Türk Tarihinden İzler Taşıyan ve Tarih Meraklısı Her Türk'ün Okumasını Tavsiye Ettiğim 10 Kitap

Kitap okumak kimi zaman merak duygusuna, kimi zaman ise estetiksel ihtiyaçlara dayanır. Okudukça okuyası gelir insanın. Burada sizlere tavsiye edeceğim kitaplar Türk yazarlara aittir. Bu kitaplar tarih içeriklidir ve geçmişten bilgiler verir.

1- Nutuk

Osmanlı Devleti'nin parçalanmaya başlamasıyla bir dönüm noktası olan Kurtuluş Savaşı'nı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ve inkılapları anlatan bir kitaptır.

Yazarı, bizzat o dönem içinde etkin bir rol oynayan Mustafa Kemal Atatürk'tür. Kendisinin Samsun'a çıkışından itibaren başlayıp gençliğe hitabe ile sonlanan ve eski alfabe ile yazılan öğretici niteliğinde bir eserdir. Nutuk yazarı Mustafa Kemal Atatürk, bizzat görüp yaşadıklarını kaleme aldığı için birinci elden kaynak olarak geçer. Genelde kolordu komutanlarına, asker arkadaşlarına yazdığı mektupları ve başından geçen olayları anlatır.

2- Sodom ve Gomore

Yakup Kadri Karaosmanoğlu tarafından kaleme alınan bu eser, I. Dünya Savaşı yıllarında İstanbul'daki ahlaki çöküntüyü anlatır.

Romanın göz bebeği Sami Bey ailesi üzerinedir. Sami Bey ailesi üyeleri Türk insanı gibi değil, İngiliz ve Fransız insanı gibi yaşar ve onlara özenir. Hatta Sami Bey ailesinden olan ve güzelliğiyle tasvir edilen Leyla, okumuş, kolejli ve kendisini İngiliz erkeklerine hayran bırakmak isteyen bir kadındır. Romanda İngiliz askerlerinden de bahsedilmekte. Asıl konu bu elit olarak nitelendirilen kesimin Türk kültüründen uzaklaşıp yabancılara özenmesi yönündedir.

3- Şu Çılgın Türkler

Kurtuluş Savaşı yıllarını kurmaca metinlerle belgelere dayandırılarak anlatılan, Turgut Özakman tarafından kaleme alınan bir romandır.

1921-1922 yılını anlatan bu kitap, ağırlıklı olarak Büyük Taarruz'u ele almakta. Eskişehir-Kütahya muharebeleri, meclis tartışmaları ve Sakarya Meydan Muharebesi'ni ele alır. Kitap her ne kadar roman niteliğinde yazılsa da gerçeklikten hiç sapmamıştır. Okuyanların gözlerini doldurabilecek ve o dönemlerin kıymetini az da olsa anlamamızı sağlayacak bir eserdir.

4- Yaban

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun tıpkı ''Sodom ve Gomore'' adlı kitabında olduğu gibi I. Dünya Savaşı'nı anlattığı bir romandır.

Kitabın ismi baş karakterlerden olan Ahmet Celal ile gelmektedir. Ahmet Celal, subay olarak katıldığı I. Dünya Savaşı'nda yaralanıp kolunu kaybetmesi üzerine hayattan bıkmış ve hayatının bir önemi kalmadığını düşünmüştür. İngilizlerin İstanbul'u işgal etmesi sebebiyle Eskişehir'e giden ve burada da ''yabancı'' muamele görmesi sebebiyle romanın ismi ''Yaban''dır. Yine Yunanlıların Sakarya'ya girip halkı öldürmesini de anlatan duygusal ve öğretici bir romandır.

5- Türk Millî Kültürü

Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu'nun kaleme aldığı bir eserdir. Selçuklu Devleti öncesini anlatır. Yani Eski Türklere merakı olanlar için oldukça ideal bir kitaptır.

