Nadanı terk etmedin, yaranı arzularsın ne demek?

Edebiyat, şiir seviyoruz galiba :) Nadanı terk etmeden yaranı arzularsın ne demek demişsin kısaca bunun bir beyit olduğunu söyleyebilirim. Bu beyit, Niyazi Mısri’nin Arzularsın şiirinde yer alıyor.

Bu beyitte nadan kelimesiyle cahil insanlar, yar kelimesi ile gerçek dostları anlatıyor. Yani Cahil insanlardan kurtulmadan gerçek dostları bulamazsın anlamı var. Tabii şunu da atlamamak lazım. Buradaki yar kelimesi sadece arkadaşlık ve aşk ilişkisi değil Allah’ı da temsil ederek manevi olgunluğu da vurguluyor.

Selamlar, bundan aşağı yukarı 10 yıl önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Malatya mitingi ile popüler olan bir söz.

Buradaki "nadan" kelimesi cahillik, bilgisizlik anlamına geliyor. "Yaranı" kelimesi ise aynı amaç, aynı şeyler için toplanmış bir grup, bir topluluk anlamında.

Sufi- tasavvuf edebiyatı şairi Niyazi Mısri’ye ait olan bu dizeler “Arzularsın” şiirinde yer alıyor.

“Nâdânı terk etmeden, yârânı arzularsın. Hayvanı sen geçmeden insanı arzularsın”

Bu dizelerde cahil insanlardan vazgeçmeden dostların bulunamayacağı anlatılıyor.

Arzularsın şiirinin tam hali şu şekilde:

nâdanı terk etmedin yârânı arzularsın,
hayvânı sen geçmedin insânı arzularsın.

“men arefe nefsehû fakad arefe rabbehû”
nefsini sen bilmedin subhânı arzularsın.

sen bu evin kapusın henüz bulup açmadın,
içindeki kenz-i bî-pâyânı arzularsın.

taşra üfürmek ile yalunlanır mı ocak,
yönün hakk’a dönmedin ihsânı arzularsın.

dağlar gibi kuşatmış benlik günâhı seni,
günâhın bilmeden gufrânı arzularsın.

cevizin yeşil kabını yemekle dad bulunmaz,
zâhir ile ey fakîh kur’ânı arzularsın.

şarâbı sen içmedin sarhoş u mest olmadın,
nice hakk emrine fermânı arzularsın.

gurbetliğe düşmedin mihnete sataşmadın,
kebab olup pişmedin büryânı arzularsın.

yabandasın evin yok bir yanmış ocağın yok.
ıssız dağın başında mihmânı arzularsın.

ben bağı ile bostanı gezdim hıyâr bulmadım,
sen söğüt ağacından rummânı arzularsın.

başsız kabak gibi bir tekerleme söz ile
yunusleyin niyâzi irfânı arzularsın.

Nâdanı terk etmedin yârânı arzularsın,
Hayvânı sen geçmedin insânı arzularsın.
Nefsini sen bilmedin Subhânı arzularsın.
Sen bu evin kapusın henüz bulup açmadın,
İçindeki kenz-i bî-pâyânı arzularsın.
Taşra üfürmek ile yalunlanır mı ocak,
Yönün Hakk’a dönmedin ihsânı arzularsın.
Dağlar gibi kuşatmış benlik günâhı seni,
Günâhın bilmeden gufrânı arzularsın.
Cevizin yeşil kabını yemekle dad bulunmaz,
Zâhir ile ey fakîh Kur’ânı arzularsın.
Şarâbı sen içmedin sarhoş u mest olmadın,
Nice Hakk emrine fermânı arzularsın.
Gurbetliğe düşmedin mihnete sataşmadın,
Kebab olup pişmedin büryânı arzularsın.
Yabandasın evin yok bir yanmış ocağın yok.
Issız dağın başında mihmânı arzularsın.
Ben bağı ile bostanı gezdim hıyâr bulmadım,
Sen söğüt ağacından rummânı arzularsın.
Başsız kabak gibi bir tekerleme söz ile
Yunusleyin Niyâzi irfânı arzularsın.

Nâdan: Bilgisiz, cahil kişi
Yârân : Muhabbet arkadaşları, gönül dostları

Cahilliğinden bi habersin, fakat gönül ehline dost olmak istersin diyor..

Yani şu yukarıda ki satırları tek tek idrak etmiş, hissetmiş ve yaşamış olsak, inanıyorum ki her şeyin üstünde olan hiçlik makamına merhaba deriz.
Derin bir ah..