Hastalara niçin serum takılıyor?

İnsanlarda “tüm hastalara ayırt edilmeksizin aynı şey veriliyor” kanısını uyandıran şey serum şişelerinin birbirine benzemesi olabilir ancak içindekiler kesinlikle farklıdır. Genel maksatlı olup yaygın şekilde kullanılanlar olduğu gibi, belli amaçlar için hazırlanmış özel bileşimli olanları da vardır.

“Serum” kelimesi pıhtılaşma sonucu kandan ayrılan sıvı kısım için de, bileşimi belli tuzlu bir eriyik için de, mikroba karşı aşılanmış bir hayvanın kanından elde edilmiş madde için de (hatta yoğurt suyu için bile) kullanılır. Genel olarak serum bir hastalıktan korunmak ya da bir hastalığı iyileştirmek amacıyla kanın bir bölümünün kullanılması olarak tanımlanabilir. Normal pıhtılaşmamış kanın al ve akyuvarlarını da kapsayan sıvı kısmına “plazma” denilir. Yani serum ile plazma arasındaki farkı yaratan pıhtılaşmadır.


Yirmi kadar serum çeşidi vardır. Bunların kimi zehirlere, kimi virüslere etki yapar, kimi doğrudan mikroplan etkilerken kimileri de bağışıklık sağlar. Mikroplara karşı olan serumların yerini zamanla antibiyotikler almıştır ama zehirlere karşı olanlar hâlâ aynı önemle kullanılmaktadır. Bunlar insan ve hayvan kökenli olabilir. Hastanelerde en çok rastlanılanı ise “suni serum” adı verilendir.

Çeşitli hastalıklarda kullanılan ve bileşimi kan serumuna benzeyen tuz eriyiklerine “suni serum” denilir. Bu madde hastaya verilmesi gereken ilaçların sulandınlarak damardan verilmelerine de yardımcı olur. Suni serum genellikle kanamalarda, su kayıplarında ve zehirlenmelerde iyi sonuç verir. Bazı hallerde organizmanın daha kolay kabul ettiği glikozlu bileşikler de kullanılır. Alıntıdır 🙂

Serum, kan pıhtılaştıktan sonra ortaya çıkan sıvı bir materyaldir. Kişiden alınan kan cam bir laboratuvar kabına konur ve kandaki pıhtı, santrifüj yöntemi ile ayrılarak serum elde edilir. Serum, genellikle çeşitli hastalıkların ve rahatsızlıkların tedavisinde kullanılır ancak burada bir anlam ayrılığı karşımıza çıkar. Hastada bitkinlik, hastalık, susuzluk vs. hali varsa hastanın kaybettiği elektrolitleri, suyu, şekeri vb. geri kazanabilmesi için uygulanan sıvılara da halk arasında serum denilmektedir. Aynı zamanda, insan ya da hayvan kanından elde edilen antikorların içinde bulunduğu ve bağışıklığa destek amaçlı, hastalık tedavisinde kullanılan sıvılara da serum denir.
Bağışıklık sistemini desteklemek için kan antikorlarının ayrılması ile yapılan seruma antiserum da denir. Bu serumun yaygın olarak kullanıldığı hastalıkların arasında difteri, dizanteri, veba, kolera, tifüs, kuduz tetanos, gıda zehirlenmesi, gazlı kangren gibi hastalıklar bulunur.
Hastanın kaybettiği elektrolitleri kazanmasını sağlayan tuzlu, şekerli, vitamin içeren vb. sıvılara da serum denir, bu serumlara hipertonik serumlar da denilmektedir.
Serumlar hastaya damar yolu açılarak, damar aracılığıyla verilirler.