Eski Türklerdeki kültürü ve medeniyeti en iyi anlatan kitaplardandır. Asya Hun Devleti'nden Bulgar Devletlerine kadarki Türk devletlerini, bozkır kültürünü; sosyal yapı, hükümdarlık ve kut anlayışı, teşkilat, din, iktisadi hayat ve düşünce ve ahlaki meseleleri belgelere dayandırarak anlatan öğretici nitelikli bir kitaptır.

6- Bozkırın Efendileri

Önemli tarihçilerimizden olan Tufan Gündüz'ün kaleme aldığı bir kitaptır. Okurken bunaltmaz, gayet akıcıdır.

Ağırlıklı olarak bozkır kültürünü ve Türkmenleri anlatır. İran'da, Irak'da, Azerbaycan'da ve Anadolu'da kurulan ve Türkmenlerin eseri olan dönemi ele alan bir kitaptır.

7- Selçuklular Tarihi ve Türk-İslâm Medeniyeti

Prof. Dr. Osman Turan'ın kaleme aldığı bir kitaptır. Bu kitap da tarihî belgelerle anlatılır ''Türk Millî Kültürü'' adlı kitaptaki gibi içeriği biraz ağırdır.

İslam öncesi Türk devletlerinden sonra İslam ile tanışan Türklerin kültürlerini ve yapıtlarını ele alan öğretici niteliğinde bir eserdir. Türk-İslam çerçevesi içerisinde gelişen Türk kültürünü ve Selçuklu tarihini merak edenlere tavsiye edilir.

8- Osmanlı İmparatorluğu Klâsik Çağ (1300-1600)

Türkiye'nin en tanınmış tarihçilerinden Halil İnancık'ın Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve yükselme devrini ele aldığı bir kitaptır.

Osman Gazi'den Kanuni Sultan Süleyman'a kadarki dönemi belgelerle anlatan bu kitap, Osmanlı Devleti'nin saray ve savaş stratejileri hakkında önemli bilgiler verir.

9- İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı

Hemen hemen herkesçe bilinen İlber Ortaylı'nın Osmanlı Devleti'nin gerileme dönemini ele aldığı bir kitabıdır.

Osmanlı Devleti'nin gerileme döneminden sonra modernleşme faaliyetlerini ve özellikle de Tanzimat Dönemi'ni ayrıntılarıyla ele alır. Devletin iç ve dış sorunlarını; borçlar, kaybedilen topraklar ve ulaşım sorunlarını anlatan bir kitaptır.

10- A'dan Z'ye Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Dönemi

Kurtuluş Savaşı yıllarını detaylı bir şekilde ele alan kitaptır. Tam üç ciltten oluşur. Millî Mücadele dönemini çok iyi bilmek isteyenler için tavsiye ettiğim bir kitaptır.

Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu'da gerçekleşen faaliyetleri sıralamasına göre anlatan öğretici nitelikli bir eserdir. Kurtuluş Savaşı öncesi ülkenin hâli, Millî Mücadele'nin ilk yılları, 1923 Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve Atatürk dönemini ele alan bir kitaptır.

Bu kitapları okumam bana neler katacak?

Başlıkta ''tarih meraklısı'' dediysem de bana göre her Türk'ün okuması gereken kitaplar olduğunu düşünüyorum. Aynıları olmak zorunda değil; bir Türk öncelikli olarak diline, sonra da tarihini yeterli miktarda bilmelidir. Bu kitaplar sizleri temel bilgiye ulaştırır. Sodom ve Gomore, Şu Çılgın Türkler ve Yaban kitabı roman niteliğindedir ve 19. ve 20. yüzyıl hakkında kısmi bilgiler verir. Geride kalanlar ise öğretici niteliktedir ve ilk dört kitap hariç hepsi tarih sıralamasına göre yazılmıştır.

Bu kitapları okursanız İslam öncesinden bugüne kadarki Türk kültürü hakkında önemli bilgiler edinirsiniz. Asya Hun Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar geçen önemli olayları; dinî, millî, siyasi ve ekonomi kısacası zihniyet yapıları hakkında önemli bilgiler edinmiş olursunuz. Bir Türk vatandaşının en azından bu kadar tarihî bilgisinin olması gerektiği yönündeyim.