Osmanlı ve Türkler?

Osmanlı’yı bugünkü milliyetçilik anlayışıyla değerlendirmek biraz yanıltıcı oluyor. O dönem devletler “millet devleti” değil hanedan ve imparatorluk mantığıyla yönetiliyordu. Devşirme sistemi de bunun bir parçasıydı. Evet, devşirmeler önemli görevlere geldi ama bu “Türk düşmanlığı” anlamına gelmez. Osmanlı’nın askerî ve sosyal temelini yine büyük ölçüde Anadolu Türkleri oluşturuyordu. Devletin dili de zamanla Türkçe oldu. Beyliklerle savaş meselesi de Türk düşmanlığından çok merkezi otorite kurma çabasıydı. O dönemde herkes birbirine karşı güç mücadelesi veriyordu. Çandarlı Halil Paşa olayı da tamamen güç ve siyaset meselesi. Fatih merkezi yapıyı güçlendirmek istediği için eski aristokrat ailelerin etkisini kırdı. Osmanlı’yı sevmeyebilirsin ama “Türklerle hiç bağı olmayan bir yapıydı” demek de tarihî olarak çok doğru olmaz.

"Türkleri bilerek istemediler" demek de biraz iddialı bir yorum olur. Çünkü devletin dili Türkçeydi, halkın büyük kısmı Anadolu Türklerinden oluşuyordu ve ordunun önemli bir kısmı da Türklerden meydana geliyordu.
Bence mesele etnik sevgi veya nefret değil, Osmanlı'nın merkezi otoriteyi korumak için izlediği siyasetleri doğru anlamaktır.

Osmanlı, Türkleri Yeniçeri'ye almazken onları tamamen dışlamış da değildi. Anadolu'daki Türkler tımarlı sipahi olarak ordunun en önemli unsurlarından biriydi ve devletin vergi, üretim ve askerî gücünün temelini oluşturuyordu. Osmanlı çok uluslu bir imparatorluk haliyle denge stratejisi kurmayada çalışılmış olabilir. Bu türk düşmanlığı demek doğru değil.