Gizemli Kasaba Roseto Valfortore ve İlginç Sırrı

Bugünkü yazımda size öyle bir kasabadan ve bu kasabadaki gizemden bahsedeceğim ki eminim sizde okuduğunuz zaman en az benim etkilendiğim kadar etkilenecek ve şaşıracaksınız.

Bahsettiğim kasabamız Güney İtalya'da Alp Dağları'nın eteklerinde yer alan Puglia bölgesinde. Bu bölgenin merkezinde Foggia ilinin bir küçücük, minicik bir kasabası bu.

Roseto Valfortore

Bu kasabada yaşayan insanlar günün birinde herkes tarafından tanınacaklarından bir haber şekilde sessiz sakin yaşamaya devam ediyorlar.

Aslına bakarsanız bu kasabanın öyküsüne yazar Malcolm Gladwell'in okunma rekorları kıran "Outliers - Çizginin Dışındakiler" adlı kitabında rastlamaktayız.

Bu yazarımız ise Hampshire - İngiltere doğumludur.

Aynı zamanda Malcolm Gladwell ünlü bir sosyologtur. Tıpkı kitabı gibi kendisi de sıra dışı biri.

Roseto Valfortore kasabasına dışardan bakıldığında özenilebilecek hiçbir özelliği olmadığını, öyle aman aman hiçbir özelliği yok bu kasaba ve yaşayan insanların. Ama öyle bir gizemi var ki, herkese örnek olabilecek cinsten.

Şimdi herkesi bu gizemin ne olduğunu merak ettiğini biliyorum ve neden diye soruyorsunuz.

İşte söylüyorum burada yaşayan halk kesinlikle ama kesinlikle hastalanmıyor.

Peki hastalanmayan bu kişilerin ölüm nedenleri ne diye soruyorsunuz şimdi de.

Sadece ama sadece yaşları kemale erdiği zaman, vakti ve saati geldiği zaman kendiliğinden ölüyorlar.

Şu an hepinizin bu kasabanın gizemini merak ediyorsunuz. Gelin hep beraber bu kasabının gizemini aralayalım.

Bundan yıllar yıllar önce. 19. yüzyılın sonlarında kasabanın yaşam şartlarının çok ağır olduğu dönemler. Yaşayanlar karınlarını doyurmak ve yaşama tutunmak telaşında olduğu dönemler. Bundan dolayı da mermer ocaklarında ya da evlerinden bir hayli uzaktaki dik yamaçlarda tarım yapmak zorunda kalıyorlardı.

19. yüzyılın sonlarına doğru bu kasabada yoksulluk almış başını gitmiş. Köy halkı okuma yazma bilmiyor. Bir umut ile bir şeyler olması bekliyorlar.

Belki de başka yerlerde daha rahat yaşam şartlarına kavuşabilme umudunu taşıyorlar içlerinde. Belli belirsiz olan bu titrek umut ışığını içlerinde yaşatıyorlar. Bunu hangimiz yapmıyoruz ki! Bir süre sonra beklenen o umut ışığı görülüyor. Aralarında ilk 11 kişilik ekip, New York üzerinden Pennsylvania'ya gidiyor. Oradaki bir taş ocağında işçi olarak çalışmaya başlıyorlar. Gidenler halinden memnun olup, kalanlara da olumlu haber ulaştırıyorlar. Bu olumlu haberleri duyan kasaba halkının içindeki umut gün geçtikçe büyüyor.

Aradan yıllar geçiyor. İtalya'dan Amerika'nın bu bölgesine akın akın gelmeye başlıyor. Köylerini ve evlerini terk eden köylüler Pensilvanya'da buluşuyorlar.

Roseto kasabası halkı kendi kültürlerinin bir yansıması olarak, aldıkları topraklar ile yerleşme kararı aldıkları toprak üzerine kendi kasabalarının bir benzerini kuruyorlar. Ve bu kurdukları kasabaya da "Roseto" diyorlar. Böylelikle de kendi kendilerine yeten, dış dünya ile irtibatları pek olmayan özel bir bölge yaratmayı başarıyorlar.

Yerleştikleri bu kasabada yaşamları geldikleri yerden çok daha iyi şartlara dönüştürüyorlar.

Hayatları eskisi kadar zor değildir burada. Evlerini, yurtlarını terk edip gelmelerine değiyor ve bununda farkındalar. Kendilerine yeten bu minicik dünyada huzuru yakalıyorlar. Azla yetinmeye alışkın olduklarından dolayı da nerede ise dünyanın en mutlu insanları oluyorlar. Şimdi bu kasabanın tüm dünya genelinde tanınması ise bir doktor tarafından oluyor.

