Tarihe Tanıklık Eden Bir Kadın: Kraliçe II. Elizabeth

Malumunuzdur ki 08.09.2022 tarihinde Kraliçe II. Elizabeth hayatını kaybetmiştir. Görkemli bir ömür geçirmiş, pek çok insanın sevgisini kazanmış ve gelmiş geçmiş en güçlü kadınlardan birisi olan bu kişinin hayatı elbette kitaplara, dizilere ve filmlere konu olmaktadır, olacaktır. Sayın Merhum Kraliçe II. Elizabeth hakkında yazacağım bu Bence, onun hayatının çeşitli evrelerinden görsel ve yazılı bilgileri içerecektir.

Büyük Britanya

Gelmiş geçmiş en büyük deniz imparatorluğu olan ve kültürel açıdan dünyanın önde gelen güçlerinden olan bu devlet, imparatorluklar çağının kapanmasının ardından bile bu özellikleriyle gücünü korumayı başardı. Sahip olduğu yönetim bakımından eski ve yeninin karışımı olan bu devlet, halk ve sarayın uyum içerisinde çalışmasıyla demokrasinin beşiği olmuştur.

Meşruti Monarşi denilince akla ilk olarak gelen bir devlet olan Britanya, dünyanın güçlü siyasi merkezlerinden birisi olmasıyla hem politik ve ekonomik olarak hem de yaşayış olarak dikkat çekmektedir. Burada, İngiltere'nin ve Britanya'nın uzun uzun tarihini anlatmak niyetinde olmadığımdan bir giriş yapmak amacıyla bunu yazmış bulundum. Dilerseniz Merhum Kraliçe II. Elizabeth'in de mensubu olduğu ''Windsor Hanedanı'na'' ve onun tarihine bir göz atalım.

Windsor Hanedanı

Windsor Hanedanı'nın daha derin kökenlerini incelerseniz bilinen soy ağaçlarının, Saksonya Dükü olan ''Theodoric I of Wettin'e'' dayandığını göreceksiniz. Resmi tarihe göre 920'lerde doğup da 975/976 yıllında ölmüş olan bu kişi, Merhum Kraliçe II. Elizabeth'in bilinen en eski atasıdır.

Daha yakın tarihe göz atar iseniz Windsor Hanedanı, baba tarafından Alman asıllı olup ''Saxe-Coburg ve Gotha Hanedanı'ndan'' gelmektedir. Bu hanedan da yukarıda bahsettiğim ''Wettin Hanedanı'nın'' bir koludur. Saxe-Coburg ve Gotha Hanedanı'nın kökeni, ''Kraliçe Victoria'nın'' kocasının babası olan ''Ernest I, Duke of Saxe-Coburg and Gotha'ya'' dayanmaktadır.

1840 yılında, Ernest I, Duke of Saxe-Coburg and Gotha'nın oğlu olan ''Prince Albert of Saxe-Coburg and Gotha'', Britanya İmparatorluğu'nun Kraliçesi olan Victoria ile evlendi ve bu evlilikten doğan oğulları, Kraliçe Victoria'nın ardından ''Edward VII'' olarak tahta geçerek Saxe-Coburg and Gotha Hanedanı devrini başlattı.

Bu aile, Alman kökenli olduğundan ve Birinci Dünya Savaşı sırasındaysa Almanya ile Britanya savaş halinde olduğundan dolayı isim değişikliğine gitmiştir ve Windsor adını almıştır. Bu isim değişikliği, 17 Temmuz 1917'de gerçekleşmiştir.

İşte bu Windsor Hanedanı'nın son üyesi olan Kraliçe II. Elizabeth'in vefatıyla beraber taç, Oldenburg Hanedanı'na geçmiş bulunmaktadır. İlginçtir ki Oldenburg Hanedanı'nın Britanya kurucusu olan ve 1947'de taht varisi II. Elizabeth ile evlenen ve unvan olarak ''Prince Philip, Duke of Edinburgh'' adını alan bu kişi, babasınınki yerine annesinin soyadını taşımayı istemiş yani Oldenburg Hanedanı'ndan gelen ''Glücksburg'' soyadı yerine annesinin soyadı olan ''Mountbatten'' soyadını tercih etmiştir. Temmuz 1947'de gerçekleşen bu değişimle beraber Prince Philip, Duke of Edinburgh, daha önce taşıdığı Yunan ve Danimarka Kraliyet unvanlarında feragat etmiştir.

Kraliçe II. Elizabeth'in ailesine ve kökenlerine değindikten sonra dilerseniz merhumun kişisel hayatından devam edelim.

Elizabeth Alexandra Mary

21 Nisan 1926 yılında doğan ''Elizabeth Alexandra Marry'', ''George VI'' ve ''Queen Elizabeth The Queen Mother'' çiftinin en büyük evladıydı.

