Şamanizm Kültürünün Günümüz Türk Kültürüne Yansımaları!

Kuzey Asya halkları içinde geniş bir inanış kitlesine inanan Şaman kelimesi etrafında kurulan, çoğunlukla dini karaktere sahip inançları ve bir takım faaliyetleri ifade için kullanılırdı. Genişce bir yelpazeye yayılan Şamanizm, Türk-Moğol eski kültür tarihlerinde çok önemli bir yere sahiptir. Şaman inanışları bir süre sonra Türk kültüründe gelenek/görenek şeklinde yaygınlığını hissettirmiştir. Bunların çoğu, her zaman yapmış olduğumuz ya da en az bir defa yapmış olduğumuz davranışlardır.

1) Gidenin arkasından su dökmek

Günümüzde Türk gelenekleri içinde yer alan, gidenin ardından su dökme adeti Şamanizm'den gelen köklü bir adettir. Şamanların su dökme inancı nereden nasıl geldiği ve neye göre yaptıkları hakkında çok bilgim yok, ama şu olabilir kötü ruhları bedenden yollamaya yarayan inanç davranışı olabilir.

2) Türbelerde mum yakmak

Türbelerde mum yakmak Türk gelenekleri arasındadır; hatta bir kısım insan mum yakmayı dini boyuta kadar ilerletmiştir. Şamanizmde mum yakma, kutsal yerin aydınlatılarak doğayla aracılık yapılmasıyla bağdaştırılabilir.

3) Kötü ruhlara kurşun dökme

Şamanlardan gelme bir adettir ve Türklerin geleneklerine Şamanizm'deki gibi geçip kullanılmıştır. Şamanlarda kurşun dökmeyi kötü ruhlardan arınmak için kullanmışlardır. Hatta bu ritüele “Kut Dökme” anlamına gelen “Kut Kuyma” adını vermişlerdir.

4) Seri şekilde tahtaya vurmak

Şaman inanışlarından Türk geleneklerine yansıyan bir inançtır. Şamanlar kötü ruhların duymaması için tahtaya vururken, günümüz Türklerinde ise bu durum gelişebilecek kötü olaylara karşı savunma olarak görülmüştür.

5) Mezar taşı

Şamanizmden gelme inanışlardan birisidir. Şamanlar ayinlerinde ölen kişilerin ruhlarının onlara yol göstereceğine inanırlardı. Bu durum ailenin vefat eden en büyüğünün mezarının belirgin şekilde yapılmasına kadar gitmiştir. Arap İslam coğrafyasında böyle bir inanış olmayıp ölülerinin toprakla çabucak bütünleşmesini istemişlerdir. Türk İslam dünyasında görülen ihtişamlı mezar taşlarının yanı sıra birde ölünün 7'si, 40'ı gibi rakamlar vardır bunlarda Şamanizm'den yansıyan inanç şekilleridir.

6) Köpek uluması

Bir çok insana göre köpek uluması uğursuzluk sayılır. (Mesela benim için apayrı bir yeri vardır bunun). Şamanlara göre köpekler gelen ruhları önceden görebilirlermiş, bu ruhları gören sıradan insanın ise yakında öleceğine işarettir. Şamanlardan gelen bu inanç adeti günümüz Türklerinde benzerlik göstermektedir.