Nereye Yatırım Yapacağını Bilmiyorsan Cevabı Burada 💰

Para ve Ekonomi etiketinde soru cevaplarken en çok karşılaştığım sorulardan birisi parası olan kişilerin neye yatırım yapabileceği sorusuydu. Ben de bu konuda yazarak, Bence bunlara yatırım yapabilirsiniz demek istiyorum.

Yatırım yapılabilecek araçları en az riskli olanlardan en fazla riskli olanlara göre sıralayarak anlatıyorum. Keyifli okumalar dilerim.

1) Faiz veya Kâr Payı

Bankalarda vadeli hesap açarak faiz elde edildiğini neredeyse hepimiz biliyoruz. Özellikle faiz oranları bu noktalara gelmişken bundan yararlanmak tercih edilebilir. Günlük, haftalık, aylık veya yıllık faiz olarak belirlenebilir. Kazanılan para ister ana para üzerine eklenir istenirse ayrı bir hesaba aktarılabilir.

Dini sebeplerle faize karşı olanlar için de yine bankanın yatırılan paradan kazandığının bir kısmını yine para sahibine verdiği kâr payı modeli var. Burada da kâr payı faiz veren bankalarla yakın miktarlarda olur. Bunun için Katılım Bankalarında hesap açabilirsiniz.

2) Repo, Bono veya Tahvil

Borçlanma araçları dediğimiz bu yatırım araçlarında repo, bono veya tahvili arz eden kurum bunu bir fiyattan satar ve belirli bir vade sonra daha yüksek fiyattan alır. Yatırımcı bu aradaki fiyat farkından kazanç elde eder.

Bono vadesi bir yıldan az olanlara, tahvil vadesi bir yıldan fazla olanlara denir. Bankalar ve özel sektör gibi kurumlar da arz edebileceği gibi devlet de borçlanma aracı arz edebilir.

3) Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)

Uzun süreli birikim yapmak isteyecek ve ayırdığı parayı kullanma ihtiyacı duymayacak kişiler için iyi bir yatırım aracıdır. Her ay düzenli olarak bir miktar para yatırılır, devlet de yatırılan bu miktarın üzerine %30 daha ekler ( bunu yazdığım zaman oran bu, daha sonra değişebilir) ve hem kişinin yatırdığı para hem de devletin yatırdığı para fonlarda değerlendirilir.

Böylece bireysel emeklilik yapan kişi hem kesin olarak %30 kazanır hem de fonlardan kazanır. Emeklilik yaşı geldiğinde ister parasının hepsini çekebilir isterse maaş olarak alabilir.

Eğer yatırılan para emekli olmadan çekilirse hem kesintiler olur hem de devlet katkısı ya hiç verilmez ya da belirli miktarda verilir. O yüzden bunu tercih edecek kişiler buna göre yatırım yapmalı.

4) Fon

Fon konuusu bence risk olarak tam orta noktada yer alıyor. Çünkü hem daha az riskli fonlar var hem de çok riskli fonlar. O yüzden tam orta noktada açıklamak istedim.

Fon ekonomi alanında profesyonel kişilerin yönettiği, satın alan kişilerin parası ile yatırımların yapılarak kâr yapıldığı ve değer artışı sağlandığı bir havuz diyebiliriz. Bu havuza ne kadar fazla para eklenirse o kadar fazla kâr sağlanır ve değer artışı olur. Tabi ki fon sahipleri bu fonları satarsa da değer kaybı.

Bir üstte açıkladığım bireysel emeklilik sisteminde de yatırılan paraların değerlendirildiği yatırım aracı fonlardır. Kira sertifikalarından altına, hisse senetlerinden kripto teknolojisine kadar (aslında blockchain) pek çok şeye yatırım yapılabilecek fonlar vardır.

5) Döviz

Dolar, euro, sterlin, yen gibi farklı ülke paraları da yatırım amaçlı kullanılabilir. Aslında paranın değerini koruması amaçlı alınması daha çok görülendir fakat ülkelerde beklenmedik gelişmeler olduğunda ve fiyatlar çok değiştiğinde ayrıca kâr sağlayabilir. Tabi zarar edilebileceği de unutulmamalı.

Mesela geçtiğimiz pandemi döneminde ve Rusya-Ukrayna savaşında ilgili ülkelerin paralarında olduğu gibi.

