Konusunu Atatürk'ün Belirlediği Özel İstek İlk Operamız

Uzun yıllar İran Şahı olan Pehlevi, döneminde Türkiye'de yapılan inkılaplara hayran olmuştur.

Ülkesinde büyük değişiklikler yapan Şah, Cumhuriyet ekolünü de en büyük örnek olarak benimsemiştir.

Tüm bunların altında yatan yegane neden ise Şah'ın Atatürk'e olan derin sevgi ve saygısıdır. Zaten ondan sonra Türkiye-İran hiç o kadar yakın olmadı.

1934 yılında ülkemizi ziyarete gelen Pehlev, büyük bir sürprizle karşılaşıp dostluğumuzu da güçlendirmiştir.

Şah'ın gelişi için özel törenler düzenlenmiş ve Gar'da Şah'ı bizzat Atatürk kendisi karşılamıştır.

Şimdi asıl konu şu: Atatürk, Şah'ın gelişine özel bir opera besteletilmesini ister.

Adına "Özsoy" denilen ilk operamız bu istekle Ahmet Adnan Saygun tarafından çok kısa zaman bestelenmiştir.

Bestenin librettosu da Münir Hayri Egeli tarafından yazılmış olup üç perde halimde dramatik şekilde tasarlanmıştır.

Operanın konusu bizzat Atatürk tarafından belirlemiştir. İlham ise İran'ın en büyük şairi olan Firdevsi'nin Şehname eseri olmuştur.

Opera provalarında bizzat bulunan Atatürk, prova bitince alkışlar ve “Okay! Okay!” diye tebrikte bulunurmuş.

Alıntı: Sanatçılardan biri büyük bir cesaretle "Okay" değil "Okey" diyerek Atatürk'ü uyarır ve;

“Okay değil, okey.” diyerek Atatürk’ün yanlış telaffuzda bulunduğunu belirtir. Atatürk de gülümseyerek şöyle der: “Okay öz Türkçe bir kelimedir. Okun yaydan çıktığı ve hedefi vurduğu anı anlatır. Sizin yaptığınız iş de hedefi tam on ikiden vurmaktadır.”

Şah geldikten sonra opera tertip edilir ve Atatürk ile Şah beraber operayı izlerler.

Sergilenen ilk operamız büyük beğeni alır ve keyif verir. Sahnede ilk kadın opera sanatçımız Semiha Berksoy da vardır

“Atatürk’ün emriyle Adnan Saygun’un bestelediği ilk Türk operası Özsoy’un solistiydim. Bu büyük bir olaydı. Librettosunu Atatürk’ün yazdığı ve o sıralar Paris’ten yeni dönmüş olan Adnan Saygun’a bestelettiği operayı 19 Haziran 1934 Salı günü saat 16.30’da Ankara Halkevi’nde oynadık. İran Şehinşahı Pehlevi’nin ziyareti sırasında, Atatürk’ün sayesinde Türkiye’nin ilk operası sahnelenmiş oldu. Atatürk üç gün önce de provayı izlemiş ve bizleri dinleyerek seslerimizi imtihan etmişti. Bu olay, Türk müzik hayatında bir devrimdir. Adnan Saygun da bu devrimin parçası oldu. Çok çalışkan bir insandı. İstidatlı, ihtiraslı ve gayretliydi.’’ Semiha Berksoy

İşte karşınızda Mustafa Kemal Atatürk ve İran Şahı Pehlevi'nin renkli görüntüleri ve renkli sohbeti. :)

#süperbenn