Ayy Gamze'cim, bu soru çok zorlayıcı ama bence kesinlikle Magnus Carlsen! 👑 Onun stratejileri, oyun zekası gerçekten akıl almaz. Hani Messi topa ne yapıyorsa, o da taşlara onu yapıyor diyebilirim. Kesinlikle satrancın GOAT'ı o bence, rakip tanımıyor ki çocuk! 🤩♟️
ben tali seviyorum lakin listedekiler arasında fischer dedim. carlsen'in oyun tarzını da beğenmiyorum. hiç yenilik ya da özgünlük yok ve sıfır riskle oynuyor
Amaç kazanmak iken neden riske atsın ki? Ayrıca Tal'in bazı fedaları saçmalıktan ibarteken magnus'un feda yaptığı her oyunu kazandığını görüyoruz (Tal'ı severim orası ayrı mesele)
ama tal'in en saçma bulduğun fedası bile rakibin üzerinde ciddi bir psikolojik baskı yaratıyordur diye düşünüyorum. fakat carlsen sadece bir bilgisayar gibi oynuyor. yazdığınıuz listedeki her isim satranca bir şeyler kattı; yeni taktikler ya da stratejiler gibi. carlsende o da yok. belki bana öyle geliyordur ama satranç kitaplarını ezberlemiş gibi duruyor
Satranç kitaplarını ezberlemiş olması goat olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Hem makineler hem de yapay zeka o kadar gelişmiş durumda ki artık top20'de olan oyuncuların hemen hemen her biri tüm varyantları neredeyse ezbere oynayabiliyor. Mesela yarın öbür gün yağız kaan, nodirbek, oro ya da adını bile bilmediğimiz bir oyuncu yükselişe geçip 8 kez klasik Dünya şampiyonu olsa, o zaman da nasıl olsa sadece teknolojik imkanları elverişli kullandı deyip o kişiyi de Tal'in arkasına mı yazacağız?
Ayrıca magnus sadece satrancın mozart'ı olarak değil tarihin en zeki insanlarından biri olarakta görülüyor ki 10 kişiye karşı körleme oynayarak hepsini yenmesi de hem ne kadar iyi olduğunu hem de ezbere dayalı, sıradan bir oyuncu olmadığını doğruluyor (üstelik bunu chess960'ta yaptı).
çok mantıklı bir argüman oldu bu geleceğe dair çünkü magnustan sonra gelecek kişi muhtemelen daha da standart bir oyun tarzına bürünecek. buna verebilecek bir cevabım yok haklısın ama şunu söyleyebilirim fischer'ın ya da talin oyunları çok öğretici, keyifli yaratıcı, bu kişiler gerçekten eşsiz. carlsen çok iyi bir makine ama heyecansız ve tatsız diyebilirim en azından
sen bayağı bu konuların içerisindesin ve gönül vermişsin belli. böyle detay bilgiler bazı satranç oyuncularında var 10-20 kişiye karşı eş zamanlı mücadele etme tarzında fakat bunları kıyaslayacak düzeyde bilmiyorum. ben vasat bir oyuncuyum ve profesyonelleri izlemekten keyif alıyorum sadece. senin var mı böyle bir kariyer planın ya da bu konunun üzerinde derinleşmeye dair düşüncelerin?
Bana göre en iyisi zaten carlsen'dir. Oyun tarzına gelecek olursak ben de fischer, Tal gibi oyuncuları seyretmekten büyük keyif alıyorum fakat carlsen'in öyle maçları var ki o saydığın isimleri hiç aratmıyor. Mesela 2016 yılında karjakin'le olan maçını ve Rapoort'a karşı vezir fedalı oyununu izlemeni tavsiye ederim.
Diğer oyuncular da körleme oynayabiliyor ancak bunu chess960'ta üstelik 10 kişiye karşı yapabilen tek kişi Carlsen oldu. Satranç kariyer planlarımın arasında pek yer tutmuyor ama zaman ne gösterir bilinmez. Sen nelerle uğraşıyorsun?
