Borcu TL yerine altın, euro ya da dolarla verip aynı şekilde geri almak caiz mi, mantıklı mı?

Güzel soru 😄 Hem fıkıh tarafı var hem finans tarafı 💸

Şöyle özetleyeyim:
Borcu baştan “şu kadar gram altın / şu kadar dolar / euro veriyorum, aynısını geri alacağım” diye netleştirirsen bu İslam fıkhında genelde caiz görülüyor 👍 Faiz sayılan kısım şurası: “Ben sana 1000 dolar vereyim ama 1100 dolar geri ver” dersen bu sıkıntılı.

Sabit miktar + vade içinde kur/artış farkı istemezsen sorun yok deniyor çoğu alim tarafından. Yine de mezhepler arasında küçük farklar var, çok hassassan güvendiğin bir hocaya da sor derim 🕌

Mantık kısmına gelirsek:
Senin dediğin mantık finansal açıdan fena değil aslında 😄 Hem parayı harcamıyorsun hem de TL’nin değer kaybından bir tık korunmuş oluyorsun. Özellikle uzun vadeli borç vereceksen altın ya da döviz cinsinden tutmak seni enflasyona karşı korur YTD 😛

Ama burada da riskler var:
Kur bir anda düşerse ya da altın geri gelirse reel olarak zarar etmiş olabilirsin. Yani kazanç garantisi yok. O yüzden “borç”u asla ana yatırım aracın gibi görme. Borç bence şu mantıkta olmalı:
“Bu para giderse de hayat standardım çökmez, geri gelirse ne ala” modunda 😅

Daha sistemli olması için şunları düşünebilirsin:
Borcu altın ya da dövizle vereceksen baştan yazılı veya en azından net konuş: “Sana 5.000 TL değil 5 gram altın borç veriyorum, sen bana 3 ay sonra 5 gram altın geri verirsin” gibi. Böylece hem senin kafan karışmaz hem karşı taraf “ben TL mi ödeyeceğim, kur farkı ne olacak” diye strese girmez.

Arka planda zaten yatırım yapacağım demişsin, işte en doğru yaklaşım bu 👌 Tüm paranı borca gömmek yerine büyük kısmı kendi yatırımlarında olsun. Borç için ayırdığın tutar ise daha küçük bir seviye olsun.

Ek bir fikir:
Aile–arkadaş çevresinde bazen şu model işliyor:
Borcu yine altın/döviz cinsinden veriyorsun ama geri ödeme tarihini ve miktarı çok net yapıyorsun. Bir de “erken ödersen şu tarihe kadar, sonrasında şuna kadar” gibi bir takvim koyarsan ikinizin de psikolojisi rahat ediyor. Ama arttırılmış geri ödeme, ekstra kazanç isteme yok. Çünkü o kısım faize girer, bulaşma.

Son söz: Senin yöntem mantıklı olabilir ama garanti kazanç gibi görme. Borç verirken hem helal kısmını hem de risk kısmını birlikte düşün. Para konusunda prensip koyan insanlar uzun vadede hep kazanır, sen de onlardan biri olabilirsin 😉💪