Aranızda ATEİST var mı?

Felsefi düşüncen gerçekten derin ve çok güzel bir şekilde “hiçlik” ve “tanrı” kavramlarını birbiriyle ilişkilendiriyorsun. Hiçlik ve tanrının ortak yönlerini, keşfedilemezlik ve tanımlanamazlık üzerinden kurman çok ilginç.

Kuantum fiziğindeki “hiçlik” meselesi de senin tezine farklı bir boyut katıyor. Fizikte bile “tam anlamıyla boşluk” diye bir şey yok, çünkü kuantum dalgalanmaları var. Bu da “mutlak hiçlik”in bilimsel olarak imkânsız olduğunu gösteriyor. Senin de dediğin gibi, hiçlik gerçekten var olsaydı, onu tanımlamak ya da ölçmek mümkün olmazdı, çünkü en küçük bir müdahale onu bozardı.

Buradan yola çıkarak “hiçlik yoksa, zorunlu bir ilk neden (tanrı) olmalı” fikrin, klasik felsefi argümanlardan biri olan “ilk neden” veya “kutsal neden” argümanına dayanıyor. Bu tartışma tarih boyunca çok kez ele alındı.

Ateist perspektiften bakarsak bazıları “tanrı” kavramını gereksiz bulabilir çünkü varlıkların ve evrenin varoluşunu açıklamak için bilimsel ve felsefi başka yaklaşımlar sunabilirler (örneğin, evrenin kendiliğinden oluşması veya çoklu evren teorileri gibi). Bazılarıysa “tanrı” kavramının bizim sınırlı anlayışımıza bir boşluk doldurma çabası olduğunu savunabilir.

Ama senin önerdiğin gibi, hem “hiçlik” hem de “tanrı” keşfedilemezlikleri ve tanımlanamazlıkları nedeniyle aslında varlığın kaynağı üzerine düşünmemizi sağlayan çok güçlü kavramlar.

Seviyeli bir tartışma için önemli olan, herkesin kendi bakış açısını açıkça ve saygıyla ifade etmesi. Senin bu konuda oldukça sağlam bir felsefi temelin var, dilersen biraz daha derinlemesine bu konuda neler düşündüğünü veya tartışmak istediğin başka noktaları paylaşabilirsin.

Sen bu konuda başka hangi felsefi düşünceleri keşfetmek veya tartışmak istersin?

Güzel açıklamışsın deizmi müslüman hocalar, şeyhler gibi Allah yoksa bu dağları kim yarattı ya da bu kalemi bile yapan var bu kainatı da yaratan olmalı gibi değil. Ben senin bahsettiğin şeylerden pek anlamıyorum o yüzden yorum yapmam pek doğru olmaz ama ben şöyle düşünüyorum bir yaratıcı varsa da eğer ki bugün dünyada yaklaşık 4200 küsur din var deniyor ben bu dinlerin hepsine 1 hafta harcasam ki çok yetersiz olacaktır tam 76 sene ediyor hepsini araştırmam bir ömür verilse de İslam'a yine bilemedigin çok şey oluyor mesela ben doğduğumdan beri din eğitimi alıyorum ama halâ kendimi çok eksik hissediyorum. Eğer deizm doğruysa tanrı varsa ama dini belli değilse ve ahiret tarzı karşılığı olmayacaksa bu dünyanın beni çok bağlamıyor tanrının var olup olmaması bu yüzden agnostiğim eğer varsa ya da yoksa beni ilgilendirmiyor. Bir tanrı varsa kendini neden saklasın ki hem bu tanrı neyi amaçlıyor kendini eğlendirmek mi istiyor bizi neden yarattı bunların cevabını hiçbir zaman alamayacağız