Ilk Müslüman kadın kimdir, tarihsel kaynaklarda nasıl geçer?

İslam tarihinde kabul edilen ilk Müslüman kadın ve ilk Müslüman insan Hz. Hatice’dir (Khadījah bint Khuwaylid). Hz. Muhammed’in (s. a. v.) ilk eşi olan Hz. Hatice, peygamberlik gelmeden önce de Mekke toplumunda yüksek ahlakı, iffeti ve saygınlığı nedeniyle "et-Tâhire" (temiz, pak kadın) ve "Seyyidetü Nisâi Kureyş" (Kureyş kadınlarının efendisi) unvanlarıyla anılırdı.
Tarihsel kaynaklarda Hz. Hatice’nin İslam’a girişi ve İslam tarihindeki yeri şu ana başlıklarla aktarılır:
1. İlk Vahiy Süreci ve Tereddütsüz İman
İbn İshak, İbn Hişam ve Taberî gibi en köklü siyer ve tarih kaynaklarında; Hz. Muhammed’e Hira Mağarası’nda ilk vahiy (Alak Suresi) geldikten sonra yaşadığı derin sarsıntı ve endişeyle eve döndüğü anlatılır.
Hz. Hatice, eşini teselli ederek ona tarihe geçen şu sözlerle destek olmuştur:
> "Öyle deme! Allah’a yemin olsun ki Allah seni hiçbir zaman utandırmaz. Çünkü sen akrabalık bağlarını gözetirsin, doğruyu söylersin, işini görmekten aciz olanların ağırlığını yüklenirsin, fakire kazandırırsın, misafiri ağırlarsın ve hak yolunda musibete uğrayanlara yardım edersin."
>
Bu tesellinin ardından Hz. Hatice, Hz. Muhammed’i dinî konuları iyi bilen amcasının oğlu Varaka b. Nevfel’e götürmüş ve peygamberliğini ilk doğrulayan ve ona tereddütsüz iman eden ilk kişi olmuştur.
2. Siyer ve Hadis Kaynaklarındaki Yeri
Sahih-i Buhârî ve Sahih-i Müslim gibi temel hadis kaynaklarında Hz. Hatice’nin İslam davasındaki rolü şu niteliklerle öne çıkar:
* Maddi ve Manevi En Büyük Destekçi: Mekke’nin en zengin tüccarlarından biri olan Hz. Hatice, tüm servetini İslam’ın yayılması ve zor durumdaki Müslümanların ihtiyaçları için harcamıştır.
* Müslümanların Boykot Yılları: Kureyşli müşriklerin Müslümanlara uyguladığı 3 yıllık ağır toplumsal ve ekonomik boykot (Şe'b-i Ebî Tâlib) döneminde Hz. Muhammed’in yanından ayrılmamış, açlık ve mahrumiyet yıllarında tüm imkanlarını seferber etmiştir.
* Cebrail’in Selamı: Hadis kaynaklarında, Cebrail’in (a. s.) Hz. Muhammed’e gelerek Allah’ın Hz. Hatice’ye selamını iletmesini emrettiği ve ona cennette gürültüden ve yorgunluktan uzak, inciden yapılmış bir köşk müjdelendiği aktarılır.
3. "Ümmü’l-Mü’minîn" ve Hüzün Yılı
Kuran-ı Kerim’deki tanımlamayla Peygamber’in eşleri "Ümmü’l-Mü’minîn" (Müminlerin Annesi) kabul edilir ve Hz. Hatice bu unvanı taşıyan ilk kadındır.
Boykot döneminin bitiminden kısa bir süre sonra (milli takvime göre 619 civarı) vefat etmiştir. Aynı yıl Hz. Muhammed’i koruyan amcası Ebu Talib de vefat ettiği için, İslam tarihinde bu yıla "Âmü’l-Hüzün" (Hüzün Yılı) denmiştir. Hz. Muhammed, Hz. Hatice’nin vefatından sonra da onu sık sık anmış, sevgisini ve sadakatini ömrü boyunca korumuştur.