Karakter kader mi, yoksa sonradan yazılır mı?

Bu soru biraz “insan ne kadar değişir?” meselesine dayanıyor ve aslında tek bir doğru cevabı yok. Bir taraf der ki karakter büyük ölçüde kaderdir: İnsan belli bir mizaca, eğilimlere ve duygu yapısına doğar. Kimisi daha sakin, kimisi daha fevri, kimisi daha içe dönük olur. Aile ortamı, genetik ve çocukluk deneyimleri de bu temel yapıyı ciddi şekilde şekillendirir. Yani başlangıç noktası çoğu zaman elimizde olmayan bir şeydir. Ama diğer taraf da şunu söyler: Karakter sabit bir şey değildir, zamanla yazılır. İnsan yaşadıklarıyla değişir; karşılaştığı zorluklar, kurduğu ilişkiler, aldığı kararlar onu yavaş yavaş dönüştürür. Bugün sabırsız olan biri, yıllar içinde daha sakin biri haline gelebilir. Ya da tam tersi, hayat bazen insanı hiç beklemediği birine dönüştürebilir. Belki de en doğru cevap ikisinin ortasıdır. Bir “ham madde” ile başlarız ama onu nasıl işleyeceğimiz bize bağlıdır. Yani tamamen kader değil, tamamen de bizim elimizde değil. Karakter biraz verilir, biraz da inşa edilir. İnsan aslında hayat boyu kendini yazmaya devam eder.