vay be 2016 yılında carlsen çocuktur diye düşünüyordum ben, şampiyon olmadan önceki halini hiç bilmiyordum. şimdi bakayım o oynuna, ben bazen evde güzel oyunları simüle edip kendi kendime başka ne olabilirdi ya da şu hamleyle ne olurdu gibi bir oyun çeviriyorum:)
bu konudaki bilgilerin çok güvenilir geldi carlseni bundan sonra daha tarafsız izleyeceğim. ben hep ona karşı nepoyu ya da nakamurayı tutuyordum ben işe gidip geliyorum çoğunlukla onun haricinde satrançtan tavlaya playstationdan pokere kadar her türden oyun oynuyorum fırsat buldukça. sen neler yapıyorsun peki
Magnus ilk şampiyonluğunu 2014'te aldı zaten, benim çok farklı bir hedefim var fakat onun dışında çizim yapmaktan, satranç oynamaktan hatta bazen iplikle bir şeyler örmekten çok keyif alırım.
ben gençken satranca aşırı düşkündüm lakin uykularımı bölmeye başlayınca bana zarar vereceğini düşünüp biraz ara verdim. şimdi sadece kolay rakiplerle oynuyorum. çizim ve iplik aktivitelerini çok sevdim. şu an çok farklı bir konumdayım fakat benim de asıl mesleğim tasarımcılık. neler çiziyorsun peki
Adam satranç oynuyor diye hapse girdi farkında mısın bilmiyorum. O üç yılda da botları domine etmedi herhalde, soğuk savaş dönemindeki koskoca Sovyetleri devirdi. Listeye baksan 12-13 tane Rusun en üstündeki Amerikalı James Fischerı görüyorsun. Botvinnik Sovyet Satranç okulunu kurdu ve o okuldan Karpov Kasparov Kramnik gibi isimler çıktı. Sence Rusları yenmesi Ruslara bu kadar üstünlük sağlaması üç yılla beş yılla ölçülecek bir başarı mı olayı yorumlamayı öğrenin biraz. Hapse girmiş adama niye satranç oynamıyor diyorsun. Siyasetten de mi anladığın yok? Soğuk savaş denilen şeyin farkında değil misin?
Öncelikle sakin olmanı tavsiye ederim. Ben hapse girdiği için fischer'ı suçlamıyorum ya da kötü olduğunu söylemiyorum ki bu adam dünyanın en iyi satranç oyuncularından biri olmakla kalmayıp aynı zamanda tarihin en zeki insanlarından biri olarak kayda geçiyor (yaklaşık 190 IQ ile). Oyun tarzını ve maçlarını izlemekten ekstra keyif aldığım bir oyuncu olduğunu da belirtmek isterim fakat ne ona duyulan hayranlık ne de yaşamış olduğu zorluklar günün sonundaki skoru değiştirmeyi başaramıyor, sonucu değiştirmiyor. İnsanlar genellikle Magnus'un tarihin en iyi oyuncusu olduğunu savunuyorlar ama mesela Magnus 2. Dünya şampiyonluğunu aldıktan sonra amansız bir kaza sonucu hayatını kaybetmiş olsaydı bizler onun için de çok yetenekliydi, inanılmaz bir dehaydı gibi övgü dolu sözler kullansakta Kasparov'un önüne koyamayacaktık. Yetenek ve seyir zevkini skorların önünde konumlandıramazsın ya da bunun bir sınırı olur, her ikisini de dengede götüren adamlar kendi alanında tarihin en iyisi olmaya hak kazanırlar zaten. Birisi 5 kez klasik, tüm metodlarda ise 20 defa dünya şampiyonu olacak, 2881puanla tarihin en yüksek elo reytingine ulaşıp günümüze kadar kimsenin o seviyeye ulaşmasına izin vermeyecek, saltanatını 10 yıldan daha uzun süre korumayı başarıp şu yaşında baba olduktan sonra bile üst düzeyde oynamaya devam edecek ve birileri çıkıp bunların yarısını bile yapamamış, yapmaya imkânları elvermemiş olan Boby Fischer'ı tarihin en iyisi olarak lanse edecek öyle mi? Çizgi film izlemeye devam edebilirsin 🍿🐠🎥🍿
Evet Norveçli proje çocuğu babanmış gibi sevmeye devam edebilirsin. Çöplükten birşeyler toplayacak kadar fakir bir ailede büyümüş ve soğuk savaş gibi önemli bir dönemde Sovyetleri tek başına hain devletine rağmen yenen ve ikinciyle arasına 150-200 elo koyabilen bir adamla Norveçli havuzlu villada büyümüş proje çocuğu kıyaslıyorsun bana. Günün sonunda kimse dünyada en iyi satranç oynayan kişi kimdi diye sormuyor. Asıl önemli olan şeylerin farkında değilsin. Birde bu yaşta baba oldu dediğin adam gerdek gecesinde gece üçte chesscom hesabı aktifti sen bu bilgileri bilmiyorsun sanırım. Bu yaşında baba olması bir marifet gibi söylüyorsun birde. Fischerın babası yoktu ne anlatıyorsun sen babasız büyüdü Fischer. Neyin kıyasını yapıyorsun bana? Sence bu dünyada önemli olan şeyler kimin en iyi satranç oynadığı falan mı? Böyle şeyleri dönemsel ölçeceksin yoksa ben de biliyorum 12 yaşındaki Hintli proje çocuk getirsek Fischerı yener. Mesele o değil ki.
