Lady Godiva'nın Kör Edici Güzelliği!

Merhabalar, karşınızda son kez ben.

Hikayesine değineceğimiz eser ise fedakarlığın, alçakgönüllülüğün, saflığın resmi. John Collier'ın 1897 yılında sanat dünyasına kazandırdığı eser: "Lady Godiva"

Yine sıra sıra ilerlemek, önce hikayesine değinmek, sonra ise tabloyu incelemek istiyorum.

Hadi başlayalım...

Leydi Godiva'nın Asırların Kirine Meydan Okuyan Saflığı...

Leydi Godiva ve Coventry Halkının Öyküsü..

Yüksek vergilerden dolayı Coventry halkının isyanın eşiğine geldiği yıllarda Lord Leofric vergileri artırdıkça artırır. Eşi Leydi Godiva ise sadece bir kadının gösterebileceği fedakarlığı göstererek Leofric'in karşısında durur. Halkının yanındadır ve vergilere kesin olarak karşı çıkar.

Uzun süre ikna etmeye çalışır Leofric'i, ancak dinlemez eşini Coventry lordu, oldukça kararlıdır.

Oralı olmaz Godiva, bir adım bile geri çekilmez ta ki Leofric o ünlü alaycı cümleyi kurana dek,

"Ancak Coventry'den at sırtında ve çırılçıplak geçersen , dönerim kararımdan."

Godiva'nın bunu yapamayacağından emindir Lord, ancak yanılır. Godiva çıkarır üzerindekileri tereddüt dahi etmeden, uzun saçlarıyla örter mahrem yerlerini ve atlar atının sırtına, tarihe geçeceğinden habersiz başlar asil yüyüşüne.

Bu durumu haber alan halk Leydi'nin fedakarlığını olması gerektiği gibi karşılar. Dükkanlarını kapatır herkes ve evlerine çekilir, pencereler, kapılar örtülür. Onlar için bir kadının, hele de asil bir kadının yapabileceği en büyük fedakarlığı yapan Leydi'lerini utandırmaz, gururunu incitmezler, hanımlarına olan saygıları en az hanımlarının fedakarlığı kadar büyüktür.

Ancak aralarından biri yenilir nefsine. Kapısının deliğinden gözetler yolu Leydi'yi görmek umuduyla ve görür de. Peeping Tom'dur bu, röntgenci Thomas.

Efsane o ya, Leydi'ye değdiği an gözleri, kör olur Tom. Hak ettiği şekilde...

Leofric hayretler içerisinde tanıklık eder bu olaya. Karısının bu hareketi karşısında yapacak tek bir şey kalmıştır, vergi kararından vazgeçer. Bu fedakarlığı hak ettiği şekilde onurlandırır.

İşte böyle geçer Godiva tarihe, Wendowerlı Roger isimli tarihçi rahip tarafından kaleme alınır hikayesi ilk defa. O gün bugündür de dilden dile dolaşır. Adını yaşatmak için insanoğlu tüm yaratıcılığını kullanır, kendisine atfedilen onlarca sanat eseri hala hayattadır.

Alfred Tennyson'ın Godiva isimli şiiri de okumaya değerdir, bir kısmını elimden geldiğince, şiir suretinden çıkarmamaya özen göstererek çevirmeye çalıştım,

"Aradı lordunu ve buldu atarken voltasını,
Salonda, köpekleriyle çevriliydi, yalnızdı
Bir adım öndeydi sakalı lordun ve saçları
Bir adım gerisinde, korkusunu anlattı ona halkının
Ve yalvardı "Öderlerse bu vergiyi, ölürler açlıktan!"
Baktı lord hayretle ve döküldü cevabı dudaklarından,
"Sen ki dayanamazsın acısına küçük parmağının,
Bunlar için ne yapabilirsin?", "Ölürüm" dedi kadın.
Güldü Lord yemin ederken Peter ve Paul üzerine
Sonra baktı karısının elmas küpesine,
"Ah, tamam, tamam, konuş!" , "Eh!" dedi kadın,
"Yapamayacağım bir şey iste benden!"
Ve cevabı yükseldi lordun, sertleşmiş kalbinden
Esav'ın kalbi kadar, "Çırılçıplak sür atını kasabada,
İptal edeyim ben de." ve uzaklaştı koca adımlarla,
Köpekleriyle çevrili, sallarken başını aşağılarcasına."

"Lady Godiva"

John Collier / 1897

Kaslı vücudu ile güç gösterisi yapan atın bu haline karşılık ne kadar da masum ve savunmasız duruyor değil mi Godiva?

Gözlerini önüne indirmiş, eli ile göğsünü örtmeye çalışırken ne kadar mütevazi! Yine güçlü bir kadın var karşımızda, asaleti ve çıplaklığının yarattığı savunmasızlığı ile.

Sanatçının tercihleri çok özel. Biraz evvel de değindiğim gibi, bu kaslı İngiliz atı ve üzerindeki kraliyet armaları ile bezeli detaylar sayesinde yarattığı kontrast ile öyle mütevazi bir görüntü veriyor ki Godiva'ya, hayran olmamak mümkün değil.

Hele ki kullandığı renkler ve arka planda yer alan yapıların her bir tuğlasına ilmek ilmek işlenen eski doku oldukça gerçek bir görüntü sağlıyor. Benim cahil gözlerime dahi tüm haşmeti ile bağırıyor tablo, ne kadar değerli olduğunu anlatıyor.

Kesin olarak diyebileceğim tek şey, sanatçı bizlere Godiva'yı da Coventry halkını da yaşatır bu eserinde, hayal dünyamızı öyle nüyük bir kıvılcımla ateşler ki Leofric'in yerine vicdan azabı çekerken buluruz kendimizi...

Böylece sonuna geldik yazımızın. Okuyan yüreklerinize sağlık, sanatla ve sağlıcakla kalın!

#felfire

#kültürsanat

Alfred Tennyson'ın Godiva isimli şiirine şu linkten ulaşabilirsiniz: http://www.pitt.edu/~dash/godiva.html