Tavsiye Ettiğim Beş Mustafa Kemal Atatürk Biyografisi

Ülkemizin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk hakkında okuyabileceğiniz beş kaliteli biyografiyi sizlerle paylaşmak istiyorum. Daha birçok yazılmış kaliteli biyografiler olsa da ben format ve yazım tekniği olarak birbirinden ayrılan kitapları seçtim. Ayrıca aralarında iki tane de yabancı yazarın biyografisini ekledim ki yabancılar Atatürk'ü nasıl tanımış ve tanıtmış görebilelim.

Atatürk - Andrew Mango

Andrew Mango uzun bir süre Türkiye'de yaşamıştır. Kardeşi Cyril Mango da Bizans tarihçisidir ve onun yazdığı Bizans tarihi kitabı da şahanedir. Yazım tekniği genetik bir miras olsa gerek ki Adrew Mango da Atatürk'ün hayatını can alıcı kısımlarıyla mükemmel bir üslupla anlatmıştır. Son derece objektif olup benim de okumaktan en çok keyif aldığım Atatürk biyografisidir. Günümüzde Remzi Kitabevi tarafından yayımlanmaktadır. Ancak eski bir basım olan Sabah Yayınları'nın yayımladığını almanızı tavsiye ederim. Baskısı çok daha kalitelidir, metin ise birebir aynıdır.

Tek Adam - Şevket Süreyya Aydemir

Şevket Süreyya Aydemir'in yazdığı ''Tek Adam'' isimli biyografi 3 ciltten oluşmaktadır. Yazarın İsmet İnönü'yü anlattığı ''İkinci Adam'' ve Enver Paşa'yı anlattığı ''Enver Paşa'' isminde 3 ciltlik kitapları da vardır. Ancak Tek Adam, aralarında en güzel yazılmış olanıdır ve Atatürk biyografilerinin başında gelir. Kuru kuru bir anlatım yapmaz, önemli kısımları ön plâna çıkartır ve yorumlar. Bu eser, Remzi Kitabevi tarafından yayımlanmaktadır. İlk cilt, Atatürk'ün doğumundan Samsun'a çıkışına kadarki kısmı ele alır. İkinci cilt, Millî Mücadele'yi, üçüncü cilt ise Cumhuriyet'in kuruluşundan Atatürk'ün ölümüne kadarki devri anlatır.

Kolektif - Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Hayatı

Kitap kolektiftir, yani dört yazar tarafından yazılmıştır:

Yazarlar:

• Yücel Özkaya
• Mehmet Saray
• Mustafa Balçıoğlu
• Cezmi Eraslan

Özellikle ders kitabı niteliğinde Atatürk'ün hayatını kronolojik olarak okumak isteyenlere tavsiye edebileceğim kitaptır. Diğer kitaplara nazaran yoruma daha az yer verilmiştir. Yorumdan uzak, ana hatlarıyla kronolojik okuma yapmak isteyenlerin keyif alabileceği bir kitap olup Atatürk Araştırma Merkezi tarafından yayımlanmaktadır.

Lord Kinross - Atatürk Bir Milletin Yeniden Doğuşu

Lord Kinross, gerçekten lord olup İskoç soylusudur ve Mustafa Kemal Atatürk'ün biyografisini yazmıştır. Yazar, özellikle Osmanlı Devleti'nin yıkılış dönemi üzerine de güzel bir eser kaleme almıştır. Birçok hatırattan istifade edilerek hazırlanan bu kitap, Şevket Süreyya Aydemir'in Tek Adam'yla benzer nitelikler taşımaktadır. O kitabın biraz daha özet hâli diyebiliriz. Ancak soylu bir İngiliz'in gözünden Atatürk'ü okumak ve tasavvur etmek paha biçilemez bir duygu. Kitap da çok güzel yazılmış ve çevirisi iyi yapılmıştır. Eser günümüzde Altın Kitaplar tarafından yayımlanmaktadır.

Fikrimizin Rehberi - Erol Mütercimler

Erol Mütercimler'in 25 yılda yazdığı bu kitap daha çok hatıratlardan istifade edilerek hazırlanmıştır. Yazar, Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatını kronolojik olarak ele almakta olup araya biraz siyaset de serpiştirmiştir. Kendi görüşleriyle yorumladığı kısımlar zaman zaman objektiflikten uzak kalsa da romanvari güzel bir anlatımı vardır. Ayrıca tavsiye ettiğim kitaplar arasında günümüzde Atatürk hakkında tartışılan konulara en çok temas eden kitaptır.

Biyografi değil ama...

Mustafa Kemal Atatürk'ün söylevi olan Nutuk, en az iki biyografiyi okuduktan sonra okunabilir. İlk etapta Nutuk'u okumanızı tavsiye etmiyorum. Yayımlanmış binbir çeşit Nutuk vardır. ''Bunlardan hangisi?'' diye soracak olursanız direkt tanskribe edilmiş hâliyle verildiği için Yapı Kredi Yayınları'nın yayımladığı Nutuk'u önerebilirim. Türk Tarih Kurumunun yayımladığı Nutuk da 4 ciltten oluşmakta ve o da birebir transkribe edilmiş şeklilde sunulmuştur. Bunlar ağır gelirse ''Gençler için Nutuk'' baskılarına da bakabilirsiniz.

NOT: Falih Rıfkı Atay, Ali Fuat Cebesoy gibi daha birçok yazarın kitapları da şahanedir. Özellikle Atatürk'e yakın kişiler olmaları bakımından hayati öneme sahiplerdir. Ancak benim tavsiye ettiğim biyografi olduğundan onların kitaplarını bu beş kitaba dahil etmedim. Atatürk'ün özellikle gençlik yıllarını teferruatlı okumak isteyenler ve bunu onun arkadaşından dinlemeyi tercih edenler Ali Fuat Cebesoy'u okuyabilirler. Belki bir sonraki içerikte Atatürk'ü birincil kaynaklarla ele alan kitapları tanıtırım.