"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Yıllardan 1966, aylardan Haziran. Bir bilimadamı olan Allen Gardner ve bir bilimkadını olan eşi Beatrix Gardner, evlerine eğitmek üzere 14 aylık bir maymun alırlar; Washoe.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Çiftimiz, Washoe'ya ilk önce dilsizlerin kullandığı el işaretlerini, yani dilsiz alfabesini öğretmeye karar verirler, tabii ki bir de Washoe'nın yanında kendi aralarında hiç konuşmamayı.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Eğer Washoe, 15 gün boyunca kendi içinden gelerek herhangi bir kelimeyi kullanırsa, o kelimeyi öğrenmiş sayılmaktadır. Bu kural baz alınarak Washoe, 22 aylıkken 34, 40 aylıkken 92 kelimeyi öğrenmiştir. İlk öğrendiği kelime ise ''more'' yani ''daha fazla''dır.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Kendini sürekli geliştiren akıllı maymun Washoe, adını bilmediği eşyalara kendine göre isimler koymaya başlar. Kelime dağarcığındaki kelimeleri kullanarak ''buzdolabı'' için ''Aç - ye - iç'' anlamına gelen bir kelime türetir örneğin.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

1970 yılına geldiklerinde, çiftimize verilen maddi destek biter ve Washoe 130 kelime öğrenmiştir. Fakat Washoe, hayvanat bahçesine hapsedilme ya da bilimsel deneylerde kullanılma riskiyle karşı karşıyadır. Bu tehlikeye karşı Gardner çifti Washoe'yu, Oklahoma Üniversite'sinde ders verdikleri yıllarda öğrencileri olan Roger ve Debbie Fouts'a teslim ederler.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Washoe, 15 maymundan oluşan bir grubun içindedir ama görür ki, diğer maymunlar, Washoe'nun kullandığı dili bilmemektedirler. Buna yönelik, Washoe, maymun arkadaşlarına şu şekilde seslenir: ''Pis maymun!''

Burada muazzam bir zekayı ve ilginçliği gösteren ise, ''pis'' kelimesinin Washoe'ya ''kirli'' anlamında öğretilmiş olmasıdır. Fakat Washoe, bu kelimeyi mecaz anlamda kullanarak hakaret etmiş ve zekasını herkese kanıtlamıştır.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Aynı zamanda Washoe, bildiklerini diğer arkadaşlarına da öğretmeye çabalayarak, insanlara ait olduğu sanılan zekanın, maymunlarda da var olduğunu kanıtlamıştır.

Fakat bilim otoriteleri, ''zeki ve düşünebilen canlılar üstünde deney yapma yasağı''ndan ötürü, Washoe'nun zeka sahibi olduğunu kabul etmek istemezler.

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi

Washoe olanlardan sonra iki çocuğunu kaybetmiştir. Kendisine getirilen 10 aylık bir şempanzeyi reddetmesine rağmen, sonradan bu çocuk şempanzeye ''Benim bebek'' diyerek sarılır. Kabul ettiği çocuk maymun ise, annesi bilimsel deneylerde ölen maymunlardan sadece biridir.

Daha fazlası için;


kaynak: https://en.wikipedia.org/wiki/Washoe_(chimpanzee) / https://arsiv.sabah.com.tr/2007/03/23/cp/yaz1363-20-115-20070317-101.html

(Bence'mi ''Kültür & Sanat'' konusunda paylaşmak zorunda kaldım ama umarım yakın zamanda ''Bilim & Teknolojik Gelişmeler'' başığı da kullanıma açılır:))

Sevgilerle

"Düşünen Tek Varlık İnsandır" ve "Konuşabilen Tek Canlı İnsandır" Tezlerini Çürüten Maymun Washoe ve Hikayesi
Cevapla