mojave ile geçirdiği o mutlu mesut yılların hatırası ve acısı. Bir zamanların özgür ve mutlu hayatı.

Olive Oatman hayatının çoğunu bitmek bilmeyen baş ağrıları ve depresyon ile mücadele ederek geçirdi. Kanada'daki kliniklerde bile, diğer ailesi olan Mojave özlemini gidermek için şifa aradı.

Olive Oatman, 65 yaşında yaşama gözleri yumdu.

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 02.04.2018