Nedir bu maymun çiçeği?

Merhaba;

Maymun Çiçeği Hastalığı 1958 yılında maymunlarda tespit edilen maymun çiçeği virusu (Monkeypox Virus)’nun neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. İnsanlarda ilk olgu ise 1970 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde saptanmıştır. Bu hastalık Orta ve Batı Afrika’daki tropikal yağmur ormanlarının bulunduğu ülkelerde görülmekle birlikte sıklığı tam olarak bilinmemektedir.

Son bir hafta içinde Afrika dışında tespit edilen olgu sayısında ciddi artış görülmesi nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü ve bilim camiasının dikkatini çekmiştir.

Son dönemde vakalar Afrika dışındaki 13 ülkeden 146 olgu (90’ı kesin, 56’sı şüpheli) bildirildi. Olguların büyük kısmı (130 olgu) İspanya, Portekiz, İngiltere ve Kanada’da saptandı. Olguların kaynağının ortak olup olmadığı bilinmemektedir.

Virusun adının maymun olmasına rağmen insanlara maymunlardan değil daha çok sincap, sıçan, fare gibi kemirgenlerden bulaşmaktadır.

İnsanlara; enfekte hayvan, enfekte insan veya virusla kirlenmiş cansız maddeler (giysiler, havlu, çarşaf vb.) ile yakın temas sonucunda bulaşmaktadır. Virus sağlıklı kişilere, ciltteki gözle görülemeyecek çatlaklar/çizikler, mukozalar (ağız, burun, göz) veya solunum sistemi aracılığıyla girer.

İnsandan insana bulaşmanın esas olarak büyük solunum salgısı damlacıkları ile olduğu düşünülmektedir. Büyük damlacıklar uzak mesafelere gidemediğinden insandan insana bulaşma için; yüz yüze, uzun süreli ve yakın temas gereklidir. Virus enfekte insanın vücut sıvılarına, cilt lezyonlarına doğrudan temas ile direkt olarak veya yine bunlarla kirlenmiş cansız maddelerle temas ile dolaylı olarak cilt ve mukozalar yoluyla bulaşabilir.

Maymun çiçeği hastalığı, ateş, baş ağrısı, yorgunluk, yaygın vücut ağrıları, lenf bezlerinde büyüme ve cilt lezyonlarına (döküntülere) neden olur. Şikayetler, temastan ortalama 6-13 gün sonra ortaya çıkar. Hastalığın ilk 5 gününde ateş, şiddetli baş ağrısı, lenf bezlerinde büyüme, sırt ağrısı ve aşırı halsizlik görülür. Bu belirti ve bulguların çoğu birçok hastalıkta görülebilir.

Ciltteki döküntüler, ateş başladıktan sonra 1-3 gün içinde ortaya çıkar; gövdeden çok yüzde, kollarda ve bacaklarda görülür. Avuç içi ve ayak tabaklarında, ağız içinde, genital bölgede ve gözlerde lezyon saptanabilir. Lezyonlar 2-4 hafta sürer ve kendiliğinden iyileşir. Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde hastalık ağır seyredebilir.

Maymun çiçeği olduğu teyit edilen hayvan veya kişilerle temas etmiş olanlar, temastan sonraki 21 gün boyunca belirti ve bulgular açısından izlenmelidir.

Hastalığın belirti ve bulgularının belirgin olması, şimdiki bilgilere göre belirtisiz enfeksiyon yapmaması, yakın ve uzun süreli temas ile bulaşması, bir DNA virusu olduğundan daha az mutasyon geçirmesi ve kolay değişime uğramaması (COVID-19’daki gibi yeni varyantların çıkmaması) gibi faktörler göz önünde bulundurulduğunda COVID-19 gibi bir pandemiye yol açması pek beklenmemektedir.

Sağlıcakla kalın...