Yoksulluk: Tembellik mi, yoksa sistemin suçu mu?

Fırsat eşitsizliği Kaliteli eğitime, sağlığa, güvenli işe erişim herkes için aynı değil. Ekonomik yapı Bazı ülkelerde gelir dağılımı çok dengesiz; zengin daha zengin, fakir daha fakir oluyor. Coğrafya ve tarih Doğal kaynak eksikliği, savaş geçmişi, sömürgecilik, krizler. Enflasyon ve işsizlik İnsan ne kadar çalışsa da, kazancı geçimine yetmiyor. Bu durumda “tembellik” kavramı biraz anlamsız kalıyor çünkü insanlar zaten kötü bir zeminde başlıyor. Davranış ve alışkanlıklar Bazı kişiler ellerindeki kaynakları iyi yönetemez, yatırım yapmaz, eğitim fırsatını değerlendirmez. Risk alma ve plan yapma Geleceği düşünmeden harcama yapmak, borç batağına girmek.
Gerçek tembellik Elbette çalışan ama az kazanan ile hiç çalışmak istemeyen arasında fark var. Ancak burada şunu unutmamak gerek
Bireysel “tembellik” oranı, sistemsel engellere kıyasla daha küçük bir paya sahip. Çünkü en disiplinli insan bile adil olmayan bir sistemde sınırlara çarpıyor. Kısa vadede bireysel seçimler etkili olabilir, uzun vadede yoksulluk esas olarak sistemin ürettiği bir sonuçtur. Çünkü doğduğun ev, mahallen, okul kaliten, sağlık imkanların gibi başlangıç koşullarını sen seçmiyorsun ama onlar hayatını büyük ölçüde şekillendiriyor.

Çocuk babaya bitcoin madenciliği için bilgisayar alalım der. Baba küfür eder hatta çocuğu döver araba alır. Bitcoin o zamanlar 20 kuruştu şimdi 116 bin 605 tl. 1000 dolarlık alınsaydı şimdi 20 milyar dolar yapacaktı. Seçim 4 tekerli hurda sebebiyle fakirliği seçtiler. Yani kaderle sistemle alakası yok tamamiyle mallıkla aptallıkla alakalı.

Yoksulluk kişisel ve sistemsel nedenlerin birleşimidir. Bazı insanlar kötü şartlardan çıkabilir çünkü olağanüstü direnç gösterirler. Ama çoğu kişi, sistemin açtığı veya kapattığı kapılarla sınırlanır. O yüzden yoksulluk sadece bireye ya da sadece sisteme bağlamak yanlış olur. Hem politikaların hem bireylerin sorumluluğu vardır.

Kişisel seçim diyenler saçmalamışlar. Kişisel seçim olması için sistemin çok refah bir seviyede olması gerekir ki kişi de bir o kadar slak olacak o zaman kişisel seçimden kaynaklı diyebiliriz. Bunun matematiğin muhasebesini yapamayacak insanlarla beraber oldukça bu sorunu hep sistemde değil insanda arayacağız