Elizabeth Alexandra Marry'nin, kendisinden dört yaş küçük olan Margaret Rose adlı bir kız kardeşi de vardı. Taht sırasına göre Elizabeth tahta geçti, kız kardeşi ise ''Princess Margaret, Countess of Snowdon'' unvanını tercih etti. Princess Margaret, Countess of Snowdon, 09.02.2002 yılında hayatını kaybetmiştir.

Elizabeth Alexandra Marry'nin Çocukluğu

Elizabeth Alexandra Marry, kraliyet tacının en büyük adaylarından olması sebebiyle genel olarak halka kapalı ve münzevi bir çocukluk yaşadı. 1936 yılında, babası George VI tahta geçince taht varisi olarak onun da sorumlulukları arttı. Doğduğu dönemde, soylu ailelerden gelen kız çocukları eğitimlerini evde ve özel olarak görmekteydi. Elizabeth Alexandra Marry için de bu böyle oldu. Kraliyet sarayındaki eğitmenlerden, gelecekte kendisini iyi bir insan ve yönetici yapacak olan becerileri öğrenen Elizabeth Alexandra Marry, on üç yaşında İkinci Dünya Savaşı başlangıcına şahit oldu.

1 Eylül 1939-2 Eylül 1945 arasındaki İkinci Dünya Savaşı, Britanya'nın büyük katkılarıyla Müttefiklerin zaferi ile sonuçlandı. Çocukluktan genç kızlığa geçilen bu çağda, İkinci Dünya Savaşı'nın yıkıcılığına şahit olan ve her insan gibi bundan etkilenen Elizabeth Alexandra Marry, gelecekte iyi bir yönetici olarak bu sıkıntılı günlerden ders çıkardığını da gösterecektir.

Elizabeth Alexandra Marry'nin Evliliği ve Babasının Ölümüyle Tahta Geçişi

Yıllar ilerlemiş ve ilerde Kraliçe II. Elizabeth olarak anılacak bu genç kız büyümüştü. Eşiyle ilk tanışması, sanıldığı gibi ileri yaşlarda olmamıştır. Eşiyle Kraliçe Victoria yoluyla kuzen olan Elizabeth Alexandra Marry, Gelecekteki kocası olacak olan Philip ile on üç yaşındayken yani 1939'da ''Britannia Royal Naval College'de'' tanışmıştır. Philip, Tanıştıkları dönemde Prince Philip of Greece and Denmark olarak tanınmaktaydı.

İskoç ve Alman Yahudi eğitimciler tarafından iyi bir eğitim görmüş olan bu genç adam, on sekiz yaşında İngiltere Kraliyet Donanması'na katıldı. Savaş yıllarında mektuplaşan bu gençlerin evlilik kararı, 1946 yılının yazıda verilmiş ve savaşın bitiminden iyi yıl sonra, 20 Kasım 1947'de evlenmişlerdir.

Evliliklerinden bir yıl sonra, 14 Kasım 1948 tarihinde ''Charles Philip Arthur George'' dünyaya gelmiştir. Bu doğumdan yaklaşık bir buçuk yıl sonra yani 15 Ağustos 1950 tarihinde ikinci çocukları ve ilk kızları olan ''Anne Elizabeth Alice Louise'' doğmuştur.

6 Şubat 1952 tarihinde ise Elizabeth Alexandra Marry'nin babası George VI vefat etmiştir. Babasının vefat ettiğini Kenya'da eşiyle bir gezideyken öğrenen Elizabeth Alexandra Marry, II. Elizabeth olarak tahta çıkmıştır. Kenya'da bir gezide olduğu için tahta ülke dışında gelmiş olan tek monark olmuştur Britanya tarihinde. 2 Temmuz 1953'te ise taç giyme töreni yapılmıştır.

Tahta çıkan ve II. Elizabeth adıyla göreve başlayan bu genç Hanımefendi, kıvrak zekasını ve bilgisini daha ilk dönemlerinde belli edecektir. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından dünyada esen bağımsızlık rüzgarlarından nasibini alacak olan ülkesini bir arada tutmak gibi bir görevin altından da ancak böyle kalkılabilirdi. Daha George VI baştayken yani 28 Nisan 1949 tarihinde yayınlanan Londra Deklarasyonuna göre ''British Commonwealth'' son haliyle, Hindistan'ın da üyeliğiyle belirlenmiştir.

İmparatorluklar çağının geçmesiyle beraber, ulus devletlerin yaygınlaşmasıyla ülkeyi bir arada tutmak için güçlü bir figüre ihtiyaç duyulmaktaydı. İşte bu figür, Kraliçe II. Elizabeth'den başkası değildi. İlk olarak 1926'daki Balfour Deklarasyonu bahsedilen bu birliği hazırlamıştır ve günümüzde halen bu birlik devam etmektedir.

