Bir sanatçı nasıl ölümsüzleşir?

Selamlar :))

Soruyu birçok yönden düşündüm ve aklıma sanatçıların neden bu kadar meşakkatli yollardan geçtiği de dahil sayısız durum geldi... Rönesans Dönemi, bilimin, halk tarafından pragmatizm yönüyle değerlendirilip sanattan daha çok önem görmesi, ki bilim de insan için midir yoksa 'bilim' için midir sorusu barındırıyor kendi içinde tıpkı sanat gibi ama biz insanlar grip dahi olsak hemen tedavi yolları araştırıp depresyona gelince 'geçer' modda takıldığımızdan ruha ne derece önem verdiğimiz ortada (!) İyi bir eğitim alan birinin sanata yönelmesini yanlış bulan dünyanın sıradanlığına ve kendi sıradanlığına yenik düşen kafaların varlığı gibi, hâkimlik mesleği yapan bir yakınımın oldukça umut vaat eden 8 yaşındaki oğlu üzerinden sanatı 'gereksiz' olarak değerlendirmesi gibi (evet, okumakla her şey olunmuyor), sanatçıların çoğunlukla karşıt görüşlerde olduklarından baskılanmaları gibi...

Bence yazdığım bu durumlar toplumun ne yazık ki her döneminde içinde var olan sığ, yüzeysel, tutkulu olmayan ve bizi ilgilendiren kısmıyla 'saygısız' insanları yüzünden olmuş. Evet, insanı dahi anlamak yeterince zor iken sanatçı ruhunu anlamak daha da zor olabilir, özellikle 'bu insanlar' sanatı yalnızca 'heves' olarak nitelendirebilir. Bu nedenle ölümsüz sanatçılar yaşamlarına denk gelen dönemlerde daha küçük kitlelere ulaşabilirler.

Geçenlerde oldukça beğenerek biyografik filmini izlediğim, senin de başarılı şekilde çizdiğin Elvis Presley örneği... Uğradığı yasaklar, insanların kendince üzerine etiketlemeye çalıştığı sıfatlar... Peki şimdi nasıl efsaneye dönüştü? Kendisinden sonraki nesillerde mi anlaşıldı sanatçı kişiliği, müziğinin başarısı? Yoksa güzel sesiyle 'insan ruhuna' şimdi mi dokunabildi? Elbette hayır, o dönemde de kendisini yasaklatacak kadar ses getirmişti. Belki de kendisine yasaklar koyan -özgürlüğünü, müziğin ritmiyle kendini bacaklarına teslim eden, umursamazca kendinden geçebilen ruhunu kıskanan- aradan çıkmış Gestapo kılıklı varlıkların yok olmasıyla (gitmeye her daim mahkûmlar) ölümsüz olabildi. Benzerleri, taklitleri çıksa da belli bir akımın öncüsü olması, teknolojinin ilerlemesi, şu andaki kadar bilgiye ulaşımın ve birçok şeyin daha kolay olmasına, teknolojinin durumuna rağmen kendisi gibi özgün sanatçıların çok daha az olması, eserlerinin gözardı edilemez başarısı, fiziksel bedeninin artık aramızda olmayışı bile sebep olabilir ölümsüz olmasına. Nitekim bunun örneklerini kendi ülkemizde kaybettiğimiz çeşitli sanat dallarından olan sanatçılarda da gördük. Belki yaşasa aykırı fikirleri ile toplumun genel kısmından karşılık bulamayacak fakat öldüğü için, değerlenen saygı gören isimler olabilecek sanatçılar da var. Geçen gün üniversite müfredatinda yer alan Ataol Behramoglu'nun yaşadığı durumdan yola çıkarak bu düşüncem kendi içimde daha da güçlendi. Elvis, ister istemez birçok bünyenin hoşuna gidecek bir tarza sahipti.

Burada şöyle bir pencere açılıyor; kabul etmesi daha kolay diye mi Picasso, ressam dendiğinde ilk akla isim? Daha iyi anlayabildiğimiz için mi? Neden Picasso bu kadar bilinirken Goya ve eserleri belli bir azınlık tarafından biliniyor? Buradaki örneğim Picasso 'nasıl bu kadar ünlü' değil, 'neden' herkes tarafından biliniyor? Picasso'nun rekorlar kitabına girmiş üetkenliği mi bunun sebebi?

Bir sanatçının ölümsüzleşmesi biraz da sonraki gelen neslin, ruhuna hitap etmesi ve benimsenmesine zeminin olması gerekiyor. Sanatçının ölmenden önce de dramatik bir hikayesi varsa da tadından yenmiyor. ( insanlar sanatçıya o da bizim gibi insandı ve çok acılar çekti diyerek kendi ile bütünlendiğinde daha çok benimsiyor ) Maalesef işi daha sanatsal boyuta taşımak isterdim ama değil insanların beğenisine kalıyor iş ve tanıtılmasına. Bu sayede duymadığımız milyonlarca sanatçı olduğunu düşünüyorum.

Ölümsüz eserleriyle