İncil gerçekten değiştirildi mi?

İncil’in değiştirildiği meselesi aslında sadece dini bir inanç değil, aynı zamanda tarih boyunca oluşmuş kültürel bir karmaşanın yansıması. Müslümanlar için bu konu net; orijinal hali ilahi, ama sonradan insanlar kendi elleriyle oynadı. Hristiyan dünyasında ise bu iddia reddedilir, çünkü onlar için mevcut metinler kutsaldır. Ama işin insani yanına gelirsek, her çağın kendi çıkarına göre bir şeyleri yorumlama ve şekillendirme eğilimi vardır. Güç kimdeyse kalemi o tutar, tarihi o yazar, kutsalı bile o şekillendirir. Gerçek değişmiş midir, yoksa insanların algısı mı değişmiştir? Belki de her iki taraf kendi doğrusuna sıkı sıkıya sarılmıştır. Ama ortada olan şu: İnançla tarih her zaman aynı dili konuşmaz ve hakikat çoğu zaman o dillerin arasında kaybolur.

“İncil gerçekten değiştirildi mi?” sorusu yüzyıllardır soruluyor ve cevabı, bakış açısına göre şekilleniyor. Bu sorunun içinde hem tarih hem inanç hem de ideolojik bir mücadele var. Bazıları “evet, değiştirildi” derken, bazıları “hayır, özüne sadık kalındı” diyor. Peki işin aslı ne?

Öncelikle şunu bilmek gerekir: Bugün “İncil” dediğimiz metin aslında tek bir kitap değil. Dört ana İncil var: Matta, Markos, Luka ve Yuhanna. Bunlar “Kanonik İnciller” olarak kabul edilir ve Hristiyan dünyasında resmi metinlerdir. Ama bunların dışında yüzlerce apokrif (dışlanan) metin de var. Barnabas İncili, Tomas İncili, Yahuda İncili gibi. Bu metinlerin bazıları ilk yüzyıllarda yazılmış ama kilise otoriteleri tarafından sapkın veya uydurma sayılıp reddedilmiş. Bu noktada şu soru ortaya çıkıyor: Eğer bir metin, politik ya da teolojik gerekçelerle dışlanmışsa, acaba asıl anlatı da zamanla şekillendirilmiş olabilir mi?

Tarihi belgeler, İncil metinlerinin zaman içinde kopyalanırken kimi eklemelere ve çıkarmalara uğradığını gösteriyor. Özellikle Yeni Ahit’in ilk el yazmaları ile sonraki kopyaları arasında bazı farklılıklar mevcut. Mesela Markos İncili'nin orijinalinde yer almayan bazı ayetlerin daha sonraki dönemlerde eklendiği tespit edilmiş. Bu farklılıkları karşılaştırmalı olarak inceleyen bilim insanları var; en çok adı geçenlerden biri Bart D. Ehrman’dır. Kendisi Hristiyan bir ilahiyatçıydı ama bu metin farklılıklarını araştırdıktan sonra inancını sorgulamaya başladı. “Misquoting Jesus” (İsa’yı Yanlış Alıntılamak) adlı kitabında bu değişiklikleri detaylı bir şekilde anlatıyor.

Ayrıca Konsil süreçleri de önemli. Özellikle MS 325 yılında yapılan İznik Konsili’nde hangi metinlerin kutsal sayılacağına karar verildi. O dönemde yüzlerce farklı İncil metni dolaşıyordu ama bunların çok azı “resmi” kabul edildi. Yani metin seçimi bile başlı başına bir müdahale. Bu kararları verenler de sıradan halk değildi, dönemin dinî ve politik elitleriydi. Hâliyle bu da metinlerin ilahi değil, insan eliyle şekillenmiş olduğu fikrini güçlendiriyor.

Kuran’da da İncil’in tahrif edildiğine dair ifadeler var. Bu da İslam’ın bakış açısıyla “değiştirildi” fikrini destekliyor. Ama bir Hristiyan’a göre bu bir “bozulma” değil, zaman içinde oluşan doğal bir aktarım süreci olabilir.

İlk okuduğum İncil ayeti şuydu, Bugünün derdi bugüne yeter , öyleyse yarını düşünme.
İkinci ayet , Arayan aramayı bırakmasın , bulacak, bulunca lanet olacak (ruhun karanlık gecesi), sonra da her şeye hükmedecek.