Bu birlik, askeri ve politik bir yardımlaşma fikrini içerdiği kadar kültürel ve ekonomik amaçları da barındırır. İngiltere Monarkı, aynı zamanda bu birliğin de başkanı kabul edilmektedir. Ülkelerin toplam yüz ölçümü 29,958,050 km2 iken nüfusu ise 2.5 milyardır.

II. Elizabeth'in Olgunluk Çağları

Daha genç bir kadınken tahta geçen II. Elizabeth ya da doğum ismiyle Elizabeth Alexandra Marry, eşi Prince Philip, Duke of Edinburgh'dan 19 Şubat 1960 tarihinde, ikinci erkek çocuğunu yani üçüncü evladını doğurmuştur. Andrew Albert Christian Edward doğum adıyla bilinen ve unvan olarak Prince Andrew, Duke of York olan bu kişi, halihazırda tahta geçmiş bulunan Britanya Kralı'nın erkek kardeşidir. Bu tarihten dört yıl sonra, 10 Mart 1964 yılında ise son evlatlarını, üçüncü oğlunu doğurmuştur II. Elizabeth ve Edward Antony Richard Louis doğum adına sahip olan bu kişi, unvan olarak Prince Edward, Earl of Wessex'dir.

II. Elizabeth; olgunluk döneminde sayısız siyasi, kültürel, teknolojik ve ekonomik gelişmeye şahit olmuştur. Arap-İsrail Savaşları, Soğuk Savaş, Küba Devrimi, Sovyetler Birliği'nin dağılması, bilgisayarların ve internetin yaygınlaşması ise bunlardan birkaçıdır. Sembolik bile olsa yönetiminde bulunduğu sayısız ülkenin de bu gelişmelerdeki payı ve bu gelişmelerin, bu ülkelere olan etkisi düşünüldüğünde, II. Elizabeth'in bulunduğu konumun önemi çok daha iyi anlaşılacaktır.

II. Elizabeth'in Yaşlılığı ve Ölümü

Zaman.... Ne olursan ol, kim olarak doğarsan doğ, kim olarak yaşarsan yaşa... Zaman öyle bir şeydir ki hiç kimseye tolerans göstermemiştir ve II. Elizabeth de yavaş yavaş zamanın kolları arasında yaşlanmaya başlamıştır. Yılların ilerlemesiyle yüzünde eskinin hatırasını ve yaşanmışlıkların izini taşıyan bir kadın... II. Elizabeth de elbette yaşlanacaktı ve zamanın hatıra defterinde bir not olarak kaydedilecekti.

Yaşlılık döneminde de sayısız gelişmeye şahit olmuştur II. Elizabeth. Tüm dünyayı etkisi altına alan ve sayısız can kaybına sebep olan Corona Virüs, etki alanı olarak hesaba katıldığında bunlardan en önemlisidir. Bazen magazin olaylarıyla da gündeme gelen II. Elizabeth, torunu olan Prens Harry'in, Meghan Markle ile evliliğine karşı çıkarak gündeme oturmuştur.

Olgunluk döneminde epeyce süre medyayı meşgul eden gelin-kaynana çekişmesi olan II. Elizabeth-Diana, Princess of Wales ihtilafının bir devamı gibi algılanmıştır kimilerince. Diana, Princess of Wales'in III. Charles'dan olan (08.09.2022 itibariyle) iki oğlundan birisi ise Prens Harry'dir ve işte bu noktada aile içinde bir tartışma ve hatta bölünme mevzuları söz konusu olmuştur. Onca yılın verdiği tecrübe ile bir şekilde bu problemleri de aşmayı başaran II. Elizabeth, 9 Nisan 2021 yılında yetmiş dört yıllık eşi Prince Philip, Duke of Edinburgh'un ölümüne şahit olmuştur.

Hayatının son dönemlerinde bile konuşulmayı ve tartışılmayı sürdürmüştür II. Elizabeth. Tarihler, 8 Eylül 2022'yi gösterdiğinde ise bir devrin kapanışına temaşa etmiştir tüm dünya. II. Elizabeth'in, yaşayan tarihin, gelmiş geçmiş en güçlü kadınlardan birisinin ölümü ''Londra Köprüsü Yıkıldı'' koduyla önce görevli memurlara, ailesine ve sonra da tüm dünyaya ilan edilmiştir. Ölümüyle, alıştığımız dünyadan bir yıldız daha geçip gitmiştir...

II. Elizabeth el sallarken hepimize, ben de bu Bence'yi bitirmiş ve beğenilerinize sunmuş bulunmaktayım. Okuyup da ilgi gösteren herkese, gönülden bir teşekkürü borç bilirim ve merhum Kraliçe II. Elizabeth'in de toprağının bol olmasını dilerim.