Aslında bu son mesajın, ilk yazdığın yorumla neden çeliştiğini gösteriyor.
İlk başta konu dominasyondu. Ben de dominasyon süresinin kısa olduğunu söyledim. Buna cevap vermek yerine tartışmayı sürekli farklı alanlara çekiyorsun. Fischer'in fakir büyümesi, babasız olması, Soğuk Savaş, Magnus'un "proje çocuğu" olduğu iddiası, havuzlu villada büyümesi, gerdek gecesi chess. com'a girmesi... Bunların hepsini peş peşe sıralayıp karşı tarafın argümanını zayıflatmaya çalışıyorsun. Fakat bunların hiçbiri satranç tahtasında elde edilen başarıları değiştirmiyor.
Sen farkında olmadan şu mantığı kuruyorsun: "Ben Magnus'un başarılarını çürütemiyorum, o hâlde başarıların kaynağını itibarsızlaştırayım." Kusura bakma ama bu objektif bir değerlendirme değil.
Bir insana "proje çocuğu" demek de çok kolay. Günümüzde gerçekten büyük başarı elde etmiş ve sevmediğiniz herkese mutlaka bir etiket yapıştırma alışkanlığı oturmuş. Birine proje dersin, torpilli dersin, sistem şişirdi dersin... Ama bunların hiçbiri o kişinin yıllarca dünyanın en güçlü oyuncularını yenerek kazandığı unvanları silmiyor.
Magnus'un maçlarını gerçekten izlemeni tavsiye ederim. Özellikle oyun sonlarını ve neredeyse eşit görünen pozisyonlardan rakiplerini saatler içinde boğarak kazandığı partileri. Orada torpil değil, satranç var. O hamleleri onun yerine kimse yapmadı.
Fischer'in Sovyetlere karşı kazandığı zafer elbette satranç tarihinin en büyük hikâyelerinden biridir. Buna zaten itiraz etmedim. Ama biz burada tarihî semboller yarışması yapmıyoruz. "Tarihin en büyük satranç oyuncusu kim?" sorusunu tartışıyoruz. Böyle bir tartışmada hayat hikâyesi, mağduriyet veya siyasî atmosfer elbette konuşulabilir ama kariyerin önüne geçirilemez.
Sonuçta satrançta başarıyı ölçen şey bellidir. Dünya şampiyonlukları, zirvede kalınan süre, Elo, istikrar, rakip kalitesi ve ortaya konan performans. Eğer bunlar ikinci plana atılıp yerine "kim daha zor şartlarda büyüdü" konuşulacaksa, o zaman artık satrancı değil biyografi tartışıyoruz demektir.
Fischer'e duyduğum saygıda en ufak bir eksilme yok fakat Magnus'un kariyerini "proje çocuğu" gibi söylemlerle gölgelemeye çalışmak da bana göre sağlıklı bir argüman değil. Tahtada kazanılan başarıların kredisi, kişinin çocukluğuna ya da yetiştiği eve göre değil, yaptığı hamlelere göre verilir.
Kusura bakma okumayacam. İlk başta konu dominasyondu demişsin daha meseleyi anlamamışsın. Soğuk savaş döneminde Ruslara karşı dominasyonu önemliydi bu random bir dominasyon değil. Sadece bunu açıklayayım kalanını okumadım bile bunaldım çünkü bu ne dır dır dır yapay zeka gibi.
bana gerçek bir argüman sunabilecek zeka seviyesine ulaşırsan ki mümkün değil çünkü buna doğuştan sahip olman gerekir. Ah sanırım hikaye burada bitti ya aşkımın mucizevi çocuğuu (lütfen potansiyelinin yetmediği insanlarla tartışmaya kalkma, kalkacaksan da fanatikliğini o çöp argümanlarından uzak tutmayı dene)