Oklahama Üniversitesi Tıp Fakültesinde ders veren doktor Steward Wolf'tan söz ediyorum.

Bu doktorumuz ise kariyerini sindirim ve mide üzerine yapmış. Yaz aylarını ise bu kasabaya çok yakın olan bir çiftlikte geçiriyor.

Doktorumuz bir gün yerel bir tıp derneğinde konuşma yapmak üzere çağrılıyor. Konuşmasını bitirdikten sonra meslektaşları ile yaptığı sohbet sırasında Roseto kasabasından haberi oluyor.

Ve özellikle de bu kasabada yaşayan halkın hiç hasta olmadıklarını duyunca bir doktor olarak gerçekten çok şaşırıyor.

Üstelik 65 yaşın altında kalp hastalığına yakalanan kişi sayısının ise çok az olduğunu öğrenir. Ve mutlaka bu kasabaya gidip bir araştırma yapması gerektiği kararı verir. O dönemlerde Amerika'da kalp krizi hayli yaygın bir hastalık. 65 yaşın altındaki erkekler arasında önde gelen ölüm nedeni.

Doktor Wolf, kendi düşüncelerini etrafındaki meslektaşları ile paylaşıyor. Öğrencilerinin ve meslektaşlarının da desteği ile kapsamlı bir araştırma başlatılıyor.

Kasabaya ait tüm eski kayıtlar, aile yapılarına varıncaya kadar her şey en ince ayrıntısına kadar inceleniyor. Roseto sakinleri ile anketler yapılıyor. Bire bir görüşmeler gerçekleştiriyorlar. Ve sonunda kasabanın sağlık dökümünü ortaya çıkarmayı başarıyorlar. Elde edilen veriler ise gerçekten herkesi çok şaşırtıyor.

Roseto kasabasında gerçekten de 55 yaşın altında kalp krizinden ölen ya da herhangi bir kalp rahatsızlığı gösteren hemen hemen hiç kimseye rastlayamıyorlar.

65 ya üzerinde kalp krizine bağlı ölüm oranın yalnızca % 1 olduğu görülüyor. Ortalamalar, Amerikan ortalamaları ile kıyas bile edilemiyor.Kasabada hiç intihar vakası yok. Alkolizm yok. İlaç ya da uyuşturucu bağımlısı yok. Suç oranı yok denecek kadar az. Midesinden sorun yaşayan kimse de yok, hasta olan kimse de. Her şey normal seyrinde devam ediyor. Sosyal yardıma ihtiyaç duymuyorlar. Tabii ki tüm bu araştırmalar sonucunda varılan sonuç ise köylüler sadece yaşlılıktan kaynaklı hayatlarını kaybediyorlar.

Hepimizin şunu dediğini duyar gibiyim peki bu kasabanın bu gizemi nereden geliyor. Hemen ona da bir göz atalım.

Hemen hemen çoğumuzun göz ardı ettiği, umursamadığı, daha güzelini bulma çabasındayken unuttuğumuz minik değerler bunlar alında. "Roseto Etkisi" olarak ulaşmış.

Yapılan tüm araştırmalar sonucunda durumun genler ile bir ilgisi olmadığı ortaya çıkmış. İtalya'daki Roseto'dan Amerika'nın başka eyaletlerine göç edenler bu durumun dışında kalıyorlar.

Peki bir düşünelim biraz. Sağlıklı ve güzel beslenmek ile alakalı olabilir mi bu durum?

Kesinlikle hiçbir alakası yok hatta tam tersi.

Bu bölgede yaşayan halk çok şarap tüketiyor. Üstelik filtresiz sigara da tüketiyorlar. Çoğu iri yarı, göbekli ve kilolu, Ülkelerinden zeytinyağı getirtecek kadar bile paraları yok. Bu nedenle en ucuz yağ olan domuz yağını kullanıyorlar.

Çalıştıkları yerler ile alakalı olabilir mi?

Çalıştıkları yerlerde son derece sağlıksız. Gaz ve toz dolu taş ocaklarında ömürlerini tüketiyorlar.

Şöyle bir baktığımız zaman sağlıksız bir yaşam şartı içeresinde bile, hepimize parmak ısırtacak kadar muhteşem bir sağlığa nasıl sahipler.

