Kargalar bildiğimiz kadar basit canlılar değilse?

Tarih boyunca bazı canlılar sadece doğanın bir parçası olarak görülmedi; öte alemle aramızda birer elçi, sırların muhafızı kabul edildi. Peki her gün sokakta, çatılarda yanından öylece geçip gittiğimiz bir kuş, insanlık tarihinin en büyük gizemlerinden birini taşıyor olabilir mi?

Bugün bir gün boyunca detaylı araştırdığım; zekâsıyla bilim insanlarını hayrete düşüren, hafızasıyla ürperten ve Kutsal Metinler'den antik büyü kitaplarına, destanlara kadar iz bırakan kargalar var.

"KARGALAR"

Çoğu insan için onlar sadece kapkara tüyleri olan gürültücü kuşlar. Ancak bu satırları okuduktan sonra pencerenize konan bir kargaya bir daha asla sıradan bir gözle bakamayacaksınız. Çünkü modern etoloji (hayvan davranışı bilimi) ile antik belgeleri yan yana getirdiğimizde, karşımıza akıl almaz bir tablo çıkıyor.

Ölümün başında tutulan o nöbet: "Sessiz Ritüel"

Her şey araştırmacıların saha çalışmalarında fark ettiği bir tuhaflıkla başladı. Vahşi yaşam kuralıdır: Bir hayvan öldüğünde diğerleri yoluna devam eder. Kargalarda ise süreç çok daha gölgeli işler.

Bir karga cansız hâlde bulunduğunda, onu ilk gören karga özel bir frekansta çağrı yapar. Saniyeler içinde bölgeye onlarca karga süzülür. Ve ardından saatler süren, adeta bir karanlık ayini andıran sessiz bir bekleyiş başlar.

Bilim insanları önceleri bunu sadece bir "yas" sanıyordu. Fakat derinlemesine yapılan araştırmalar sarsıcı gerçeği ortaya çıkardı: Kargalar orada sadece yas tutmuyor. Olay yerini, rüzgârın yönünü, çevredeki tehditleri analiz ediyorlar. Yani bir karganın sonu, diğerleri için hayati bir "istihbarat raporuna" dönüşüyor.

Zamana yenilmeyen hafıza ve nesiller boyu süren intikam

Zekânın en ürpertici boyutu ise hafızalarında saklı. Nörobiyologların gerçekleştirdiği deneyler, kargaların insan yüzlerini yıllar geçse dahi unutmadığını kanıtladı.

Geçmişte kendisine tehdit oluşturan bir insanı unutmadıkları gibi, bu bilgiyi kendi aralarında ileterek yavrularına da aktarıyorlar. Maskeli araştırmacılarla yapılan deneylerde; o maskeyi hayatında hiç görmemiş genç nesil kargaların bile aynı tehdit yüzünü gördüğü an saldırı pozisyonuna geçtiği belgelendi. Kısacası kargalar, nesilden nesile devredilen kolektif bir hafıza ağına sahip.

(Sokakta yanından geçtiğiniz bir karganın zihnine kaydedildiğinizi ve bu bilginin geleceğe aktarıldığını bilmek oldukça tüyler ürpertici, değil mi?)

İşin mantık yürütme kısmında ise içgüdü sınırlarını çoktan aşıyorlar. Laboratuvarda yiyeceğe ulaşmak için düz bir teli zihninde tasarlayıp eğerek kancaya dönüştüren kargalar, bilimin "hayvanlarda alet kullanımı" tanımını baştan yazdı. Şehir hayatında ise kırmızı ışığın trafiği durdurmasını bekleyip ezilmesi için arabanın önüne koyduğu cevizi sakince alan kargalar, zamansal mantık kurabildiklerini gösteriyor.

Kutsal Metinler ve Antik Çağdaki Derin İzler

Olayın en büyüleyici kısmı ise benim üzerinde özellikle durduğum antik kaynaklar ve Kutsal Kitap anlatılarıyla olan bu örtüşme.

Maide Suresi 31. Ayet-i Kerime'de insanlık tarihinin ilk cinayetinden sonra yaşananlar şöyle aktarılır:

"Derken Allah, kardeşinin cesedini nasıl gömeceğini ona göstermek için yeri eşeleyen bir karga gönderdi. (Kabil) 'Yazıklar olsun bana! Şu karga kadar olup da kardeşimin cesedini gömmekten âciz mi kaldım?' dedi ve yaptığına pişman olanlardan oldu."

Ayetin derinliğine baktığımızda; Kabil gibi ilk insan bile çaresizlik içindeyken, ona toprağın ve defin sırrını öğreten bir kargadır. İnsanoğlu ilk akılcı dersini doğadaki bu özel canlıdan almıştır.

TARİH VE MİTOLOJİDEKİ YERİ

Gılgamış Destanı (Babil);

Tufan sonrası karanın ortaya çıkıp çıkmadığını anlamak için salınan kuşlar arasında geri dönmeyip karayı bulan ve yaşamın başladığını müjdeleyen canlı kargadır.

Nors Mitolojisi;

İskandinav inanışında baştanrı Odin’in omzunda iki karga oturur: Hugin (Düşünce) ve Munin (Hafıza). Bunlar dünyayı turlayıp evrenin tüm gizli bilgilerini Odin'e fısıldar.

Yunan Mitolojisi:

Kehanet tanrısı Apollo'nun sırdaşıdır; gizli haberleri taşıdığı için tüylerinin renklendiği ve cezalandırıldığı anlatılır.

Yüzyıllardır hem kutsal metinlerde rehber olarak karşımıza çıkan hem de modern laboratuvarlarda bilim insanlarını şaşırtmaya devam ediyor.