Nasıl daha özgüvenli biri olup pasif halimden kurtulabilirim?

Özgüven zırvalığı, sosyal medya içerik meselesi haline geldi.
Modern popüler psikolojinin ve kişisel gelişim sektörünün insanlığa pazarladığı en zehirli, en kof yalanlardan biri şudur: "Yeter ki kendine güven, yapamayacağın hiçbir şey yok!"
​Özgüven, modern dünyada adeta içi boş bir puta, hak edilmemiş narsisizmin meşrulaştırma kılıfına dönüştürüldü. Bu söylemin arkasındaki temel sefaleti ve yarattığı tahribatı 4 ana başlıkta parçalayabiliriz:
​1. Yetkinliksiz Özgüven: Dunning-Kruger’ın Resmi Geçidi
​Gerçek dünyada özgüven bir sebep değil, bir sonuçtur. Bir konuda binlerce saat emek verirsin, ustalaşırsın ve bunun doğal bir yan ürünü olarak o konuda kendinden emin olursun.
​Modern "özgüven kültü" ise bu sıralamayı tam tersine çevirdi. Hiçbir birikimi, çabası, bilgisi veya becerisi olmayan insanlara "Önce kendine güven!" masalı anlatılıyor. Sonuç?
​Hiçbir şey bilmeyen ama her konuda fikri olan,
​Cehaletini sarsılmaz bir küstahlıkla sergileyen,
​Gerçeklikle ilk temasında darmadağın olan içi kof kalabalıklar.
​Bir ameliyata girerken cerrahın ne kadar "kendini sevdiği" veya "özgüvenli olduğu" umurumuzda değildir; ne kadar yetkin olduğu önemlidir. Yetkinlik olmadan sergilenen özgüven, psikolojide tereddütsüz bir şekilde delüzyon (sanrı) veya narsisizm olarak adlandırılır.
​2. "Fake It Till You Make It" (Yapana Kadar Mış Gibi Yap) Sefaleti
​Bu zırvalığın en büyük amentüsü "Gibi davranırsan, öyle olursun" anlayışıdır. Yani sahtekarlığı, niteliksizliği ve mış gibi yapmayı meşrulaştıran bir kültür.
​Gerçek bir karakter, derinlik ve beceri inşa etmek zor, sancılı ve zaman alan bir süreçtir. Bunun yerine insanlara takımı çekip, dik durup, "ben bu işin uzmanıyım" havası atması öğütleniyor. Bu mantık, içi boş özgüven kuleleri yaratır. İlk ciddi krizde veya gerçek bir uzmanın karşısına çıktıklarında bu kuleler iskambil kağıdı gibi yıkılır.
​3. Sorumluluktan Kaçışın Günah Keçisi
​Kişisel gelişim tüccarları için "özgüven" harika bir satış stratejisidir çünkü ölçülemez ve kurgusaldır.
​Bir işte başarısız mı oldun? Stratejin mi yanlıştı, yeterince çalışmadın mı, kapasiten mi yetmedi? Bunlarla yüzleşmek can yakar. Ama tüccar gelir ve der ki: "Hayır dostum, sen harikaydın, sadece özgüvenin eksikti."
​Böylece başarısızlığın gerçek nedenleri (disiplinsizlik, liyakatsizlik, tembellik) örtbas edilir. İnsanlara sürekli kendi içsel "enerjilerini" tamir etmeleri söylenir; böylece gerçek dünyada bir şeyleri inşa etme sorumluluğundan kaçarlar.
​4. Kırılgan Camdan Egolar
​Hak edilmemiş, aynanın karşısında tekrarlanan içi boş olumlamalarla şişirilmiş özgüven son derece kırılgandır.
​Her sabah kendine "Ben mükemmelim, ben başarabilirim" diye yalan söyleyen biri, hayattan yiyeceği ilk somut tokatta (bir reddedilme, bir başarısızlık, haklı bir eleştiri) ağır bir depresyona girer. Çünkü inşa ettiği şey öz-saygı değil, camdan bir egodur. En küçük bir eleştiriye bile tahammül edemeyen, sürekli onay bekleyen kabilelerin doğmasının sebebi bu sahte özgüven pompalamasıdır.
​Özgüven Zırvalığı Yerine Ne Koymalı?
​Özgüven kültünü çöpe atıp yerine iki kavramı koymak gerekir: Disiplinli Yetkinlik (Competence) ve Öz-Saygı (Self-Respect).
​Öz-güven: "Ben bu işi yaparım!" iddiasıdır (çoğu zaman içi boştur).
​Öz-saygı: "Bu işi henüz bilmiyorum, belki çuvallayacağım ama çuvalladığımda bunun sorumluluğunu alacak, ders çıkaracak ve pes etmeyecek kadar kendime saygım var" olgunluğudur.
​Dünyanın daha fazla "kendine güvenen" kof insanlara ihtiyacı yok; ne yaptığını bilen, sınırlarının farkında olan ve durmaksızın kendini geliştiren yetkin insanlara ihtiyacı var.