Bunun sebebi ise köylülerin göçten sonra da eski alışkanlıklarını bırakmamaları. Yaşam şekillerini hiçbir şekilde bozmuyorlar. Geniş aileler halinde yaşıyorlar. Herkes birbirini çok iyi tanıyor. Uzun sohbetlerden her zaman keyif alıyorlar. Sosyal bağları çok güçlü. Halkın arasında gelir farkı yok. Paylaşmayı seviyorlar.

Bu halk stres nedir bilmiyor. Birbirlerine sonsuz güveniyorlar.

Çünkü bir tanesi bile birbirini yanıltmıyor. Gösterişten olabildiğinde uzak duruyorlar. Elde edilecek maddi imkanların, kimseye bir üstülük sağlamadığının da bilincindeler.

Kendi aralarında öyle muhteşem bir bağ ve dayanışma kurmuşlar ki...

Saygı ve eşitliğe önem veriyorlar. Hayatlarında hep daha fazlası, daha çoğu olsun gibi bir dertleri tasaları yok. İçlerinden bir tanesi de çıkıp çok zengin olmayı, diğerlerini sömürmeyi düşünmemiş. Paylaşmak en büyük erdemleri olmuş. Özün kısası kendi güçlü sosyal yapılarını sevgi ile korumayı bilmişler. Aslında göç ettikleri yeni bu yerde, tüm eski alışkanlıklarına bir sünger çekebilir ve modernliği de benimseyebilirlerdi. Modern dünyanın görünmeyen baskılarına boyun eğmeleri an meselesi iken bunu yapmamışlar. Para kazanıp, yaşam şekillerini iyileştirdikten sonra daha çoğu olsun diye birbirlerini ezmemişler. Böylece de kendilerini ve kasabalarını hep sağlıklı tutmayı başarmışlar.

Şöyle bir dönüp baktığım zaman itiraf etmeliyim ki ne ben, ne de pek çoğumuz bu güzel alışkanlıklarımızı unuttuk. Kültür faktörünün yaşamımıza olan olumlu etkilerini artık hatırlamıyoruz bile. Hep bana hep bana derdindeyiz. Çevremizde var olanları yok sayıyoruz. Gün geliyor gözümüzü bürüyen hırslarımıza yenik düşüyoruz. Ve erdemlerimizden çok daha uzaklaşıyoruz.

Peki hepinizin şöyle bir düşünmesini istiyorum.

Neden?

Bütün bunları yapan kişiler bizler miyiz?

Bu güzel dünyamızı neden paylaşamıyoruz?

Şimdi biraz durun ve soluk alıp düşünün.

Ve o işte o zaman bu gizemli kasabanın öyküsünü neden sizler ile paylaştığımı anlayacaksınız.

Şöyle bir düşündüğünüz zaman bizim bu öyküden alabileceğimiz ders aslında o kadar kıymetli ki.

Sağlıklı yaşamak, sadece güzel şeyler yemek içmek anlamına gelmiyor. Bedenimiz kadar ruhumuzun da doymaya ihtiyacı olduğunu unutmayalım.

Her zaman önceliklerimiz kendi değerlerimiz ve bunu farkına varmamız gerekiyor. Kendimizi hiç olmadığı kadar sevelim. Kendimize ve iç sesimize kulak verelim. Ruhumuz, özümüzü tanımaya başladıkça, zayıf ve güçlü noktalarımızın farkına vararak daha çok güçleneceğiz. İşte tam da bu noktada kültürel değerlerimize sahip çıkma ve koruma cesaretini gösterebileceğiz. Baskılar hiçbir zaman bizi yıldırmayacak. Hayata ve topluma karşı dimdik ayakta durabileceğimiz gibi başkalarına da iyi örnek olacağız. Çocuklarımızı bu zarafet içerisinde yetiştireceğiz. Erdem ve saygının ışığında yol almaya başladıkça birbirimizi daha çok seveceğiz. Birden bütüne geçerken, insani değerlerimizi farkına varacağız.

Ve tüm bunları yapmak için çok geç değil. Hala vaktimiz var. Yeter ki kalben bunu yapmaya istekli olalım. Gönül gözümüzü açık tutalım.

Zaman olumlu enerjileri umut ile çoğaltma zamanı. Sevgi ile, aşk ile, saygı ile, hoşgörü ile, anlayış ile birbirimize kenetlenip, sağlığı ve huzuru koruma zamanı.

O zaman haydi VİRA...

Dostça ve sağlıcakla kalın...

Sibel Erdem - 20.07.2018