Sizce şu an içerisinde olduğumuz ekonomik krizin çözümü için ne gerekli?

kesin olan bir şey var ki o da tüm dünyada bir krizin olduğudur. pandemi buna ne kadar sebep olmuştur? kapitalist sistemin temel yapı taşlarında, özellikle üretim ve bölüşüm ayaklarında, günümüz ekonomisini sekteye uğratan problemler mi vardır? bilinmez.

ağustosun son günlerine, özellikle şirketlerin ikinci çeyrek karlılığının da ışığında bir değerlendirme yapalım ülkenin içinde bulunduğu durum ile ilgili küçük küçük notlar paylaşalım;

- üfe (%144) ve tüfe (%79) arasındaki oluşan %65'lik farkı iyi okumak lazım. şirketlerin ürünlerine maliyetten kaynaklanan fiyat artışlarını halen yansıtamadığını görüyoruz. şirketler bu yükü daha fazla taşıyamayacakları için eylül ayından itibaren başta giyim olmak üzere tüm ürünlere farkı karşılamaya yönelik zamlar gelecektir.

- üretim fiyatlarındaki bu artış, krediye yani paraya ulaşmakta zorlanan şirketlerin stok eritmesine, üretimde yavaşlamalarına ve oluşacak durgunluktan etkilenmelerine sebep olacaktır.

- sanayide kullanılan elektrik tüketiminin son aylar itibariyle düşmeye başladığını görüyoruz. imalat sanayindeki bu düşüş yaşanacak olan durgunluğun da habercisi olacaktır.

- tüik ne kadar da işsizlik düşüyor raporları yayınlasa da, iş-kur'a yapılan başvurulardaki artış da olumsuz gidişi destekler niteliktedir.

- kur korumalı mevduatın ülke ekonomisine yüklediği yaklaşık 200 milyar tl'lik ilave yükün nasıl karşılanacağı, kur korumalı mevduatın nasıl bitirileceği ve yerine hangi enstrümanın (mesela faiz!) getirileceği de ayrı bir sorunlar yumağıdır.

- maalesef borsamız çok çok ucuz. tarihinin en ucuz zamanlarını yaşıyor. şirketlerimiz çok ucuz. son dönemde az da olsa borsada yabancıların payı artmaya başladı. borsanın yükselme eğilimlerine devam edeceği değerlendirilebilir (ytd).

- moody's takvimsel not açıklamasını bozarak olağan dışı bir notlama ile cari açık, ödemeler dengesi üzerindeki baskılar ve döviz rezervleri sebebiyle ülke notumuzu b3 seviyesine, yatırım yapılamaza düşürdü.

- rusya'dan gelen yaklaşık 10 milyar dolar ve turizm sezonun verimli olmasının getirdiği dolar bolluğu eylül ayının ikinci yarısından itibaren etkisini yitirecektir. turizmden gelen döviz girdisinin yerine başka bir kaynak bulunamaması, ekim aylarının sonuna doğru ülkemizin azımsanamayacak bir durgunluğa girmesine neden olacaktır. faiz gibi bir enstrümanın akıllıca ve yerinde kullanılamaması yaşanan krizde ne kadar etkili olmuştur ya da olmamıştır bir yorumda bulunmak istemem, dünyadaki krizlerden de etkilenerek, ekonomik olarak çok zor günler geçirdik ama ekimden sonra çok daha zor günlerin geleceğini tahmin etmek de güç olmasa gerek.

Üretim yokki çiftçi kalmadı nerdeyse her şey çok pahalı bir de üstüne mülteciler eklenince iyice boka battık ekonomik krizin tek çözümü nüfus politikaları ve mülteci sorunun halledilmesi olur çünkü kaynaklar azaldı bu da bir savaşın habercisi olabilir