Sık sık yurt dışına seyehat ediyorsanız ve oralarda harcayacaksanız uygun zamanlarda almak ve biriktirmek iyi bir fikirdir.

6) Altın ve diğer Emtialar

Hepizin aklında güvenli liman ve zarar ettirmeyecek olarak yerleşmiş bir yatırım aracıdır altın. Çünkü üretilemez sadece doğada var olan çıkartılır, böylece enflasyon oluşmaz ve değerini korur.

Altın gibi olan başka değerli madenler de vardır. Gümüş, Platin ve Paladyum da kolaylıkla alınıp satılabilir. Onlar da doğada olan madenlerdir.

Değerli metaller kadar kolay alınıp satılmasa da yine yatırım platformları aracılığı ile Petrol, Kakao, Mısır, Pamuk, Şeker vs. gibi emtialar da alınıp satılabilir. Üretim miktarı ve dünyadaki ihtiyaca göre fiyatları değişir, yatırımcılar bu fiyat değişiminden faydalanabilir.

Burada da yanlış zamanda yanlış emtiaya yapılacak yatırım para kaybetmenize sebep olabilir.

7) Borsa yani Hisse Senetleri

Borsa'yı duymayan ya yoktur ya da çok az kişi vardır. Borsa dediğimiz şey şirketlerin hisse senetlerinin alınıp satıldığı bir platformdur. Yatırımcı bu hisselerden alarak şirketlere ortak olur.

Şirket değerlenirse, kazanırsa ya da şirkete yatırım yapan çok fazla kişi olursa hisse değeri artar ve yatırımcı bundan faydalanarak kazanç sağlar. Tam tersi durumlarda ise hissenin fiyatı düşeceğinden değer kaybı söz konusu olur.

Kazanmanın da kaybetmenin de eşit olasılıkta söz konusu olabileceği ve bilgi sahibi olunmadan yatırım yapılmaması gereken bir araçtır.

8 ) Kripto Paralar

Hisse senetlerinde olduğu gibi kripto paralar da kripto borsalarında alınıp satılabilen ve bu sayede kazanç elde edilen yatırım aracıdır. Diğerlerine göre yeni diyebileceğimiz bir durumdadır ve devletler kısa süre önce kripto paraları da yatırım aracı olarak kabul etmeye ve buna uygun yasalar yapmaya başlamışlardır.

Çok ciddi fiyat değişimleri olabileceği için en riskli yatırım araçlarından biri belki de ilkidir. Hem alınan coin veya tokene hem de alınan platforma çok dikkat etmek gerekir. Belirli bir bilgiye ulaşmadan hele ki bir başkasının önerisi veya tavsiyesi ile işlem yapılmaması gerektiğini düşündüğüm bir araçtır.

9) Emlak veya Taşıt

Aslında risk sıralamasında burada yer almıyor fakat ekonomik koşullar sebebiyle artık herkesin kolay kolay yatırım yapabileceği bir konu olmaktan çıktı maalesef.

Yine de alabilecek kadar bütçesi olanların yatırım yapabileceği uzun sürelerdir bilinen ve güvenilen yatırım aracıdır arsa veya daire.

Aslında taşıt bir yatırım aracı mıdır diye tartışılabilir ama fiyatlar artık o kadar arttı ve artıyor ki buraya eklenebilir. Zaten bir yatırım aracı olarak görüldüğü için de devlet belirli sınırlamalar getiriyor alım ve satıma.

10) Üretilmiş Her Ürün

Böyle bir yatırım aracı veya tanımlaması daha önce okumamış olabilirsiniz. Bunu ben kendim eklemek istedim. Enflasyonun yüksek olduğu durumlarda alınabilecek her ürün aslında bir yatırımdır. Çünkü bir daha o fiyattan almak zor olabilir. Daha uyguna almak daha pahalıya almaya göre kâr sağlamaktır. O yüzden ihtiyacınız olan veya olabilecek ürünleri uygun fiyata bulduğunuzda almanız size kazanç sağlayacaktır.

10. Madde ile Bence'nin sonuna gelmiş olduk. Umarım zihninizde bir şeyler oluşmaya başlamıştır ve başka bilgi kaynaklarından da daha fazla okuyup öğrenerek kendinize bir yatırım planı oluşturursunuz. Hepinize bol kazançlar diliyorum.