Bir Mitolojik Yaratık: Ratatoskr

İskandinav yaşam ağacında aşağı yukarı koşan Ratatoskr, yaramazlık için doğan bir sincaptır. Ratatoskr, tanrılar için bir haberci olarak büyük sorumluluklara sahip olabilir, ancak görevlerini uysalca kabul etmez. Bu kurnaz sincap rolüne kendi yorumunu katıyor.

Ratatoskr Nedir?

Ratatoskr (Ratr), hayat ağacı Yggdrasil boyunca mesaj taşıyan bir sincaptır. Mesaj servisinin en düzenli aboneleri, Yggdrasil'in tepesinde oturan bilge kartal ve ağacın kökleri arasında kıvrılan aç ejderha Nidhogg'dur. Ratatoskr, bu iki güçlü canavar arasında bir hakaret taşıma şansının tadını çıkarıyor ve bunu yaparak, sürekli olarak aralarındaki düşmanlığı kışkırtıyor.

Özellikleri

Fiziksel tanım:
Ratatoskr kızıl sincap olarak tanımlanır. Antik sanat eserlerinde, son derece uzun kulaklarla tasvir edilir, ancak bu, Ratr'ın fiziği hakkında anlamlı bir ifadeden ziyade, zamanın sanat tarzının bir eseri olabilir. Ratr'ı tanımlayan metinler, onu tipik parlak gözlü ve gür kuyruklu kızıl sincaptan ayıran herhangi bir özelliğe sahip olduğundan bahsetmiyor.

Kişilik

Ratatoskr bir baş belası olarak kabul edilir. Kin dolu ilişkileri körüklemekten hoşlanır ve bazen kartal ile ejderha Nidhogg arasında gönderilen mesajlara kendi süslemelerini ekleyebilir.

Bazı akademisyenler, Ratatoskr'un kartal ve Nidhogg arasındaki gergin ilişkiyi alevlendirmekten daha büyük emelleri olabileceğine inanıyor. Bazı yorumlarda, Ratatoskr hayat ağacını yok etmeye niyetlidir. Kendi başına ağaca çok fazla zarar verecek gücü olmadığı için, Ratatoskr kartalı ve ejderhayı ağaca saldırmaya yönlendirir, bu da aralarında duran ve birbirleriyle savaşma fırsatıdır. Ratr, Nidhogg'a kartalın kendisi hakkında yaptığı özellikle kötü bir yorumdan bahseder ve ejderha, ağacın köklerini kemirir, düşmesine ve kartalı ezmesine neden olmayı umar. Ardından Ratr, Nidhogg'un ona zarar vermek amacıyla ağacı kemirdiği haberiyle kartala geri döner. Kartal, ağaçtan dalları koparmaya ve onları Nidhogg'a yağdırmaya başlar. Yerleşik suçlamalarıyla, Ratatoskr, hayat ağacına büyük zarar vermeyi başarır. Bazen sincap, ünlü “kemiren dişleri” ile bu çabaya katkıda bulunabilir.

İlgili Karakterler

Ratatoskr bazen, tanrı Odin'in bir dağın içindeki bir kaleden, gelmiş geçmiş en bilge adamın kanından yapılmış sihirli bal likörü elde etmek için kullandığı sihirli bir tatbikat olan Rati ile bağlantılıdır. Rati, dağda bir delik açmak için kullanıldı. Odin bu deliği yılan şeklinde dağa girmek için kullandı, tüm bilgelik balını yuttu ve dağdan tekrar çıkmadan önce bir kartala dönüştü. Hâlâ bir kartal biçiminde olan Odin, bal likörünü diğer tanrılarla paylaşmak için Asgard'a (Yggdrasil'in en üst dallarında bulunur) yükseldi.

Çalınan bal likörü hikayesindeki Rati ile hayat ağacının tasvirlerindeki Ratatoskr arasındaki sayısız paralellik, birçok bilim insanının Ratatoskr'ın Rati'yi simgelediğine inanmasına neden oldu. Hem Ratatoskr hem de Rati sıklıkla “kemiren” olarak tanımlanır. Her ikisi de bir yeraltı dünyası ile daha yüksek bir bilgelik yeri arasındaki birliğe izin verir ve her ikisi de yılan benzeri bir yaratık ile bir kartal arasında bir bağlantı kurar. Hatta bazı bilim adamları “Ratatoskr” kelimesinin en doğrudan çevirisinin “Rati'nin dişi” olduğuna inanıyor.

Ratatoskr ayrıca keskin görme, işitme ve altın dişleriyle ünlü tanrı Heimdall'ı (Guilintanni veya Vindler olarak da bilinir) sembolize edebilir. Heimdall, Tanrıların ülkesi Asgard ile insanlık dünyası Midgard arasındaki köprüyü koruyor. Köprü saldırıya uğrarsa uyarı vermekle suçlanıyor.

