Türk Edebiyatında ilk polisiye roman kim tarafından yazılmıştı?

Hediye Hanım’ın konağında…

Olay “Bin iki yüz şu kadar sene-i hicriyesine müsadif olan Temmuz ayının on yedinci Salı günü” İstanbul’da yayınlanan gazetelerdeki bir haberle baslar. Karadeniz’de balık avından dönen balıkçılar, Boğaz’ın girişindeki Öreke Taşı denilen yerde bir genç kızla iki adamın cesedini bulmuşlardır.

Duruma, Beyoğlu mutasarrıflığı müstantiklerinden (soruşturma memuru, dedektif) Osman Sabri el koyar. Osman Sabri’nin kimliği söyle çizilir: Nazik olmak gibi bir kaygumuz olmazsa cılız sözcüğüyle tanımlayabileceğimiz, ufak tefek, karikatür gibi bir adamsa da; beyince ve onun sonucu olan zekâca zenginliğine gözlerinden yayılan anlayış ateşleri tanıklık eder. Cinayet yerindeki kanıtlara dikkat edilmediği ve bozulduğu için ilk soruşturmadan fazla bir sonuç çıkarılamaz.
Esrar-i Cinayat. Ahmet Mithat Efendi
1884.
Mithat Efendi, her eserinde okuyucusunu aydınlatmayı, bilgilendirmeyi amaçladığından hace-i evvel, yani ilk öğretmen diye anılır. Tanzimat Edebiyati’nin en popüler yazaridir. Düzyazının bütün tür ve konularında iki yüz kadar eser vermiştir. Ahmet Midhat’ın yapıtlarının özgün niteliği, akla gelen her konuda okuyucusunu aydınlatması, ona bilgi ve bunun yanında çıkarılacak bir ders vermesidir. Bu bilgiyi vermek için konuyu kesip araya girer; diyeceğini der ve sonra yine konuya döner.

Türkçe’de pek çok ilke imza atan Ahmet Mithat Efendi, dilimizde yazılan ilk polisiye romanın da yazarıdır. Esrar-i Cinayat isimli polisiye roman, 1884’te kitap olarak yayınlandı.

Esrar-i Cinayat, Ahmet Midhat Efendi’nin Gaboriau’dan etkilendiği ama yine de yerli renkleri ustalıkla kullanıp, konunun yerel yönünü iyice belirlediği bir polisiye romandır. Ahmet Mithat, bu romanda, Gaboriau ve Edgar Allen Poe ile başlayan geleneksel polisiye romanlarda olduğu gibi salt analitik çıkarsamalarla sonuca varan bir polisiye roman yazmamıştır. Alıntıdır ama bu kitabı artık okumam gerek

Tanzimat Edebiyatı’nın en önemli isimlerinden Ahmet Mithat Efendi, her eserinde okuyucusunu aydınlatmayı, bilgilendirmeyi amaçladığından hace-i evvel, yani ilk öğretmen diye anılır. Tanzimat Edebiyati’nin en popüler yazaridir. Düzyazının bütün tür ve konularında iki yüz kadar eser vermiştir. Ahmet Midhat’ın yapıtlarının özgün niteliği, akla gelen her konuda okuyucusunu aydınlatması, ona bilgi ve bunun yanında çıkarılacak bir ders vermesidir. Bu bilgiyi vermek için konuyu kesip araya girer; diyeceğini der ve sonra yine konuya döner.
Türkçe’de pek çok ilke imza atan Ahmet Mithat Efendi, dilimizde yazılan ilk polisiye romanın da yazarıdır. Esrar-i Cinayat isimli polisiye roman, 1884’te kitap olarak yayınlandı.
Esrar-i Cinayat, Ahmet Midhat Efendi’nin Gaboriau’dan etkilendiği ama yine de yerli renkleri ustalıkla kullanıp, konunun yerel yönünü iyice belirlediği bir polisiye romandır. Ahmet Mithat, bu romanda, Gaboriau ve Edgar Allen Poe ile başlayan geleneksel polisiye romanlarda olduğu gibi salt analitik çıkarsamalarla sonuca varan bir polisiye roman yazmamış; melodramın insan kaderiyle ilgili trajik yazgısına; işlenen cinayetler kadar başat bir yer vermiştir. Romanda bütün Ahmet Mithat romanlarında olduğu gibi; naif bir anlatım ve konuyu kesip okuyucuya genel anlamda bilgiler verme açıkça görülür. Kitabin dili, dönemine göre çok sadedir; özellikle diyaloglarda bu durum daha belirgindir. Olayların gelişimi içinde mekân olarak İstanbul’un çeşitli semtleri başarili bir şekilde kullanılmıştır.