Ücretler Eğitim Seviyesine Göre Belirlenmeli mi?

Yakın zamanda Bilkent Üniversitesi makine mühendisliğinden yeni mezun (2023 Haziran mezunu) olmuş bir tanıdığım 35.000-40.000 TL arası bir maaşla Roketsan'da çalışmaya başladı. Yani iki asgari ücretin biraz üstünde. İşveren şirket tarafından sağlanan ek imkanları (yol, yemek, yılda belki -emin değilim- 2-3 maaş ikramiye) dikkate alındığında bile bence az, bir mühendisin hak ettiğinin altında. Organize sanayi bölgesinde sıradan bir şirket olsa bu arkadaşı 25.000 gibi bir maaşla başlatırdı. Her ile üniversite açıp, üniversite öğreniminin kalitesini lise seviyesine düşürüp niteliksiz eğitimle mühendis, hekim, avukat, işletmeci, öğretmen yetiştirince sonuç maalesef bu. Bu da AKP iktidarının ülkeye soktuğu bir kazık, çıkarması yıllar sürer. Herkesin üniversite diplomasına sahip olmasına gerek yoktu ki. Ekonominin arz talep fiyat dengesi burada da işliyor. Piyasada çok sayıda üniversite mezunu arzı olursa üniversite mezunlarının işgücü olarak değeri düşer. Mına koduğumun beyinsiz cahil yobaz AKP'li dayıları ve teyzeleri ise "oğlum, kızım üniversite bitirdi ama işsiz" diye sızlanır, bu durumu yaratan oyları Erduvan Erduvan diyerek mühürü gavura basar gibi ampule bastığını unutarak...

Bu konuda kitap bile yazılır. burada 3-5 cümle ile açıklamak çok zor.

Ama genel olarak evet eğitim yetersizliği en ön planda. Sinıfta kalmanin baraj puanının kalkmasi ile yeterli yetersiz herkesin diploma sahibi olması durumu ortaya çıktı be yetersiz insanlar da diploma sahibi olduğu için saçma sapan bir durum ortaya çıktı. Bugün parasını yatıran hiç bir şey bilmeden doktor bile olma şansına sahip oldu.

Ancak 2. Önemli şey ise gençlerin sırf diplomaları var diye yüksek maaşları alabileceklerini düşünmeleri. Okullarda cok şey öğretilir ama meslek mezun olduktan sonra yerinde birkaç yılda öğrenilir. Sanıyorlar ki 25 yıl önce bizler mezun olur olmaz yüksek maaşlarla işe başladık. Yüksek mühendis olmama rağmen 25 yıl önce mezun olduğumda 2 yıl asgarî ücretle çalıştım.
Ama o 2 yılda gerçekten mesleğimi öğrendim. Okuldaki teorik bilgiler nasıl sahaya yansıtılir onu öğrendim. Şimdi gençler sırf diplomaları var diye işyerine hiç bir katki sağlamadan yüksek ücretler istiyorlar. Tabii ki alamıyorlar da. Devlet hariç hiç bir isveren performans alamadığı personele daha fazlasını vermez.

3 yıl önce ihtiyaç 2 kadro olmasına rağmen 15 meslektaşımi işe aldım. Ve sonuç olarak kaç tanesi kadroda kaldı biliyor musunuz? Sıfır
Çünkü hepsinin diplomasi olsa da donanım sıfır. Mesleki bilgi sıfır. Hepsini geçtim öğrenme arzusu sıfır. Araba vereceğim ehliyeti yok, ehliyeti var fiili araba kullanamıyor, mesleğin temel bilgisi olan EC, pH terimlerini duymadığını söylüyor. Sahada çalışmak yerine ofiste çalışmayı istiyor ama Office programlarından hicbirisini bilmiyor. İyi de ben sana o yüksek ücreti neden vereyim mi? Verimlilik sıfır. Neymiş diplomasi varmış.. yesinler diplomani. Bana kazandırmayan bir personele ben neden yatırım yapayım? Hadi öğreteyim desem 2 sene sonra basıp gidiyor, kafasına göre ise gelmiyor.

Hakkımı yedirmem diye Ukalalik diz boyu. Güya hakkını yedirmeyen birisi çıktı dedi ki ben sana sorayorsam sen de bana hesap soramazsin dedi ve kendini kapinin önünde buldu tabii ki. Gece 23.00 olmuş beni arıyor ben hata yaptım işime geri dönebilir miyim diye. Dönersin bekle , Daha işveren ile ne zaman, nasıl konuşulması gerektiğini bilmeyen ama diplomalı birisi.

Şu an alaylı ilkokul mezunu arkadaşlar, diplomalı meslektaşlarımdan çok daha verimliler. Bu durumda sıfır verimi olan birine sırf diplomasi var diye daha yüksek ücret odeyeyim? Bu kafayla giderlerse daha çok ağlarlar.

Daha yazacak çok şey var da neyse.

Bunu sana en basitinden şöyle izah edeyim, birşeyin değerli olması için onun piyasada az bulunması ve aynı zamanda çok talep edilmesi lazım tıpkı altın ve elmas gibi. Türkiye'yi yöneten mevcut zihniyet herkesi üniversite mezunu yapacağız, ülkede diplomasız kimse kimse kalmayacak diyerek üniversite sınavı baraj puanını kaldırdı, lise ve ilköğretimde sınıfta kalmayı kaldırdı ve böylece normal şartlarda liseyi bile bitiremeyecek insanlar elini kolunu sallayarak üniversitelere girmeye başladı.. Hepsi bu kadar mı hayır.. Birde bunun üstüne her yere dershanelerden bozma MYO'lar ve vakıf üniversiteleri açtılar ama buralarda ne yazık ki yetersiz ve içi boş eğitimler veriliyor ve diplomayı binevi parayla satıyorlar, parayı veren düdüğü çalar ilkesi var yani. Bütün bunları toplayıp değerlendirdiğimiz zaman her yerde üniversite mezunu ama sıfır bilgisi olan ve hatta 4 işlemi bile doğru düzgün yapmasını bilmeyen gençler ortaya çıkıyor ve bunların sayıları gerçekten çok fazla. İşveren şirketler para vereceği adamın bilgisine ve aldığı eğitime bakarlar ama ne yazık ki piyasada kaliteli eğitim almış ve bilgi birikimi, yabancı dil yeteneği olan insan sayısı çok az ve bu kişilerde zaten Türkiye'de kalmıyor doğrudan yurtdışına kaçıyor, geriye kalanlar da asgari ücret almaya mahkum çünkü ellerinde diplomaları dışında hiçbir vasıfları, yetenekleri, bilgi birikimleri yok.. Böyle olunca da gençler bu sefer sırtımı devlete yaslayayım, yatıp maaşımı alayım kafasına yöneldiler ve ne oldu KPSS katılımcı sayısında patlama oldu ve en sonunda devlet çıktı dedi ki benim bu kadar memura ihtiyacım yok 3 sene boyunca kamu alımlarında kısıtlamaya gideceğim dedi oranın de önünü kapattı. Kısacası ülkede kimse kendisini geliştirmek istemiyor ve sadece diploması var diye yüksek maaşa çalışabileceğini düşünüyor hal böyle olunca da asgari ücret kaçınılmaz oluyor.