Eğer Ratatoskr gerçekten de Heimdall'ı temsil ediyorsa, o zaman sincap muhtemelen hak ettiğinden daha kötü bir üne sahiptir. Ratatoskr'ı Yggdrasil'in tepesi ve altı arasında kötü haberler taşımaya zorlayan, sorun çıkarma arzusundan ziyade görevi olabilir. Diğer tarafta ortaya çıkan herhangi bir tehdit konusunda iki dünyayı uyarmaktan sorumludur.

İskandinav mitolojisinin dışında, çok sayıda başka haberci ve yaramazlık yapan bir sincap şeklini alır. Ratr'a en çok benzeyen, Kızılderili efsanelerinde ortalığı kasıp kavuran kızıl sincap Meeko'dur. Meeko'nun son derece yıkıcı eğilimleri vardır, ancak çok küçük olduğu için planlarını gerçekleştirmek için genellikle diğer yaratıkların öfkesini kullanır.

Kültürel Temsil

Edebiyat:
Ratatoskr, İskandinav mitolojisinin başlıca üç edebi referans noktasının hepsinde yer alır: The Codex Regius, The Poetic Edda ve The Edda. Bu ciltler onüçüncü ve ondördüncü yüzyılları kapsar ve İskandinav kültürünün Hıristiyanlaştırılmasından önceye tarihlenen anonim şiir ve efsane koleksiyonları içerir.
Zamanla, Ratatoskr alegorik yazarların ve hatta psikanalistlerin incelemesine girdi.

Grimm Kardeşler'in ünlü peri masalı yazarlarından biri olan Jacob Grimm, Töton Mitolojisi adlı kitabında Ratr'ın İskandinav mitolojisindeki rolünün daha derin anlamı üzerinde kafa yormuştur. Ratatoskr'un hayat ağacında dengeyi korumaya yardımcı olduğu sonucuna vardı. Evet, gerilime ve yıkıma neden oldu, ancak bu gerilim ve yıkım, ağacın düz kalmasına yardımcı oldu ve yeni bir büyüme ortaya çıkarmasına izin verdi.
Bir psikanalist olan Lilla Vesy-wagner, “Ratatosk: Sapık Zekanın Rolü” başlıklı bir makalede Ratatoskr'un zekasını çatışma zevkiyle ilişkilendirdi. Ratr gibi zekanın da, bilge kartal ve aç ejderha tarafından sembolize edilebilecek olan id ve süper egonun talepleri arasında sıklıkla çatışmaya neden olduğunu savundu.

Görsel Sanatlar

Hıristiyanlık öncesi İskandinav kültürünün en parlak döneminden küçük sanat eserleri kalmıştır, bu nedenle Ratatoskr tasvirlerinin çoğuna Hıristiyanlığın etkileri dokunmuştur. Zamanla, ünlü Ruthwell ve Bewcastle haçlarında görülebileceği gibi, İskandinav hayat ağacının ve Hıristiyan haçının sembolleri iç içe geçmiştir. Bu büyük taş haçlar, "pagan" tasvirlerini çağrıştıran oymalarla zengindir. Sincaplar, haçlardan yukarı ve aşağı tırmanırken görülebilir - ancak eskilerin yaramaz Ratr'ından çok daha evcil görünüyorlar.

Günümüz sanatında ve eğlencesinde Ratr eski haline geri dönüyor. Smite video oyununda popüler bir yakın dövüş karakteridir ve Marvel Comics'te Loki tarafından dünyaya kaotik fikirleri ve söylentileri yaymak için serbest bırakılan bir süper kötü olarak görünür.

Efsanenin Açıklaması

Yggdrasil'in telaşlı habercisi rolünü oynamak için neden bir kızıl sincabın seçildiğini ya da sincabın dünya çapındaki kültür efsanelerinde neden benzer bir rol oynadığını tahmin etmek zor değil. Çevik, gürültülü ve biraz agresif sincaplar sadece tasarıya uyuyor. Meşe palamutlarını sakladığı deliğe yaklaştığınız için size havlayan, sonra ağaca koşan ve kabarık kuyruğunun bir hareketiyle ortadan kaybolan bir sincapın, bir tanrının kulağını küfürlü bir hesapla dolduracağını davranışlarından hayal etmek kolaydır. Avrupa'nın eski ormanlarının gölgeliklerinden Norsemen'e yaygara yapan sincaplar muhtemelen Ratatoskr'a ilham verdi.

Ratatoskr, norveçli tasarım firması tarafından şu anda 1:1'de sergileniyor – Londra'daki V&A müzesinden.