Caroli̇ne Herschel'in Yıldızlarla Dansı

Hepimizin çok sevdiği ve beğendiğini tahmin ettiğim gökyüzünün saçlı yıldızları...

Öyle ki saçmış oldukları ışıltıları ile adeta herkesi etkisi altına almayı başarıyor. Halley kuyruklu yıldızı M.Ö. 240 yılından beri insanoğlu tarafından bilinmektedir.

Bu yüzdendir ki kuyruklu yıldızlar eskiden günümüze insanoğlu tarafından hep merak edilen bir konu olmuştur.

Kuyruklu yıldızlar, "kirli top" ya da "buzlu çamur topu" olarak da bilinirler. İsminde yer almasına rağmen yıldız değildirler. Sadece ama sadece buz ve kozmik toz karışımından oluşmaktadırlar.

Ben ise size bugün kuyruklu yıldızın ne olduğu tam olarak bilmesine rağmen onu gözlemleme arzusu ve tam sekiz kuyruklu yıldızı keşfedip onlarla dans eden cesur bir kadından bahsetmek istiyorum.

Caroline Lucretia Herschel 1750 yılında Almanya'da doğdu. Alman-İngiliz bir astronom ve kendisi gibi astronom olan William Herschel'in kız kardeşidir. Yoksul bir ailenin sekizinci çocuğudur. Çocukken geçirdiği tifüs hastalığı yüzünden boyu 1.29 metre olarak kalmıştır. Bir gözü de bu hastalıktan dolayı tam olarak görmüyor.

O dönemlerde en büyük destekçisi eğitime çok önem müzisyen babasıdır. Eğitim almasına annesi her zaman karşı çıkmış ama Caroline azimle eğitimden vazgeçmemiştir. Hem eğitim alıp hemde bir yandan kardeşlerinin bakımlarını da sürdürmeye devam eder.

Babalarını ölünce onun yerine ağabeyleri olan William alır. İngiltere'de yaşayan, besteler yapan, birçok müzik aletini çok iyi çalabilen William, kız kardeşini de yanına alır.

Bir müddet sonra Caroline çok iyi bir soprana olur. Ama abisi o kadar çok yönlü biridir ki başka bir hobisi olan gökyüzünü inceleme arzusu idi. Bu arzu Caroline'de vardı. İki kardeş kafa kafaya verip gökyüzünü incelemek için teleskopların başında saatler hatta günler harcarlar.

Caroline bu araştırmanın başlarında sadece teleskobun temizliğinden sorumlu idi. Zaman içerisinde öğrendiği matematiksel hesaplar sayesinde gözlemler yapmaya ve onları hesapladıktan sonra kayda almaya başlar.

Kendisine ait küçük teleskobu ile gökyüzünün masmavi derinliklerinde dolaşmak Caroline için paha biçilmez bir mutluluktu.

Uranüs ve uydularını, Satürn ve uydularını, Kızıl Ötesi radyasyonu ve birçok yıldız kümesi keşfeden abisi gibi oda hiçbir dakika boş durmaz. Hep çalışır ve bu çalışması ile zaman içerisinde çok iyi bir gök bilimci olur.

33 yaşına geldiğinde toz ve gaz karışımından oluşan Nebulayı keşfeder. Aynı gece Andromeda Gökadasının uydusu olan Messier 110'u da keşfeder.

O kadar çok çalışıyor ve çabalıyordu ki, her gece dans etmek için ellerini uzattığı bir anda gökyüzünde tam sekiz kuyruklu yıldızı keşfeder.

Caroline'nin buluşları İngiliz kraliyeti tarafından maaşla onurlandırılır. Ve İngiliz tarihine de bir ilk olarak geçer.

Abisinin ölümünden sonra tüm çalışmalarını onun oğlu John'a devreder. Ve doğduğu şehir olan Hannover'e geri döner.

Abisi ile beraber bulduğu keşifler ve kendisine ait olan tüm keşifleri büyük bir titizlikle derler. Ve hepsini bir bütün olarak İngiliz Bilim Kuruluna teslim eder.

1828 yılında Kraliuet Astronomi Topluluğu Altın Madalyası alır. Yedi yıl sonrada aynı topluluğun fahri üyeliğine getirilir. 1846 yılında Alman Prusya Kralı’ndan ‘Altın Bilim Madalyası’nı kazanır. Kraliyet İrlanda Akademisi onur üyeliğine layık görülür.

Hayata veda edene kadar en son ana kadar hep gözlem yapar. 97 yaşında da dans ettiği kuyruklu yıldızlarına ve hayata veda eder.

Günümüzde Herschel ailesinin evi Astronomi müzesi olarak hizmet vermeyi sürdürmekte.

Tarihe zekası, çalışkanlığı ile damgasını vuran bir kadın daha. Ve üstüne üstelik tek gözü kör olduğu halde zoru başarmış olan bir kadın. Herkes ona farklı gözle bakarken o kimsenin kendisine bakmasına aldırış bile etmeden kendisi ile barışık kalmış ve bunun da meyvelerini misli misli almıştır.

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 21.06.2020