"Ney çalmak" ve "Ney üflemek"... Siz hangisini tercih ediyorsunuz? Neden?

Siz gıcıklığına ney çalmak diyebilirsiniz. Bu kimsenin umrunda olmaz, sadece kendi kendinize bir şeylerin mücadelesini vermiş olursunuz. Ancak, yüzyıllar öncesinden meşk usulüyle ustadan çırağa aktarılan bu değer, ne kibir kaynaklıdır ne de bir şeylere formül yaratma çabasından doğmuştur. Aksine, derin düşüncelerden ve ince hassasiyetlerden kaynaklı bir öğretidir bu. Kemanın neden sürtülmediği ya da yaylanmadığı, davulun neden vurulmadığı bu histen dolayıdır ki, zaten yukarıda açıklamıştım.

Neyi direkt olarak ilahi bir ses kaynağı, ilahi bir enstrüman olarak açıklamaya çalışıyorsunuz da ondan. Ney dediğiniz şey nihayetinde ses çıkaran bir kamış, bir borudur. Benim nazarımda bir enstrümandan başka hiçbir şey de değildir. Tasavvuf müziğinde nasıl başrollerdeyse yarın bir pop parçasında da, jazz veya rock parçasında da gayet güzel çalınabilir.

Neyi ilahi bir enstrüman olarak açıklamaya çalıştığımı nereden çıkardınız anlamadım. Sadece büyüklerimiz, üstadlarımız ve bizler tarafından neye yüklenen manevi bazı değer ve anlamlar vardır, ve bunlar bizim için neyi özel kılar. Ayrıca son yazdıklarınızın hiçbirinin aksini iddia ettiğimiz de yok. Örneğin jazz ve blues türlerinde neyi çok güzel kullanan hocalarımız, arkadaşlarımız var. Benim de yeri geldiğinde konçertolara vb batının eserlerine eşlik etmişliğim vardır.

Çok hareketli bir heavy metal parçasında ney çalan biri yine ney üflediğini mi iddia edecektir peki?

Ney de tavır dediğimiz bir durum vardır. Klasik tavır, İstanbul tavrı, Konya tavrı, Iran tavrı, Arap tavrı, modern tavır vs... Klasik, İstanbul ve Konya tavrı dışında üfleyenler kendilerini "neyzen" diye nitelendirmezler bile. Icra ettikleri de onlar için ney değildir. Teknikleri ve üslupları çok farklıdır. Melez bir performans çıkar ortaya. Bu kişiler, kendilerini neyzen olarak değerlendirmedikleri için zaten ney üfleyip çalmaları arasında bir seçim yapmak doğru olmaz. Biz, nadir de olsa Batı müziği eserlerini icra ederken neyin ney olduğunu hissettirerek icra ederiz. Zaten bu işten anlayan birisi hemen farkedecektir. Kimliğini, koca bir flarmoni orkestrası içinde eritmeyiz. Bu durumda ney icracısı, neyzendir ve ney üfler. Ancak, ney arada kaybolup gider; bizim müzikal kalitemizi ve değerimizi yansıtmazsa durum değişir. Jazz ve blues Doğu müziğine yakın türler olduğu için neyi sıkça görmek mümkün. Ancak heavy metalde göreceğimizi pek düşünmüyorum. Fakat bu bir şeyi değiştirmez.

Eğer bahsettiğimiz kriterlerde bir icra gerçekleşiyorsa nitelendirmemiz doğrudur. Değilse, zaten değerlendirmeye gerek duymayız